Giá dầu không giảm, lợi suất trái phiếu Mỹ sẽ không đạt đỉnh.

Khi nào lợi suất trái phiếu Mỹ đạt đỉnh là một trong những câu hỏi khó nhất của thị trường hiện nay. Nghiên cứu định lượng liên ngành mới nhất của Citi cho thấy, việc giá dầu giảm gần như là điều kiện tiên quyết để lợi suất trái phiếu Mỹ đạt đỉnh, nhưng căng thẳng địa chính trị kéo dài hiện tại khiến giá dầu duy trì ở mức cao, đồng nghĩa với việc đỉnh lợi suất cuối cùng có lẽ vẫn chưa xuất hiện.

Theo Trạm giao dịch Chasing Wind, nghiên cứu của Citi chỉ ra rằng, tỷ lệ hòa vốn lạm phát đầu kỳ và giá dầu giảm là tín hiệu dự báo đỉnh lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đáng tin cậy nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, tỷ lệ hòa vốn lạm phát hiện tại vẫn đang tăng chứ chưa giảm, chỉ số DXY cũng tái khởi động xu hướng tăng gần đây, cả hai đều cho thấy đỉnh lợi suất vẫn chưa hình thành. Đồng thời, việc biên độ lợi suất trái phiếu rủi ro cao nới rộng, cổ phiếu chu kỳ yếu hơn các cổ phiếu phòng thủ,... đều là tín hiệu thị trường đồng nhất với việc lợi suất đạt đỉnh, khiến các tín hiệu mâu thuẫn, việc dự đoán xu hướng trở nên cực kỳ khó khăn.

Ở cấp độ phân bổ tài sản, mô hình chu kỳ của Citi hiện đang áp dụng chiến lược "cuối chu kỳ" — tỷ lệ cổ phiếu và trái phiếu tín dụng thấp, tỷ lệ trái phiếu (không gồm trái phiếu Mỹ) và hàng hóa cao. Nhóm chiến lược vĩ mô toàn cầu giữ vị thế trung lập với kỳ hạn, ưu tiên nhận chênh lệch lãi suất giữa Ngân hàng Trung ương châu Âu và Fed, đồng thời ưu tiên lựa chọn cổ phiếu hơn trái phiếu tín dụng.

Giá dầu là điều kiện tiên quyết để lợi suất đạt đỉnh

Các nhà phân tích Alex Saunders và Vinh Vo từ nhóm chiến lược vĩ mô toàn cầu định lượng của Citi đã nhấn mạnh lại khung phân tích liên ngành của họ trong báo cáo, đồng thời bổ sung thêm ba giai đoạn bán tháo lãi suất vượt quá 70 điểm cơ bản, với kết luận chính không thay đổi đáng kể.

Dữ liệu lịch sử cho thấy, trước khi lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm đạt đỉnh, diễn biến liên ngành thể hiện quy luật dẫn-luỹ rõ rệt. Trong đó, tỷ lệ hòa vốn lạm phát đầu kỳ thường giảm trước đỉnh lợi suất từ 1-2 tháng, còn việc giá dầu đạt đỉnh gần như là điều kiện tiên quyết để lợi suất đạt đỉnh. Ngược lại, lợi suất thực 2 năm thường tiếp tục tăng sau khi đỉnh lợi suất xuất hiện, nên là chỉ số luỹ.

Hiện tại, xu hướng tăng tỷ lệ hòa vốn lạm phát đã xuất hiện nhưng tín hiệu "giảm" quan trọng vẫn chưa hình thành. Citi chỉ ra, bất ổn địa chính trị kéo dài khiến giá dầu duy trì ở mức cao, khiến thời điểm giá dầu đạt đỉnh khó xác định. Trong bối cảnh này, mọi dự báo về đỉnh lợi suất đều chỉ có thể tiếp tục bị trì hoãn.

Tín hiệu nào hiệu quả, tín hiệu nào không hiệu quả

Nghiên cứu của Citi đã hệ thống lại các chỉ số thường dùng trên thị trường để phân biệt rõ tín hiệu nào có ý nghĩa dẫn, tín hiệu nào dễ gây hiểu lầm.

