Thu nhập phần mềm quý 3 của IBM tăng 8%, hỗ trợ hiệu quả kinh doanh, tỷ lệ tư vấn AI tăng | Báo cáo tài chính

Doanh thu và lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của IBM trong quý 3 vượt kỳ vọng của phố Wall, đồng thời nâng dự báo tăng trưởng dòng tiền tự do cả năm.

Đêm ngày 21 tháng 10 năm 2026 theo giờ miền Đông, IBM chính thức công bố báo cáo kết quả tài chính quý 3 năm tài khóa 2026. Dữ liệu trọng tâm của quý 3 như sau:

• Tổng doanh thu:17,103 tỷ USD, tăng 5% so với cùng kỳ năm trước, tăng 6% nếu tính theo tỷ giá cố định, vượt mức dự báo phổ biến của các nhà phân tích phố Wall là khoảng 16,87 tỷ USD.
• Lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu:2,95 USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức dự báo là 2,86 USD.
• Dòng tiền tự do: Dòng tiền tự do quý này đạt 3,027 tỷ USD; tổng dòng tiền tự do tích lũy trong 9 tháng đầu năm đạt 8 tỷ USD, lập kỷ lục cao nhất cùng kỳ lịch sử.

Kết quả từng mảng kinh doanh như sau:

• Doanh thu mảng phần mềm đạt 7,804 tỷ USD, tăng 8% so với cùng kỳ, tăng 9% theo tỷ giá cố định. Doanh thu mảng đám mây lai tăng 11%. Doanh thu dữ liệu tăng mạnh 19% so với cùng kỳ, tăng 20% theo tỷ giá cố định.
• Doanh thu mảng tư vấn đạt 5,335 tỷ USD, giữ nguyên so với cùng kỳ, tăng 2% theo tỷ giá cố định, cho thấy khách hàng doanh nghiệp vẫn khá thận trọng trong chi tiêu tư vấn.
• Doanh thu mảng cơ sở hạ tầng đạt 3,707 tỷ USD, tăng 4% so với cùng kỳ, tăng 5% theo tỷ giá cố định. Cơ sở hạ tầng phân tán (Distributed Infrastructure) tăng mạnh 31%. Doanh thu máy chủ IBM Z giảm 20% do ảnh hưởng chu kỳ sản phẩm.

CEO Arvind Krishna phát biểu trong thông cáo:

Khách hàng đang tái cấu trúc toàn bộ mô hình vận hành bằng 'siêu trí tuệ', chứ không đơn giản chỉ giải quyết vấn đề cục bộ hay mới mẻ.

CFO IBM James Kavanaugh cho biết, vấn đề ký kết bị trì hoãn khiến nhà đầu tư lo ngại ở quý trước đã bắt đầu cải thiện, công ty nâng dự báo tăng trưởng doanh thu phần mềm cả năm từ 6%-8% lên khoảng 7%-8%.

Đồng thời, công ty nâng dự báo tăng trưởng dòng tiền tự do cả năm từ "khoảng 1 tỷ USD" lên "hơn 1 tỷ USD", dự báo tăng doanh thu cả năm vẫn giữ ở mức 4% đến 5%.

Chuyên gia phân tích Raimo Lenschow của Barclays viết trong báo cáo gửi khách hàng rằng báo cáo tài chính này sẽ tạo phản ứng tích cực cho thị trường, chấm dứt cái bóng "hụt hẫng bất ngờ" của quý trước và tiếp tục khuyến nghị tăng tỷ trọng cổ phiếu IBM.

Doanh thu quý 3 của IBM đạt 17,1 tỷ USD, tăng khoảng 5% so với 16,33 tỷ USD của cùng kỳ năm trước, vượt dự báo thị trường là 16,82 tỷ USD. Lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu đạt 2,95 USD, cao hơn mức dự báo của LSEG là 2,86 USD và dự báo của các chuyên gia khảo sát FactSet là 2,85 USD.

Cần lưu ý, 2,95 USD là theo phương pháp điều chỉnh, loại bỏ một số khoản điều chỉnh liên quan đến mua bán, không giống với lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu GAAP. Tính theo GAAP, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu quý 3 của IBM là 2,30 USD, chênh lệch 0,65 USD. Do đó, "lợi nhuận vượt kỳ vọng" quý này chính xác hơn là vượt mức kỳ vọng EPS điều chỉnh của phố Wall.

