Từ Hugging Face đến robot Figure: Nvidia đặt cược hàng trăm tỷ vào tương lai hệ sinh thái AI như thế nào

Nvidia đang tái định hình bản đồ ngành AI với tốc độ và quy mô chưa từng có. Gã khổng lồ chip này trong vài tháng qua đã hoàn tất các thương vụ vượt 140 tỷ USD và nắm giữ danh mục đầu tư cổ phần gần 100 tỷ USD, ý đồ chiến lược đã vượt xa việc chỉ bán chip đơn thuần——Jensen Huang đang cố gắng dùng sức mạnh tài chính để xây dựng một hệ sinh thái gồm hàng nghìn mô hình AI nhằm giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào một số khách hàng lớn.

Ngày 7 tháng 10, theo thông tin từ trang báo công nghệ The Information, trọng tâm đầu tư tiếp theo của Nvidia sẽ tập trung vào robot hình người, công nghệ tự lái và các mô hình AI có thể chạy trên thiết bị cục bộ, xác nhận từ nhiều ngân hàng, luật sư và nhà đầu tư hợp tác với Nvidia. Trong đó, Nvidia đã đàm phán để đầu tư thêm khoảng 1 tỷ USD vào công ty robot hình người Figure, và định giá của Figure trước vòng gọi vốn này là khoảng 38 tỷ USD.

Đằng sau làn sóng đầu tư này là sự lo lắng về vị thế thị trường của Nvidia từ Jensen Huang. Nvidia tiết lộ trong sáu tháng kết thúc vào tháng 7 năm nay, ba khách hàng đã đóng góp 44% tổng doanh số của hãng. Cấu trúc khách hàng quá tập trung chính là động lực cốt lõi thúc đẩy bố trí vốn hàng trăm tỷ USD này. Trong thời gian đó, chênh lệch hoán đổi tín dụng của Nvidia đã tăng lên vào tháng 8, một số nhà đầu tư bày tỏ lo ngại về rủi ro tài chính của hãng.

Thâu tóm Hugging Face: Cuộc chơi giữa tốc độ và niềm tin

Việc Nvidia mua lại Hugging Face là một trong những ví dụ tiêu biểu nhất trong cơn say giao dịch này.

Hugging Face là nền tảng mô hình AI mã nguồn mở với lịch sử mười năm, lâu nay thu hút nhiều đề nghị thâu tóm. Đầu hè năm nay, OpenAI sau vụ thâm nhập hệ thống Hugging Face đã ngay lập tức tiến hành đàm phán đầu tư lên tới 100 triệu USD; các đối thủ như Salesforce cũng bày tỏ ý định mua lại.

Bước ngoặt xảy ra sau khi đồng sáng lập Hugging Face là Clem Delangue chủ động liên hệ với Jensen Huang. Theo nguồn tin, Jensen Huang đã thúc đẩy giao dịch nhanh chóng và đảm bảo với Delangue rằng Nvidia là đối tác duy nhất có thể bảo đảm cộng đồng mô hình mã nguồn mở của Hugging Face tiếp tục hoạt động ổn định. Cuối cùng, Nvidia đã hoàn tất thâu tóm với giá 12,9 tỷ USD, gấp hơn 80 lần doanh thu hàng năm khoảng 150 triệu USD của Hugging Face.

Delangue phát biểu tại buổi họp báo:

"Trong suốt quá trình phát triển của Hugging Face, chúng tôi đã nhận được rất nhiều lời mời đầu tư và thâu tóm, trước đây đều từ chối, nhưng mùa hè năm nay đã đến thời điểm thích hợp."

Logic hệ sinh thái: Chống rủi ro tập trung khách hàng, đặt cược vào 'thời đại nghìn mô hình'

Logic đầu tư của Nvidia bắt nguồn từ nhận thức rõ về sự mong manh trong mô hình kinh doanh của chính mình.

