Ken Griffin giải thích chi tiết về “sự sụt giảm AI”: Sức mạnh tính toán tương tự như hàng không, ba cái bẫy lớn là “giá biên”, “thời hạn khấu hao” và “ngân sách doanh nghiệp”

Vào ngày 21 tháng 10, tại Hội nghị thượng đỉnh tương lai thị trường toàn cầu thường niên của Citadel, Griffin trả lời phỏng vấn của phóng viên Dani Burger từ Bloomberg cho biết, thị trường đang chuyển từ “săn theo chủ đề” trong hai năm vừa qua sang nghiên cứu cơ bản thực sự. Ông nói: "Tôi nghĩ thị trường này đang trải qua giai đoạn mà mọi người thực sự bắt đầu làm bài tập về nhà."

Trong hai năm qua, logic của thị trường rất đơn giản và trực tiếp: làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu trị giá hàng nghìn tỷ bắt đầu, mua các vị trí trong chuỗi cung ứng toàn ngành — Nvidia, DRAM bộ nhớ băng thông cao, MLCC tụ gốm đa lớp siêu vi, cùng với các nhà cung cấp từ Hàn Quốc, Đài Loan Trung Quốc, Nhật Bản và các ông lớn điện toán đám mây — hầu như chắc chắn có lãi. Nhưng giờ đây, logic này đang bị xem xét lại. Gần đây, giao dịch AI cũng gặp cú sốc lớn, ngành bán dẫn trải qua chuỗi giảm giá dài nhất kể từ khủng hoảng tài chính.

Ken Griffin cảnh báo: GPU và các hãng hàng không rất giống nhau, chi phí vận hành biên cực kỳ thấp, một khi sức mạnh tính toán vượt quá nhu cầu, giá thuê ngoài và gọi API sẽ sụp đổ tức thì, tái hiện bi kịch “sợi quang tối” của bong bóng viễn thông năm 2000.

Cái bẫy 1: Giá biên sụp đổ — Thời điểm “hãng hàng không” của GPU

Griffin dùng ngành hàng không làm phép so sánh trực tiếp.

"GPU và các hãng hàng không đều rất giống nhau, chi phí vận hành biên cực thấp. Có một ghế trống trên máy bay, dù chỉ bán với giá 20 đô la, ghế đó vẫn mang lại lợi nhuận." Ông nói, "Chính đặc điểm này quyết định rằng, khi các hãng hàng không dư thừa năng lực vận tải, giá sẽ rơi tự do."

Ông ngay lập tức mở rộng logic này sang thị trường sức mạnh tính toán: "Nếu chúng ta đi đến điểm mà nguồn cung GPU vượt quá nhu cầu, giá biên thật sự sẽ rơi tự do."

Griffin dẫn lịch sử bong bóng viễn thông năm 2000 làm ví dụ: hàng loạt sợi quang được lắp đặt nhưng do thiếu nhu cầu, không bao giờ được thắp sáng, trở thành “sợi quang tối”, giá viễn thông vì vậy lao dốc. Câu hỏi của ông: thị trường sức mạnh tính toán có đang bước vào con đường tương tự?

"Điều này sẽ lật đổ hoàn toàn mọi giả định đầu tư mà mọi người đang dựa vào hiện nay. Đó là câu hỏi đầu tiên."

Cái bẫy 2: Mô hình khấu hao mất hiệu lực — “Tuổi thọ hữu ích” bị đánh giá quá cao

Câu hỏi thứ hai Griffin đặt ra, nhắm trực diện vào mô hình định giá của các tổ chức đầu tư.

"Hiện tại có người dùng GPU cũ từ 5 đến 6 năm trước vẫn có thể thu tiền thuê rất cao. Nhưng khả năng lớn là tình trạng này sẽ không tiếp diễn trong 5-6 năm tới." Ông nói, "Vì vậy, ngày càng nhiều người bắt đầu lo lắng: Tôi không thể tiếp tục, như 12 tháng trước, áp mức tỷ lệ vốn hoá hay mô hình doanh thu tương tự lên năm thứ bảy, tám, chín của một chip."