Ở nhóm tín hiệu hiệu quả, đường cong lợi suất trái phiếu giữa 5 năm và 30 năm (5s30s) thường phẳng lại khoảng một tháng trước đỉnh, nhưng trong 25 phiên gần đây xu hướng này đã đảo chiều, tín hiệu trở nên hỗn loạn. Biên độ lợi suất trái phiếu rủi ro cao nới rộng và cổ phiếu rủi ro thấp vượt trội về hiệu suất cũng phù hợp với quy luật lịch sử khi lợi suất đạt đỉnh. Ngoài ra, cổ phiếu Quality thường thể hiện tốt trong cửa sổ 200 ngày trước và sau đỉnh lợi suất, điều này đã xuất hiện gần đây; còn nhóm Growth thường đạt đỉnh trước khi đỉnh lợi suất xuất hiện và sau đó tiếp tục thua kém.

Ở nhóm tín hiệu không hiệu quả hoặc mang tính luỹ, Citi khẳng định chỉ số CPI cơ bản và CPI tổng thể theo năm đều là chỉ số luỹ, số liệu CPI nóng gần đây không thể loại trừ khả năng lợi suất đã đạt đỉnh. Lợi suất thực 2 năm cũng sẽ không đảo chiều tại điểm đỉnh lợi suất. Chỉ số VIX gần như không có giá trị tham chiếu cho việc xác định thời điểm lợi suất, nhưng lịch sử cho thấy sau khi đỉnh được xác nhận, VIX thường có xu hướng giảm.

Tín hiệu hiện tại mâu thuẫn lẫn nhau

Citi thừa nhận, khi so sánh động lực thị trường hiện tại với quy luật lịch sử, nhận được tín hiệu rõ rệt mâu thuẫn, khó có thể đưa ra một định hướng rõ ràng.

Một mặt, nhóm cổ phiếu chu kỳ yếu hơn cổ phiếu phòng thủ trong 2-3 tháng liên tiếp, biên độ lợi suất trái phiếu rủi ro cao cũng nới rộng, đều phù hợp với đặc điểm thị trường sau khi lợi suất đạt đỉnh. Mặt khác, tỷ lệ hòa vốn lạm phát vẫn tăng, chỉ số DXY gần đây khởi động xu hướng tăng, giá dầu tiếp tục được hỗ trợ bởi yếu tố địa chính trị, ba yếu tố này đều chỉ báo đỉnh lợi suất cuối cùng có thể vẫn nằm phía trước.

Citi tin rằng, nếu có tiến triển tích cực về địa chính trị — đặc biệt là sau cuộc bầu cử giữa kỳ — sẽ làm tăng đáng kể khả năng giá dầu đạt đỉnh, từ đó tạo điều kiện cho lợi suất trái phiếu Mỹ giảm về lâu dài. Trước khi điều đó xảy ra, diễn biến lợi suất trong thời gian tới vẫn sẽ duy trì mức độ bất định rất cao.

Dưới khung dự báo trên, mô hình chu kỳ của Citi đã chuyển sang chế độ "cuối chu kỳ". Cụ thể, mô hình này giảm tỷ lệ cổ phiếu và trái phiếu tín dụng, tăng tỷ lệ trái phiếu (không gồm trái phiếu Mỹ) và hàng hóa, gần đây còn giảm tỷ lệ cổ phiếu xuống mức thấp hơn. Nhóm chiến lược vĩ mô toàn cầu giữ kỳ hạn tổng thể ở mức trung lập, trong chiến lược lãi suất ưu tiên chênh lệch giữa Ngân hàng Trung ương châu Âu và Fed, đồng thời ưu tiên cổ phiếu hơn trái phiếu tín dụng. Cốt lõi của logic phân bổ này là: khi tín hiệu đỉnh lợi suất chưa rõ ràng, giá dầu và tỷ lệ hòa vốn lạm phát đều chưa có sự giảm quyết định, việc giữ vị thế trung lập với trái phiếu Mỹ thay vì tích cực mua vào sẽ thận trọng hơn.