Cải thiện lợi nhuận rõ rệt. Lợi nhuận thuần của IBM tăng từ 1,74 tỷ USD cùng kỳ năm trước lên 2,19 tỷ USD, cho thấy công ty vẫn duy trì khả năng sinh lời khi doanh thu tăng nhẹ.

Tuy nhiên, so với quý trước, doanh thu quý 3 hơi thấp hơn so với 17,162 tỷ USD của quý trước, lợi nhuận thuần thì cao hơn một chút so với quý trước là 2,165 tỷ USD. Do đặc thù mùa vụ và cấu trúc doanh số từng quý của IBM, biến động quý này không nên suy diễn quá mức.

So với mảng phần mềm và cơ sở hạ tầng, mảng tư vấn thể hiện bình thường. Doanh thu tư vấn quý 3 của IBM đạt 5,34 tỷ USD, gần như không thay đổi so với cùng kỳ, thậm chí thấp hơn một số kỳ vọng của thị trường.

Ban lãnh đạo cố gắng dùng các chỉ số liên quan AI để nhấn mạnh triển vọng tăng trưởng mảng tư vấn.Kavanaugh cho biết, công việc liên quan AI chiếm khoảng 30% doanh thu tư vấn quý này và chiếm 35% trong dự trữ đơn hàng tư vấn. Ước chừng doanh thu tư vấn 5,34 tỷ USD thì khoảng 1,6 tỷ USD liên quan đến dự án AI.

Thế nhưng, con số này cần được lý giải cẩn thận. Nó chỉ là ước tính tĩnh theo tỷ lệ công bố, không phải doanh thu "AI" được IBM tiết lộ riêng. Ngoài ra, các dự án tư vấn liên quan AI có thể bao gồm triển khai phần mềm, cải tiến quy trình, quản trị dữ liệu, triển khai công cụ tự động hóa… không thể coi là doanh thu thuần sản phẩm AI.

Quan trọng hơn, tỷ trọng AI tăng nhưng chưa thúc đẩy doanh thu tư vấn tăng tốc. Doanh thu tư vấn giữ nguyên chứng tỏ dự án AI có thể chỉ thay thế hoặc tích hợp vào dịch vụ tư vấn truyền thống, chứ không mở rộng mạnh doanh thu tổng. Công ty cũng chưa công bố tỷ suất lợi nhuận, chu kỳ triển khai hoặc quy mô tích trữ đơn hàng của dự án tư vấn AI, nên thị trường vẫn khó xác định đóng góp thực sự của AI cho lợi nhuận mảng tư vấn.

Dù quý này báo cáo mạnh mẽ, giá cổ phiếu IBM từ đầu năm đến nay vẫn giảm khoảng 14% đến 15%, trong khi chỉ số S&P 500 tăng khoảng 13% cùng kỳ.

Áp lực lên giá cổ phiếu xuất hiện từ cú sụt hiếm thấy mùa hè năm nay. Ngày 14 tháng 7, do công bố kết quả sơ bộ quý 2 thấp hơn kỳ vọng, cổ phiếu IBM giảm mạnh 25% trong một ngày, lập kỷ lục sụt giảm lớn nhất trong hơn trăm năm. Arvind Krishna đã thừa nhận khi đó, IBM đã "gặp sai sót" trong đối phó với khách hàng chuyển chi tiêu từ phần mềm sang cơ sở hạ tầng tại trung tâm dữ liệu.

Lenschow chỉ ra trong báo cáo rằng trước đây nhà đầu tư chú ý xem kết quả có phục hồi được khả năng dự báo sau quý 2 yếu không, "Chúng tôi cho rằng ban lãnh đạo đã vượt kỳ vọng thị trường về tổng doanh thu, doanh thu phần mềm, lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu và dòng tiền tự do, thực hiện được mục tiêu đó".

Tháng 5 năm nay, IBM công bố nhận được hợp đồng điện toán lượng tử liên bang trị giá 1 tỷ USD, thúc đẩy giá cổ phiếu tăng mạnh; hiện công ty đang đầu tư hàng tỷ đô để cạnh tranh vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực điện toán lượng tử, nhưng công nghệ này vẫn được đánh giá là đang ở giai đoạn đầu phát triển.