Nói cách khác, nếu các tổ chức đầu tư vẫn tính khấu hao với giá trị tài sản cao cho năm thứ 7 đến 9, mô hình định giá sẽ chịu áp lực tái định giá hệ thống.

Cái bẫy 3: Ngân sách doanh nghiệp thắt chặt — Kỷ nguyên tối ưu ROI bắt đầu

Griffin chỉ ra, logic chi tiêu AI ở doanh nghiệp đã chuyển biến căn bản.

"Những doanh nghiệp thông minh nhất nước Mỹ đang trở nên rất tỉnh táo — công việc nào cần trả giá cao cho các mô hình hàng đầu của OpenAI và Anthropic, công việc nào có thể dùng mô hình mã nguồn mở với chi phí rất thấp."

Ông bổ sung: "Nếu bạn nhìn các công ty thực sự tận dụng AI tốt nội bộ, họ đang trở nên cực kỳ thành thạo trong việc tối đa hóa lợi ích từ từng đồng chi cho AI. Tôi nghĩ toàn xã hội doanh nghiệp đều đang nhìn vào hóa đơn từ Anthropic và OpenAI, rồi tự hỏi: ok, chúng ta phải nghĩ kỹ, làm sao đảm bảo thật sự nâng cao năng suất từ đó."

750 tỷ đô và xung đột trực diện với xu hướng thu hẹp hóa đơn doanh nghiệp

Xu hướng thắt chặt chi tiêu ở doanh nghiệp này tạo nên sự mâu thuẫn trực diện với kế hoạch mở rộng của các công ty mô hình AI lớn.

Theo báo cáo của Báo cáo Phố Wall, Anthropic tiết lộ trong tài liệu S-1 rằng dự kiến đầu tư 750 tỷ đô la cho sức mạnh tính toán trong tương lai, còn quy mô chi tiêu vẫn tiếp tục tăng.

Phóng viên Dani Burger hỏi thẳng Griffin: giữa hai điều này có sự căng thẳng nào không?

Griffin trả lời ngắn gọn: "Có. Ngay chính câu hỏi của bạn đã là câu trả lời."

Ông chỉ ra, trọng điểm là liệu Anthropic có thể khiến mô hình của mình trở thành “món hàng thiết yếu” — ví dụ trong lĩnh vực khoa học đời sống, nếu mô hình của họ thực sự giúp giải quyết ung thư hay các bệnh hiểm nghèo, mọi công ty dược sẽ không tiếc chi phí mua công nghệ. “Nhưng hiện tại, chúng ta chưa biết câu trả lời.”

Câu hỏi về bong bóng: Lịch sử thường giống nhau, nhưng kết cục không hẳn lặp lại

Đối với cuộc tranh luận ngày càng nóng về “bong bóng AI” trên thị trường, Griffin đưa ra góc nhìn lịch sử sâu sắc.

"Ở thời điểm này, gần như chắc chắn có bong bóng cục bộ. Bất cứ sự thay đổi căn bản nào của nền kinh tế thường đi kèm với bong bóng." Ông nói, "Tôi chỉ mong năm đó tôi giữ lại cổ phiếu Amazon."

Quan điểm của ông: Sau khi bong bóng vỡ, công nghệ nền tảng thay đổi thế giới sẽ còn lại, và các công ty vượt qua được bong bóng sẽ là người dẫn đầu thị trường vài chục năm tới.

Nhưng ông cũng nhấn mạnh, điều đó không có nghĩa là rủi ro định giá hiện tại có thể bị bỏ qua — đặc biệt với ba khía cạnh là định giá biên, giả định khấu hao và ngân sách doanh nghiệp, việc tái định giá trên thị trường hiện mới chỉ bắt đầu.