Mối lo ngại về đầu tư AI gây áp lực nặng nề lên cổ phiếu chip, ngành công nghệ toàn cầu đã bốc hơi hơn 1 nghìn tỷ USD trong tuần này

Kỳ vọng tăng lãi suất, chi phí huy động vốn cho AI tăng lên và cạnh tranh ngày càng khốc liệt, nhiều áp lực đồng thời phát sinh trong tuần này, đẩy cổ phiếu công nghệ toàn cầu vào một đợt bán tháo quy mô lớn.

Đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu vẫn tiếp tục trong ngày thứ Năm, ở thị trường chứng khoán Mỹ, Nvidia giảm 1,84% cuối phiên, AMD giảm 1,5%, Intel giảm khoảng 2,8%, Dell Technologies lao dốc 6,8%. Thị trường châu Á còn sụt giảm sâu hơn, SK Hynix giảm hơn 10% trong một ngày, Samsung Electronics giảm 8,73%, SoftBank Nhật Bản giảm mạnh 7,9%.

Theo CNBC thống kê, tính đến thứ Năm tuần này, 20 cổ phiếu AI và bán dẫn có giá trị vốn hóa lớn nhất thế giới đã bốc hơi hơn 1 nghìn tỷ đô la Mỹ. Quỹ ETF iShares Semiconductor (SOXX) theo dõi ngành chip đã ghi nhận 8 phiên giảm liên tiếp trong ngày thứ Năm, tổng mức giảm khoảng 12,7%, theo dữ liệu thị trường Dow Jones, đây là chuỗi giảm dài nhất của ETF này trong 11 năm qua.

CEO Nvidia, Huang Renxun, khi tham dự sự kiện tại Stockholm nói với Bloomberg rằng ông cho rằng Nvidia không cần phải bảo lãnh cho CoreWeave và cho biết “chi phí vốn của họ thực ra đang giảm”. Quan điểm này đã thúc đẩy cổ phiếu đám mây mới (neocloud) bật tăng trong phiên giao dịch, CoreWeave tăng 5,94% cuối phiên, Nebius tăng 1,29%.

Nhiều thông tin tiêu cực tích tụ, logic bán tháo diễn tiến từng lớp

Đợt bán tháo này không phải do một sự kiện đơn lẻ kích hoạt, mà là nhiều tín hiệu tiêu cực cùng lúc củng cố lẫn nhau trong cùng một khung thời gian.

Dữ liệu lạm phát là ngòi nổ. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 của Mỹ công bố hôm thứ Tư cao hơn dự đoán, khiến thị trường càng đặt cược vào việc Fed tiếp tục tăng lãi suất. Chỉ số Nasdaq Composite ngày thứ Tư đóng cửa giảm 1,88% xuống 26.692,87 điểm, S&P 500 giảm 1,11% xuống 7.718,94 điểm.

Dữ liệu của Anthropic khiến tâm lý thị trường càng tồi tệ hơn. Theo Financial Times của Anh, công ty AI khởi nghiệp Anthropic đã tiết lộ trong một cuộc họp kín với nhà đầu tư hôm thứ Tư rằng doanh thu quý 3 đạt 16,8 tỷ USD, tăng khoảng 50% so với quý trước — nhưng tốc độ tăng trưởng này thấp hơn rất nhiều so với mức tăng khoảng 145% của quý 2. Nhà phân tích Gil Luria từ D.A. Davidson viết trong báo cáo gửi khách hàng: “Có vẻ như thị trường giải thích cập nhật từ Anthropic là tín hiệu tiêu cực, xét đến mức độ nhạy cảm cao của thị trường đối với các giao dịch AI thì phản ứng này là dễ hiểu.”

Luria cá nhân ông có cái nhìn trung lập hơn. Ông chỉ ra rằng, Anthropic đã đạt dòng tiền dương trong quý 3, ngụ ý rằng công ty này và OpenAI không phải là mô hình kinh doanh không thể sinh lợi. Ông còn nhận định rằng nếu xét ngành AI ở cấp vĩ mô, “tổng lượng sử dụng AI (và chi tiêu cho AI) chưa chắc đã bị giảm tốc”.

Cạnh tranh từ Trung Quốc đồng thời diễn ra. Changxin Memory tuyên bố cuối tuần trước đã đạt đột phá về kiến trúc mới, cho phép lưu trữ nhiều dữ liệu hơn trên không gian nhỏ hơn. Elon Musk ngay lập tức đăng trên nền tảng X rằng Trung Quốc sẽ sản xuất “lượng lớn chip nhớ” vào năm 2028.

Đồng thời, CEO của Broadcom và CEO của Intel đều cảnh báo trong đầu tuần này rằng vấn đề huy động vốn có thể trở thành lực cản lớn đối với sự mở rộng của AI, CEO Broadcom, Hock Tan, cho biết khó khăn này thậm chí có thể vượt qua tình trạng thiếu chip hoặc thiếu điện.

Lãi suất tăng lên, tác động trực diện đến lợi nhuận đầu tư hạ tầng AI

Môi trường lãi suất cao ảnh hưởng tới việc xây dựng hạ tầng AI, đây là một trong những logic chính của đợt bán tháo này.

