Tâm lý phòng ngừa rủi ro lấn át lo ngại về lạm phát, trái phiếu chính phủ châu Âu và Mỹ đều tăng giá, lợi suất trái phiếu Mỹ giảm hơn 10 điểm cơ bản trong phiên giao dịch.

Tâm lý phòng ngừa rủi ro tăng lên áp đảo lo ngại về lạm phát, trái phiếu quốc tế của châu Âu và Mỹ đều tăng đồng loạt vào thứ Năm ngày 15 tháng 10, cả trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chuẩn lẫn loại nhạy cảm với lãi suất như trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm đều có lợi suất giảm hơn 10 điểm cơ bản trong phiên. Trái phiếu trung và dài hạn của các nền kinh tế hàng đầu châu Âu như Anh, Đức, Pháp đồng thời giảm lợi suất, thị trường trái phiếu toàn cầu đón một đợt phục hồi.

Chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ tháng 9 được công bố trong phiên giao dịch chứng khoán châu Âu vào thứ Năm, ghi nhận mức tăng nhanh nhất tính theo tháng trong hơn bốn năm, vốn đã làm tăng thêm lo ngại về việc Cục Dự trữ Liên bang có thể tiếp tục tăng lãi suất. Tuy nhiên, khi rủi ro tài trợ của các doanh nghiệp liên quan đến AI tăng cao và cổ phiếu công nghệ chịu áp lực, nhà đầu tư bắt đầu cân nhắc lại sự tác động của lãi suất cao tới tăng trưởng kinh tế cũng như khả năng trả nợ của doanh nghiệp, nhu cầu phòng ngừa rủi ro thúc đẩy dòng tiền chảy vào thị trường trái phiếu kho bạc.

Truyền thông chỉ ra rằng thị trường đang chuyển từ lo ngại về lạm phát sang chú trọng hơn đến tác động của chi phí tài trợ cao đối với tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, rủi ro tín dụng của các doanh nghiệp liên quan đến AI như CoreWeave bị theo dõi sát sao, sự phân hóa về diễn biến giữa trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu chính phủ cho thấy thị trường đang tái định giá rủi ro của các loại tài sản khác nhau.

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm ba phiên liên tiếp, trong phiên chạm mốc 5,04%, trái phiếu dài hạn châu Âu và Mỹ tăng đồng loạt

Thị trường trái phiếu Mỹ chứng kiến lực mua tăng rõ rệt vào thứ Năm, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm trong phiên có lúc giảm xuống gần 5,04%, giảm khoảng 15 điểm cơ bản trong ngày, thấp nhất kể từ ngày 23 tháng 9, và giảm liên tiếp ba phiên giao dịch. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm cũng giảm mạnh, giảm khoảng 12 điểm cơ bản trong phiên.

Trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm hơn với triển vọng chính sách tiền tệ, trong phiên đầu của chứng khoán Mỹ vào thứ Năm đã giảm xuống dưới 4,69%, thấp nhất kể từ ngày 18 tháng 9, giảm hơn 10 điểm cơ bản trong ngày, đảo chiều giảm sau phiên tăng hôm thứ Tư.

Trái phiếu dài hạn châu Âu và Mỹ đồng thời tăng giá. Đến cuối phiên giao dịch châu Âu vào thứ Năm, lợi suất trái phiếu quốc gia Anh kỳ hạn 10 năm giảm 5,4 điểm cơ bản, ở mức 5,371%; lợi suất trái phiếu Anh kỳ hạn 30 năm giảm 6,4 điểm cơ bản, lợi suất kỳ hạn 2 năm giảm 2,1 điểm cơ bản.

Đến cuối phiên châu Âu, lợi suất trái phiếu quốc gia Đức kỳ hạn 10 năm giảm 5,3 điểm cơ bản, ở mức 3,413%; lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 30 năm giảm 5,3 điểm cơ bản, lợi suất kỳ hạn 2 năm giảm 1,7 điểm cơ bản.

