Giấc mơ SociFi tan vỡ? Farcaster chuyển hướng đặt cược vào lĩnh vực ví tiền

Tác giả: zhou, ChainCatcher

 

Đồng sáng lập Farcaster Dan Romero (dwr) gần đây đã thông báo rằng nền tảng sẽ thực hiện một điều chỉnh chiến lược lớn, chính thức từ bỏ con đường “ưu tiên mạng xã hội” mà họ đã kiên trì suốt 4,5 năm qua, chuyển sang mô hình tăng trưởng dựa trên “ví làm cốt lõi”.

Được biết, Farcaster ban đầu được định vị là một mạng xã hội phi tập trung, nơi các nhà phát triển có thể xây dựng các mạng xã hội mới lạ. Đây là một giao thức mở có thể hỗ trợ nhiều ứng dụng khách, giống như email. Người dùng sẽ luôn có thể tự do di chuyển danh tính xã hội của mình giữa các ứng dụng, và các nhà phát triển sẽ luôn có thể tự do xây dựng các ứng dụng với tính năng mới trên mạng lưới này.

Dan Romero cho biết, dưới chiến lược ưu tiên mạng xã hội, nền tảng đã phát hành một phiên bản giao thức đầy đủ chức năng, đủ phi tập trung và cho phép nhiều nhóm độc lập xây dựng và tích hợp trên đó. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy, mặc dù đã nỗ lực rất lớn, chiến lược ưu tiên mạng xã hội cuối cùng vẫn khó duy trì.

Đầu năm 2024, nhờ tính năng Frames và đợt airdrop DEGEN, số người dùng hoạt động hàng ngày (DAU) của nền tảng đã tăng vọt từ khoảng 2.000 lên tới 100.000 (UTC+8), số người dùng đăng ký vượt mốc 350.000, mức tăng trưởng hàng tháng từng vượt quá 400%.

Tuy nhiên, đỉnh cao này chỉ kéo dài chưa đầy ba tháng, từ tháng 9 năm 2024, dữ liệu bắt đầu giảm mạnh: DAU giảm về khoảng 60.000 (UTC+8), số người dùng hoạt động hàng tháng giảm 40% so với tháng trước, số người dùng mới đăng ký mỗi ngày từ mức cao nhất 15.000 (UTC+8) giảm mạnh xuống chỉ còn vài trăm người.

Bước sang năm 2025, tình hình tiếp tục xấu đi, số người dùng hoạt động hàng ngày ở mảng xã hội tiếp tục giảm gần 40%, cho đến tháng 10 khi ra mắt chương trình thưởng 10% cho tiền gửi USDC, nhờ tính năng ví mà tổng số người dùng hoạt động hàng ngày mới được kéo lại về khoảng 50.000 (UTC+8) đến 60.000 (UTC+8).

Đồng thời, doanh thu của giao thức cũng sụt giảm nghiêm trọng: đến tháng 10 năm 2025, doanh thu hàng tháng giảm xuống còn khoảng 10.000 USD (UTC+8), mức thấp nhất trong bốn tháng, giảm khoảng 99% so với đỉnh cao nhất.

Đối mặt với thực tế khắc nghiệt này, Dan Romero thừa nhận rằng họ vẫn chưa tìm ra được cơ chế tăng trưởng bền vững cho mạng xã hội kiểu Twitter.

Vì vậy, lần chuyển mình này của Farcaster là một lựa chọn thực tế, không còn theo đuổi câu chuyện thuần túy về mạng xã hội nữa, mà chuyển nguồn lực sang đặt cược vào tính năng ví có tốc độ tăng trưởng mạnh: sử dụng công cụ (ví) trước, sau đó xây dựng mạng lưới (giao thức).

Nhóm đã quan sát thấy, tính năng ví được ra mắt trong App đầu năm nay đã mở rộng rất nhanh, là module gần đạt được sự phù hợp với thị trường sản phẩm nhất trong năm năm qua của họ. Quy trình người dùng mới được thiết kế lại, tức là người dùng đăng ký - nạp tiền vào ví - sử dụng ví, lấy nạp tiền và sử dụng công cụ làm điểm kích hoạt.

Dan Romero tổng kết, mỗi người dùng ví mới và được giữ lại đều là người dùng mới của giao thức. Như người dùng đã bình luận, SocialFi là sự kết hợp giữa xã hội và tài chính, kết hợp với ví mới thực sự là sự khởi đầu.

Ở cấp độ sản phẩm, mục tiêu cốt lõi của ứng dụng chính thức Warpcast của Farcaster đã chuyển sang xây dựng một ví xuất sắc, tập trung mở rộng khả năng giao thoa giữa ví và mạng xã hội. DWR cho rằng việc thêm ví vào mạng xã hội dễ hơn là thêm mạng xã hội vào ví. Sự kết hợp này được thực hiện thông qua Farcaster Mini App, đây là các ứng dụng web nhẹ dựa trên giao thức Farcaster, có thể tích hợp liền mạch vào các ứng dụng khách như Warpcast.