Nvidia nắm giữ khoảng 99 tỷ USD tiền mặt và chứng khoán, cùng dòng tiền mạnh mẽ. Jensen Huang hy vọng tận dụng sức mạnh tài chính này để thúc đẩy hệ sinh thái AI đa dạng hóa—để hàng nghìn mô hình phục vụ hàng nghìn kịch bản ứng dụng, chứ không chỉ chịu sự chi phối của một số ông lớn.

Theo thông tin, một nhà đầu tư hạ tầng AI am hiểu về hoạt động giao dịch của Nvidia cho biết: "Nếu tôi ở trong phòng chiến lược của Jensen Huang, tôi sẽ làm mọi cách để hướng về một thế giới có hàng nghìn mô hình phục vụ hàng nghìn mục đích sử dụng."

Ở tầng mô hình, Nvidia đã lần lượt đầu tư Anthropic, xAI của Elon Musk và Reflection AI - một công ty mô hình mã nguồn mở. Ngoài ra, Nvidia đã hoàn thành giao dịch mua bản quyền phần mềm và tuyển dụng nhân tài Poolside với giá 6 tỷ USD, một phần nhằm thúc đẩy phát triển mô hình mã nguồn mở Nemotron do hãng tự nghiên cứu—nhân viên Poolside năm nay đã phát triển mô hình AI Laguna cho phép mở quyền trọng số.

Theo The Information đưa tin trước đó, Nvidia còn đang đàm phán đầu tư khoảng 2,5 tỷ USD vào phòng thí nghiệm AI Thinking Machines Lab do Mira Murati, cựu CTO của OpenAI, sáng lập.

AI cục bộ và tính toán biên: Chiến trường tiếp theo

Khi AI Agent trở nên phổ biến, nhu cầu tính toán cục bộ tăng vọt, Nvidia đang chủ động mở rộng sang các thị trường đầu cuối ngoài trung tâm dữ liệu.

Từ đầu năm nay, AI Agent có thể xử lý nhiều nhiệm vụ trên thiết bị cục bộ đã bùng nổ, thúc đẩy nhu cầu phần cứng tính toán nội bộ của người dùng tăng lên. Nvidia đã tung ra dòng máy DGX Spark, thiết kế riêng cho vận hành AI Agent cục bộ.

Tháng 6, kỹ sư của Perplexity - công ty công cụ tìm kiếm AI, đã trình diễn cho Nvidia cách chạy phần mềm AI Agent trên hai máy DGX Spark, kết quả khiến Jensen Huang ấn tượng sâu sắc và dẫn đến cả mùa hè đàm phán liên tục giữa hai bên.

Theo tin tức, đồng sáng lập kiêm CEO Perplexity là Aravind Srinivas đã đề xuất Nvidia mua lại toàn bộ Perplexity, sau đó đôi bên đã thảo luận về một gói chuyển nhượng công nghệ và nhân sự trị giá ít nhất 20 tỷ USD.

Cuối cùng, hai bên thông báo đạt được thỏa thuận hợp tác vào cuối tháng 8. Perplexity ra mắt ứng dụng Portable Computer tối ưu cho DGX Spark, còn Nvidia lên kế hoạch đầu tư khoảng 3 tỷ USD vào vòng gọi vốn mới của Perplexity, định giá trước vòng gọi này là khoảng 35 tỷ USD.

Đặt cược vào trung tâm dữ liệu: Rủi ro tài chính lộ diện

Qui mô bảo lãnh tín dụng mà Nvidia dành cho các dự án trung tâm dữ liệu lớn đã dấy lên lo ngại rủi ro từ một số nhà đầu tư.