Trái phiếu Pháp thể hiện mạnh hơn, đến cuối phiên, lợi suất trái phiếu Pháp kỳ hạn 10 năm giảm 8,5 điểm cơ bản, ở mức 4,796%; lợi suất kỳ hạn 30 năm giảm 8 điểm cơ bản, lợi suất kỳ hạn 2 năm giảm 3 điểm cơ bản.

Nhìn chung, lợi suất trái phiếu dài hạn ở châu Âu và Mỹ hạ đồng loạt, nhiều thị trường giảm lợi suất lâu dài mạnh hơn ngắn hạn. Lợi suất thị trường trái phiếu Mỹ giảm mạnh, trái phiếu dài hạn của các nền kinh tế lớn châu Âu cùng tăng giá, phản ánh nhà đầu tư đang tái thẩm định mối quan hệ giữa lạm phát, tăng trưởng và rủi ro thị trường tài chính.

Dữ liệu lạm phát vẫn nóng, thị trường bắt đầu lo ngại chi phí tăng trưởng của lãi suất cao

Yếu tố then chốt của đợt tăng giá trái phiếu Mỹ lần này nằm ở việc thị trường tạo ra cân nhắc mới về triển vọng lạm phát và lãi suất.

PPI của Mỹ tháng 9 ghi nhận mức tăng nhanh nhất trong hơn bốn năm cho thấy áp lực giá ở thượng nguồn vẫn rõ rệt. Dữ liệu lạm phát trước đó vượt kỳ vọng khiến thị trường từng nâng mức cược rằng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất, lợi suất trái phiếu Mỹ cũng chịu áp lực.

Tuy nhiên, dữ liệu lạm phát nóng không ngăn được giá trái phiếu kho bạc phục hồi vào thứ Năm. Khi thị trường đánh giá lại ảnh hưởng của chi phí tài trợ cao đối với đầu tư doanh nghiệp, tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế, nhà đầu tư gia tăng phân bổ vào các tài sản an toàn như trái phiếu kho bạc.

Báo Wall Street Journal cho rằng nhà đầu tư từng tập trung lo lắng về lạm phát dai dẳng, hiện chuyển trọng tâm sang lo ngại về tác động tiềm ẩn của chi phí vay mượn cao đối với tăng trưởng kinh tế. Lợi suất trái phiếu quốc gia Đức kỳ hạn 10 năm cũng chạm đáy vài tuần, cho thấy hiện tượng tái định giá này không chỉ xuất hiện ở thị trường Mỹ.

Điều đó không có nghĩa là thị trường cho rằng rủi ro lạm phát đã biến mất hoặc nguy cơ Fed tăng lãi suất đã được giải tỏa. Nói chính xác hơn, nhà đầu tư đang cân nhắc hai loại rủi ro: Một mặt, áp lực giá liên tục có thể buộc Fed duy trì chính sách tài chính thắt chặt; mặt khác, lãi suất cao còn có thể qua chi phí tài trợ, dòng tiền doanh nghiệp và khẩu vị rủi ro của thị trường tài chính, gây tác động tiêu cực hơn đến hoạt động kinh tế.

Rủi ro tín dụng AI tăng nhiệt, giá trái phiếu tăng đồng thời với chi phí tài trợ doanh nghiệp tăng cao

Bên cạnh yếu tố kinh tế vĩ mô, rủi ro tài trợ kỳ vọng liên quan đến chuỗi sản xuất AI cũng trở thành tiêu điểm của thị trường vào thứ Năm.

Gần đây, cổ phiếu và trái phiếu của nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây AI CoreWeave gặp phải đợt bán tháo, chi phí tài trợ tăng vọt. Lợi suất một số trái phiếu của doanh nghiệp này vượt mốc 15% - 16%, chênh lệch hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) kỳ hạn 5 năm đạt mức cao nhất lịch sử, phản ánh mối lo ngại về khả năng trả nợ của họ gia tăng mạnh.

