General Motors (GM.US) hủy bỏ thỏa thuận cung cấp nam châm đất hiếm dài hạn tại Mỹ, nhà cung cấp bắt đầu khởi động trọng tài

Thông tin từ ứng dụng Zhihui Caijing APP cho biết, theo các tài liệu giám sát và nguồn tin quen thuộc, General Motors (GM.US) đã hủy bỏ thỏa thuận cung cấp dài hạn với một nhà sản xuất nam châm đất hiếm tại Mỹ, hiện cả hai bên đang tiến hành trọng tài. Nhà sản xuất này sản xuất nam châm vĩnh cửu cho xe điện, và General Motors là khách hàng lớn nhất của nhà máy này.

Vụ việc này cho thấy các doanh nghiệp phương Tây đang đối mặt với thách thức trong việc xây dựng năng lực sản xuất đất hiếm trong nước, nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Trung Quốc sản xuất khoảng 90% nam châm vĩnh cửu toàn cầu. Điều này cũng phản ánh sự thay đổi trong cục diện ngành ô tô Mỹ kể từ khi Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025 và cắt giảm hỗ trợ liên bang cho xe điện.

Thỏa thuận bắt đầu từ năm 2023, dự kiến cung cấp ít nhất 10 năm

Vacuumschmelze của Đức (VAC) đã ký thỏa thuận dài hạn với General Motors vào năm 2023, dự kiến cung cấp nam châm vĩnh cửu cho xe điện của General Motors từ nhà máy mới tại Nam Carolina. Khi đó, VAC cho biết nhà máy này sẽ hỗ trợ General Motors ít nhất 10 năm và cung cấp cho nhiều mẫu xe khác nhau.

Nam châm vĩnh cửu là vật liệu then chốt cho các linh kiện như động cơ kéo của xe điện. Cuối năm ngoái, VAC đã đưa vào hoạt động nhà máy sản xuất nam châm tại Mỹ với khoản đầu tư 500 triệu USD, công suất hàng năm gần 2.000 tấn. Giám đốc điều hành VAC, Erik Eschen, cho biết vào tháng 9 năm ngoái rằng 90% sản lượng dự kiến sẽ cung cấp cho General Motors, phần còn lại cho chính phủ Mỹ.

Khách hàng chấm dứt thỏa thuận ngày 1/7, VAC khởi động trọng tài

Energy Fuels (UUUU.US) đã đồng ý mua lại VAC với giá 1,9 tỷ USD vào tháng 6. Tuần trước, công ty này nộp hồ sơ lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), cho biết một khách hàng tại nhà máy nói trên đã chấm dứt thỏa thuận cung cấp vào ngày 1/7 và VAC đã khởi kiện trọng tài chỉ vài ngày sau đó. Hồ sơ không nêu tên khách hàng này.

General Motors cũng tiết lộ trong hồ sơ SEC tuần này rằng một nhà cung cấp linh kiện động cơ kéo cho xe điện đã “khởi kiện trọng tài và đòi bồi thường thiệt hại” sau khi công ty chấm dứt một thỏa thuận mua sắm chiến lược, nhưng không nêu rõ lý do hủy thỏa thuận.

Một nguồn tin xác nhận với truyền thông rằng khách hàng hủy hợp đồng với công ty con của VAC ở Mỹ là e-VAC Magnetics chính là General Motors.

General Motors và Energy Fuels đều từ chối bình luận. Tranh chấp này trước đây chưa từng được đưa tin và các bên liên quan cũng không công bố thông cáo báo chí. Công ty con của VAC tại Mỹ cho biết, do thỏa thuận bị “chấm dứt không đúng quy định”, công ty hiện đang yêu cầu bồi thường thông qua trọng tài.

Energy Fuels: Không lo ngại về triển vọng kinh doanh của VAC, nhưng giá mua lại có thể điều chỉnh

Energy Fuels là công ty sản xuất uranium cho ngành công nghiệp điện hạt nhân. Công ty này cho biết thương vụ mua lại VAC sẽ giúp họ trở thành một trong những nhà sản xuất nam châm ngoài Trung Quốc lớn nhất thế giới, sản phẩm sử dụng trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, quốc phòng và năng lượng tái tạo. VAC có nhà máy tại Đức, Malaysia và nhiều nơi khác, cung cấp nam châm cho hơn 1.000 khách hàng.

Energy Fuels cho biết: “Chúng tôi không lo ngại về thành công thương mại của VAC cũng như khả năng sản xuất nam châm đất hiếm theo yêu cầu của khách hàng.” Tuy nhiên, công ty cũng nói rằng tùy thuộc vào kết quả trọng tài, “giá mua lại VAC có thể sẽ được điều chỉnh”. Energy Fuels cũng cho biết đã biết về tranh chấp này trong quá trình đàm phán mua lại VAC.

General Motors thu hẹp mảng xe điện

Vụ việc này cũng phản ánh sự thay đổi trong cục diện ngành ô tô Mỹ. Kể từ khi Trump trở lại Nhà Trắng năm 2025 và cắt giảm hỗ trợ liên bang đối với xe điện, General Motors liên tục thu hẹp mảng kinh doanh xe điện, vốn đang thua lỗ.

Vào tháng 1 năm nay, General Motors đã trích lập khoản chi phí 6 tỷ USD để thu hẹp một phần đầu tư vào xe điện.

Theo các hồ sơ tại SEC, tranh chấp này xuất hiện lần đầu vào tháng 4/2026. Kết quả trọng tài và lý do chính xác khiến General Motors hủy bỏ thỏa thuận hiện vẫn chưa được rõ.