Đồng thời, Farcaster cũng đang tích cực triển khai hạ tầng tài chính:

• Phát hành tài sản: Thông qua việc mua lại nền tảng phát hành token Clanker, Farcaster đã trang bị năng lực phát hành tài sản cho chiến lược lấy ví làm cốt lõi, hiện đang nắm giữ 1,8% tổng nguồn cung Clanker.
• Khuyến khích tài chính: Tháng 10 đã ra mắt chương trình gửi USDC với phần thưởng thêm 10%, trực tiếp thúc đẩy người dùng chuyển đổi thành người nắm giữ tài sản on-chain thông qua khuyến khích tài chính.

Ở cấp độ nội dung, Frames (mini app có thể tương tác) là hình thức hiển thị của Mini App trong dòng thông tin, là mắt xích then chốt để thực hiện cơ chế “nội dung là giao dịch”. Người dùng có thể trực tiếp thực hiện mint, giao dịch, thanh toán và các hành vi tài chính khác ngay trong dòng thông tin, mỗi lần tương tác đều trực tiếp thúc đẩy việc sử dụng ví tích hợp, mô hình này đã biến Farcaster từ nơi tiêu thụ thông tin thành nơi luân chuyển giá trị, thúc đẩy quá trình tài chính hóa hệ sinh thái.

Tất nhiên, sự chuyển mình chiến lược này được xây dựng trên nền tảng nguồn lực dồi dào và đội ngũ tinh anh của Farcaster. Nền tảng này đã nhận được sự ưu ái từ các tổ chức hàng đầu như Paradigm, a16z, Union Square Ventures... Trong vòng gọi vốn A năm 2024, họ đã huy động được 150 millions USD, định giá đạt 1 billions USD. Về đội ngũ, các thành viên chủ chốt như đồng sáng lập Dan Romero (cựu Phó Chủ tịch vận hành Coinbase), Varun Srinivasan, trưởng hệ sinh thái nhà phát triển Linda Xie (nhân viên đời đầu của Coinbase) đều có nền tảng sâu về Coinbase, đồng thời Coinbase Ventures cũng đã đầu tư vào vòng hạt giống sớm của Farcaster.

Tuy nhiên, lần chuyển mình này cũng đi kèm với sự nghi ngờ của ngành về “phi tập trung tối đa”. Nhà nghiên cứu crypto nổi tiếng CM cho rằng, việc Farcaster chuyển sang hướng ví, từ bỏ chiến lược ưu tiên mạng xã hội, đồng nghĩa với việc giấc mơ cuối cùng của SocialFi cũng đã kết thúc, toàn bộ lĩnh vực Crypto dường như lại quay về thời kỳ ICO năm 2017 với chủ đề chính là “giao dịch và phát hành”.

Một số bình luận khác cũng chỉ ra rằng, sản phẩm giai đoạn đầu của Farcaster có tính khả dụng thấp, đăng nhập trên hệ điều hành Android chậm, và chỉ trích họ đã đưa ra một số quyết định thực dụng không làm hài lòng những người theo chủ nghĩa phi tập trung tối đa về mặt phi tập trung và trải nghiệm người dùng.

Trong bài viết của mình, Dan Romero nhấn mạnh rằng điều này không có nghĩa là giao thức đã trở thành một sòng bạc. Giao thức Farcaster vẫn là một hệ thống mở, các nhà phát triển có thể tự do lựa chọn sử dụng những phần mà họ cho là hữu ích nhất. Ứng dụng chính thức (Warpcast) chỉ chọn tập trung vào “giao thoa giữa ví và mạng xã hội”, còn các ứng dụng khách khác như Uno, Recaster, Cura... thì đang áp dụng các phương pháp khác nhau.

Nói cách khác, nếu người dùng không đồng ý với hướng đi này, họ có thể chọn sử dụng ứng dụng khách khác, tự xây dựng ứng dụng khách, hoặc cân nhắc một mạng xã hội khác. CM cũng bổ sung rằng, về lý thuyết có thể xây dựng các ứng dụng khách khác, nhưng ước tính hiện tại cũng rất ít người sẽ thử làm điều đó.

Bên cạnh đó, cũng có ý kiến cho rằng, đường đua ví hiện tại đã đủ khốc liệt, Base App và các nền tảng khác đều đang phát triển mạnh mẽ, Farcaster vẫn còn nhiều thách thức. Đồng thời, người chiến thắng trong cuộc đua ví phải trả lời đúng một câu hỏi: Người dùng thực sự muốn chức năng ví nào? Việc tích hợp quá nhiều chức năng có thể dẫn đến sự dư thừa, cuối cùng khiến ví trở nên cồng kềnh.

Tổng kết lại, sự chuyển mình của Farcaster được thúc đẩy bởi dữ liệu thị trường khắc nghiệt và sự thực thi thực tế, nó đã hé lộ bản chất của đường đua SociFi hiện tại, đồng thời đặt ra một tông nền quan trọng: mạng xã hội Web3 thuần túy có thể khó thành công, cần phải lấy các công cụ tài chính có giá trị cao, tần suất sử dụng cao làm cửa ngõ, và lấy cơ chế tài chính hóa dựa trên nội dung làm cốt lõi cho sự gắn kết mạng lưới và tích lũy giá trị.