Rủi ro không chỉ giới hạn ở CoreWeave. Chênh lệch CDS kỳ hạn năm của Oracle trong phiên ghi nhận 288 điểm cơ bản, tăng 28 điểm so với tuần trước; chênh lệch CDS năm của Softbank trong ngày tăng 24 điểm lên 424 điểm cơ bản. Chênh lệch tương tự của các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Alphabet (công ty mẹ Google) và Meta cũng lên mức cao lịch sử.

Một số truyền thông liên hệ việc lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn dài giảm với chi phí tài trợ của doanh nghiệp liên quan đến AI tăng vọt, chỉ ra rằng áp lực tại cổ phiếu công nghệ và cơ sở hạ tầng AI đang thúc đẩy dòng tiền hướng về các tài sản phòng ngừa rủi ro như trái phiếu kho bạc.

Điều này cũng giải thích vì sao lợi suất trái phiếu kho bạc có thể giảm mạnh trong bối cảnh dữ liệu lạm phát vẫn nóng. Trong điều kiện bình thường, lạm phát tăng có thể khiến kỳ vọng lãi suất thị trường tăng, gây áp lực lên trái phiếu kho bạc; nhưng khi rủi ro tín dụng và biến động thị trường cổ phiếu gia tăng, nhu cầu phòng ngừa rủi ro có thể áp đảo yếu tố lạm phát, thúc đẩy giá trái phiếu tăng.

Tuy nhiên, sự phân hóa diễn biến giữa trái phiếu kho bạc và trái phiếu doanh nghiệp cũng rất đáng chú ý. Lợi suất trái phiếu chính phủ giảm không đồng nghĩa với chi phí tài trợ của mọi bên đi vay cùng giảm. Với các doanh nghiệp AI có năng lực tín dụng yếu và phụ thuộc vào việc vay mượn liên tục để mở rộng, dù lãi suất không rủi ro giảm, chênh lệch tín dụng tăng vẫn có thể khiến chi phí tài trợ thực tế của họ tăng cao.

Liệu thị trường trái phiếu có tiếp tục phục hồi, vẫn phụ thuộc vào sự giằng co giữa rủi ro lạm phát và tăng trưởng

Sự phục hồi của thị trường trái phiếu toàn cầu vào thứ Năm cho thấy logic giao dịch của thị trường có biến chuyển: Khi áp lực lạm phát chưa được giải tỏa, nhà đầu tư bắt đầu chú trọng hơn đến tác động của chi phí tài trợ cao đối với tăng trưởng kinh tế, khả năng trả nợ của doanh nghiệp và sự ổn định của thị trường tài chính.

Nếu dữ liệu lạm phát tiếp theo vẫn nóng, Fed có thể tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt, thậm chí tăng lãi suất, điều này sẽ một lần nữa đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng trở lại. Ngược lại, nếu rủi ro tín dụng tiếp tục lan rộng, hoạt động tài trợ và đầu tư của doanh nghiệp bị kìm hãm, nhu cầu phòng ngừa rủi ro có thể tiếp tục giữ giá trái phiếu ở mức cao.

Điểm phân hóa đáng chú ý nhất hiện nay là việc lợi suất trái phiếu chính phủ giảm trong khi chi phí tài trợ tín dụng của một số doanh nghiệp AI lại tăng đồng thời. Diễn biến này phản ánh sự thay đổi của lãi suất không rủi ro và nhu cầu phòng ngừa rủi ro, đồng thời đại diện cho việc thị trường tái định giá năng lực trả nợ và mô hình kinh doanh của doanh nghiệp cụ thể.

Đối với thị trường trái phiếu, cần tiếp tục theo dõi liệu lạm phát của Mỹ có thể hạ nhiệt, tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu giảm rõ rệt hơn và đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI có mang lại hiệu quả như dự đoán. Trước khi các tín hiệu này trở nên rõ ràng hơn, việc lợi suất trái phiếu kho bạc giảm nhanh nhiều khả năng là thị trường đang tìm lại sự cân bằng giữa rủi ro lạm phát và tăng trưởng, chứ không phải mối đe dọa lạm phát đã hoàn toàn được hóa giải.