Làn sóng bán tháo AI gây bùng nổ lo ngại về tăng trưởng, kỳ vọng tăng lãi suất của Fed bị hoãn đến tháng 1 năm sau

Sự bán tháo tập trung của cổ phiếu công nghệ AI, khủng hoảng nợ chủ quyền Pháp gia tăng và cú sốc giá dầu Trung Đông cùng lúc bùng nổ, thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đối mặt với cú bật mạnh nhất trong ba năm qua chỉ trong một ngày, logic phòng ngừa rủi ro quay trở lại vai trò chủ đạo.

Vào thứ Năm, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 19,3 điểm cơ bản trong một ngày xuống còn 4,952%, trở lại dưới mốc 5%, ghi nhận mức giảm lớn nhất trong một ngày kể từ cuộc khủng hoảng ngân hàng Silicon Valley tháng 3 năm 2023. Dữ liệu cho thấy trong mười năm qua chỉ có 15 ngày giao dịch từng xuất hiện biến động mạnh như vậy. Đồng thời, kỳ vọng thị trường về việc Fed tăng lãi suất cũng bị đẩy lùi — hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang hiện hoàn toàn định giá việc tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 1 năm sau, trong khi thời gian dự đoán trước đó là tháng 12.

Tín hiệu sâu xa của diễn biến này là: Khi giá dầu tăng vọt, trái phiếu Mỹ cũng được săn đón, thị trường cho rằng giá dầu cao là mối đe dọa tăng trưởng chứ không phải mối đe dọa lạm phát. Charlie McElligott, chiến lược gia đa tài sản tại Nomura đã viết trong báo cáo gửi khách hàng: "Trái phiếu đang lấy lại vai trò phòng ngừa rủi ro", "thị trường dường như đang định giá lại xác suất khủng hoảng tăng trưởng của Mỹ do AI mang lại ngay lập tức".

Đợt tăng nhanh của trái phiếu Mỹ lần này được kích hoạt gần như đồng thời từ ba nguồn rủi ro độc lập.

Mùa báo cáo tài chính AI không đạt kỳ vọng ẩn của thị trường là mồi lửa chủ yếu. Lam Research có kết quả tốt nhưng không vượt trần dự đoán; tesla giảm hướng dẫn chi tiêu vốn cả năm xuống khoảng 20 tỷ USD từ hơn 25 tỷ USD; Meta dù nâng giới hạn chi tiêu vốn cả năm lên 13,5 tỷ USD, nhưng điều này đồng nghĩa chỉ riêng quý 4 phải chi từ 4,9 đến 5,9 tỷ USD, thị trường nghi ngờ tính khả thi trong thực hiện. Andrew Keches, nhà phân tích tín dụng tại Barclays chỉ ra trong báo cáo sau khi công bố tài chính rằng Meta trong tương lai sẽ phụ thuộc đồng thời vào thị trường tín dụng và thị trường cổ phiếu, "quy mô phát hành trái phiếu tuyệt đối cũng có thể tăng lên", điều này sẽ đè nặng lên chênh lệch tín dụng của họ trong một thời gian.

Khủng hoảng nợ chủ quyền Pháp đồng thời gia tăng. Lợi suất trái phiếu Pháp kỳ hạn 10 năm tăng lên 5,142% trong phiên, cao nhất kể từ tháng 6 năm 2002; chênh lệch lợi suất trái phiếu Đức-Pháp kỳ hạn 10 năm vượt 170 điểm cơ bản, cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng nợ châu Âu năm 2011; hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) của Pháp vượt 100 điểm cơ bản, lần đầu tiên kể từ năm 2012. Lợi suất trái phiếu Pháp kỳ hạn 10 năm từng cao hơn trái phiếu Ý cùng kỳ khoảng 50 điểm cơ bản, điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử. George Catrambone, giám đốc thu nhập cố định khu vực Mỹ tại DWS cho biết, sự bất ổn của Pháp "đem lại một số lượng quan tiền phòng ngừa rủi ro."

Tình hình Trung Đông cùng lúc trở nên căng thẳng. Lực lượng Houthi tấn công bằng máy bay không người lái vào mỏ dầu Shaybah của Saudi Aramco, giá dầu Brent vượt 112 USD/thùng, giá dầu WTI tiến sát 100 USD/thùng. Robert Tipp, giám đốc trái phiếu toàn cầu tại PGIM Credit nhận định: "Tình hình Trung Đông leo thang, vấn đề của Pháp ngày càng nghiêm trọng và lo ngại về lĩnh vực AI gia tăng — bạn đang thấy nhiều áp lực cùng đồng loạt bùng nổ. Một ngày giao dịch bình thường, một mức biến động ổn là vài điểm cơ bản. Hôm nay bạn thấy là gấp ba lần như vậy."

Rich Privorotsky, chiến lược gia của Goldman Sachs coi diễn biến lần này là "tính phản xạ đáng chú ý": AI yếu đi tái định giá chu kỳ chi tiêu vốn, giảm bớt áp lực phát hành trái phiếu tiềm năng và ngày càng biến thành cú sốc tăng trưởng. "Vấn đề ảnh hưởng đến cổ phiếu đang giúp giải quyết vấn đề về lãi suất."

Chuỗi logic rõ ràng — quy mô doanh nghiệp phát hành trái phiếu của các công ty cloud computing cực lớn đã có thể so sánh với trái phiếu chính phủ Mỹ, nếu chi tiêu vốn cho AI thu hẹp, về bản chất đồng nghĩa giảm bớt áp lực cung trái phiếu trên thị trường.

Đồng thời, chênh lệch CDS của trung tâm dữ liệu lại tăng lên mức cao lịch sử, rủi ro tín dụng toàn diện của doanh nghiệp cloud computing cực lớn tiếp tục leo thang và lan ra thị trường tín dụng rộng hơn — chỉ số CDS high yield châu Âu iTraxx Europe Crossover tăng lên 329 điểm cơ bản, đạt mức cao nhất trong gần bảy tháng.

Michael Ball, chiến lược gia vĩ mô của Bloomberg chỉ ra, khi chi phí tài chính tăng, dòng tiền tự do trở thành tiêu chí quan trọng hơn cho sự phân hóa của cổ phiếu công nghệ. Giai đoạn tiếp theo của giao dịch AI, "có thể liên quan nhiều hơn đến ai có thể tiếp tục đầu tư mà không cần vươn tới thị trường vốn, thay vì ai có thể chi nhiều tiền nhất."

Dustin Reid, giám đốc chiến lược thu nhập cố định của Mackenzie Investments cho biết: "Loại biến động ở cấp độ này, thường có nghĩa là đang diễn ra một cơn hoảng loạn hoặc một cuộc khủng hoảng nào đó. Chúng ta đang ở trong chủ đề về sự mở rộng quá mức của AI." Điều này kích hoạt luồng vốn chuyển dịch từ cổ phiếu sang trái phiếu Mỹ và thị trường thu nhập cố định.