Theo thông tin, tại dự án trung tâm dữ liệu lớn do SB Energy (thuộc SoftBank) phát triển trên đất liên bang Ohio, Nvidia ban đầu thảo luận với SoftBank về phương án bảo lãnh tín dụng lên tới 250 tỷ USD để hỗ trợ OpenAI thuê trung tâm dữ liệu này vận hành và huấn luyện mô hình. Jensen Huang viết trên blog rằng khu trung tâm này có thể chứa quy mô tính toán Nvidia lên tới khoảng 600 tỷ USD.

Tuy nhiên, chênh lệch hoán đổi tín dụng của Nvidia đã tăng lên đáng kể trong tháng 8, Jensen Huang cũng thường xuyên hỏi các đồng nghiệp về động thái này. Cuối cùng, Nvidia giảm bảo lãnh tín dụng giai đoạn đầu xuống còn 105 tỷ USD và triển khai dự án theo từng giai đoạn, nhằm có thêm thời gian cho quyết sách sau này. Song song đó, Nvidia cam kết đầu tư 3 tỷ USD trước và sau IPO của SB Energy.

Ngoài ra, Nvidia cũng tham gia vòng gọi vốn gần đây của OpenAI với tổng đầu tư 30 tỷ USD, trong đó 10 tỷ USD cuối cùng được chuyển giao vào ngày 1 tháng 10.

Để giảm áp lực tài chính, đầu tháng 8 Jensen Huang đã triệu tập sáu tổ chức phố Wall gồm Blackstone, Apollo Global Management và Goldman Sachs, cùng hợp tác hỗ trợ tài chính cho thương vụ phần cứng trị giá 500 tỷ USD, Nvidia cho biết có thể đảm bảo tối đa 25% cho một số giao dịch liên quan.

Jensen Huang đã hồi đáp các nghi vấn về rủi ro tại hội nghị công nghệ Goldman Sachs tổ chức ở San Francisco tháng 9:

"Mọi người bắt đầu nhận ra, ở đâu tôi đầu tư thì nơi đó không phải là khoản đầu tư tồi, bởi vì tôi là nhà đầu tư hiểu biết. Chúng tôi không chịu bất kỳ rủi ro nào—tôi chỉ cần những thứ chắc chắn."

Cơ chế vận hành cỗ máy giao dịch: Jensen Huang trực tiếp tham gia

Hệ thống giao dịch của Nvidia do đội ngũ phát triển doanh nghiệp dẫn dắt bởi Vishal Bhagwati, cựu lãnh đạo HPE và Oracle, tổng hợp; nhưng Jensen Huang vẫn tham gia sâu vào đàm phán các thương vụ then chốt.

Trong các thương vụ thâu tóm giá trị lớn như Hugging Face, Jensen Huang trực tiếp dẫn dắt việc định giá và thương thảo. Ông còn thường xuyên gặp gỡ các nhà sáng lập startup, nhà đầu tư và lãnh đạo doanh nghiệp tư nhân hỗ trợ để nắm bắt tình hình sản phẩm và cơ hội hợp tác tiềm năng—cách thu thập thông tin phi chính thức này tương tự như các lãnh đạo công nghệ như Satya Nadella của Microsoft.

Đáng chú ý, Nvidia không phải lúc nào cũng giành được vị trí dẫn đầu. Tháng 7 năm nay, Nvidia từng muốn tham gia cuộc đua thâu tóm nền tảng mô hình AI OpenRouter nhưng do cần thêm thời gian đánh giá giao dịch nên đã bỏ lỡ, cuối cùng Stripe đã mua lại với giá 8 tỷ USD. Nvidia lập tức chuyển sang mục tiêu khác và chỉ trong hai tháng tiếp theo đã hoàn tất các thương vụ trị giá vượt 140 tỷ USD.

Tính đến cuối tháng 7 năm nay, giá trị cổ phần đầu tư Nvidia đang sở hữu gần 100 tỷ USD, cùng với cam kết đầu tư tương lai trị giá 25 tỷ USD vẫn chưa thực hiện. Nhiều nguồn tin cho biết, còn nhiều thương vụ đang được ấp ủ.