Giám đốc điều hành Post Oak Group, James Vrachas, chia sẻ với MarketWatch rằng cổ phiếu ngành chip đã “phản ánh rất nhiều kỳ vọng tăng trưởng trong tương lai”, và giá cổ phiếu đã thể hiện các kỳ vọng này. Trong bối cảnh này, “chỉ cần một sự thay đổi nhẹ về tâm lý hoặc nghi ngờ về chi tiêu cũng sẽ gây ảnh hưởng đáng kể tới giá cổ phiếu”. Ông nói: "Tin vào tiềm năng dài hạn của AI và cho rằng mọi công ty hưởng lợi từ tăng trưởng này đều được định giá hợp lý là hai chuyện khác nhau."

Chiến lược gia đầu tư Baird, Ross Mayfield nói với MarketWatch rằng lợi suất trái phiếu nhà nước tăng gây áp lực lên ngành chip, đặc biệt đối với các cổ phiếu tăng trưởng cao và “các công ty nằm ở đầu cực kỳ mạo hiểm trong chuỗi rủi ro AI”, những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào huy động vốn bên ngoài. Ông cho biết, dữ liệu CPI có thể khiến Fed càng gấp rút tăng lãi suất, “điều này gây áp lực lớn lên lãi suất ngắn hạn, ảnh hưởng trực tiếp và rõ nét đến các doanh nghiệp có nền tảng tài chính yếu hoặc vay nợ với lãi suất thả nổi đi kèm lãi suất ngắn hạn.”

Mayfield cũng chỉ ra rằng, ngay cả những nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô siêu lớn (hyperscaler) cũng không hoàn toàn miễn dịch với lãi suất. “Ngay cả những tập đoàn lớn nhất, nhiều tiền mặt nhất cũng phải đánh giá lại tỷ suất đầu tư cho các dự án này,” ông nói, “và động lực lớn nhất của thị trường đều dựa vào việc hyperscaler chi tiêu cho phần cứng và hạ tầng trung tâm dữ liệu, điều này phủ bóng lên toàn bộ chuỗi cung ứng.”

Thị trường châu Á và châu Âu giảm sâu hơn, chứng khoán Hàn Quốc và Nhật Bản chịu ảnh hưởng nặng nề

Tâm lý bán tháo ở Mỹ lan nhanh sang thị trường châu Á và châu Âu, mức giảm phổ biến còn sâu hơn ở Mỹ.

Ngày thứ Năm, SK Hynix Hàn Quốc giảm hơn 10% chỉ trong một ngày, Samsung Electronics giảm 8,73%, LG Innotek giảm 8,95%, Seoul Semiconductor giảm 9,28%, Samsung SDI giảm 6,26%. Chỉ số tổng hợp chứng khoán Hàn Quốc (KOSPI) tiến sát mức đóng cửa thấp nhất kể từ tháng 4.

Thị trường Nhật Bản cũng lao dốc mạnh. SoftBank giảm 7,9%, công ty thiết bị kiểm tra bán dẫn Advantest lao dốc gần 14%, nhà cung cấp thiết bị sản xuất chip Tokyo Electron giảm 6,45%, Renesas Electronics giảm 8%. TSMC giảm 1,81%.

Ở châu Âu, ông lớn thiết bị bán dẫn Hà Lan ASML giảm nhẹ, Infineon giảm 5%, ASM International giảm 7%.

Nhà phân tích: Tín hiệu nhu cầu mới là hồi chuông cảnh báo thực sự

Dù tâm lý thị trường u ám, một số nhà phân tích cho rằng đợt bán tháo này chưa thực sự tác động vào nhu cầu AI ở cấp bản chất.

Nhà phân tích công nghệ Yorkville Ives, Dan Ives viết trong báo cáo rằng đợt bán tháo này phản ánh nỗi lo về chi phí huy động vốn, chứ không phải nghi ngờ về nhu cầu tính toán AI. “Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ vượt 5%, thực sự khiến chi phí huy động vốn cho những dự án hạ tầng này tăng lên, nhà đầu tư chú trọng bảng cân đối và cấu trúc hợp đồng là hợp lý, nhưng lãi suất chỉ là vấn đề huy động vốn, không phải là vấn đề nhu cầu.”

Ives cho rằng hiện tại là thời điểm mua vào và cho biết làn sóng đầu tư hạ tầng AI vẫn ở giai đoạn đầu. Ông chỉ rõ tín hiệu thực sự cần cảnh giác: “Cái khiến chúng tôi đổi quan điểm là tín hiệu nhu cầu, chứ không phải tín hiệu về lãi suất” — bao gồm việc hyperscaler cắt giảm kế hoạch chi tiêu vốn, hủy hợp đồng hoặc giá thuê GPU giảm.

Quản lý danh mục đầu tư tại Gabelli Funds, Hendi Susanto chia sẻ với MarketWatch rằng nhiều công ty chip và thiết bị bán dẫn “bảng cân đối tài chính vẫn vững mạnh, dòng tiền tự do dồi dào”, ông dự đoán phần lớn doanh nghiệp này “sẽ kết thúc năm với trạng thái mạnh mẽ”, đặc biệt là những công ty có nhu cầu vẫn vượt cung. Ông cũng cho biết mùa báo cáo tài chính sắp tới của các công ty công nghệ sẽ hé lộ “nhà đầu tư đã phản ánh lo ngại về lạm phát vào định giá đến mức nào”.