Cho rằng "SpaceX đang bị đánh giá thấp", Morgan Stanley dự đoán "doanh thu sẽ đạt 3,5 nghìn tỷ USD vào năm 2040", Elon Musk đáp lại: "Không, tôi ước tính sẽ đạt được vào năm 2033"

Nhà sáng lập SpaceX, Elon Musk, đã công khai phản hồi báo cáo nghiên cứu mới nhất của Morgan Stanley, cho rằng dự báo về quy mô doanh thu của công ty do ngân hàng này đưa ra là quá thận trọng về mặt thời gian. Cuộc thảo luận công khai xoay quanh định giá và tiềm năng tăng trưởng của SpaceX một lần nữa đưa triển vọng kinh doanh của công ty hàng không vũ trụ tư nhân này lên tâm điểm của thị trường.

Chuyên gia phân tích Adam Jonas của Morgan Stanley đã đưa ra xếp hạng "Tăng tỷ trọng" đối với SpaceX trong báo cáo mới nhất, đặt mục tiêu giá 300 USD/cổ phiếu và dự đoán doanh thu của công ty sẽ đạt 3,5 nghìn tỷ USD vào năm 2040. Sau khi báo cáo được công bố, người dùng X, Aaron Burnett đã chỉ ra rằng dự báo của Morgan Stanley dựa trên giả định chỉ bằng một nửa so với mục tiêu nội bộ của SpaceX và mốc thời gian muộn hơn khoảng 10 năm so với kế hoạch của công ty. Elon Musk lập tức phản hồi trên nền tảng X: "Bản thân tôi ước tính, doanh thu tầm 3,5 nghìn tỷ USD có thể đạt được vào khoảng năm 2033."

Phát biểu này cho thấy Elon Musk cho rằng thời điểm đạt quy mô doanh thu này sẽ sớm hơn khoảng bảy năm so với dự báo của Morgan Stanley. Đối với nhà đầu tư, nếu nhận định của Elon Musk sát thực tế hơn, mức chiết khấu định giá hàm ý trong giá cổ phiếu hiện tại sẽ càng rõ rệt. Báo cáo của Morgan Stanley chỉ ra, giá cổ phiếu SpaceX hiện khoảng 138 USD, tương ứng mức P/S dự báo năm 2028 khoảng 10 lần, với định giá hàm ý của mảng AI doanh nghiệp gần như bằng không.

Morgan Stanley: SpaceX bị đánh giá thấp, đặt mục tiêu giá 300 USD

Morgan Stanley trong báo cáo mới nhất duy trì xếp hạng "Tăng tỷ trọng" đối với SpaceX, mục tiêu giá 300 USD/cổ phiếu, cao gấp hơn hai lần so với giá hiện tại khoảng 137,95 USD. Báo cáo áp dụng phương pháp định giá tổng hợp từng mảng, chia SpaceX thành bốn bộ phận kinh doanh chính: phóng vệ tinh, kết nối Starlink, AI (bao gồm X và Grok) và AI doanh nghiệp, với mức định giá tương ứng là 8 USD, 118 USD, 8 USD và 165 USD/cổ phiếu.

Báo cáo cho rằng, giá cổ phiếu hiện tại gần như không định giá cho mảng AI doanh nghiệp, giá trị lựa chọn tiềm năng của mảng điện toán quỹ đạo cũng chưa được tính đến. Theo tính toán của Morgan Stanley, mỗi 1GW năng lực tính toán quỹ đạo bổ sung (dựa trên 50 USD mỗi watt, biên lợi nhuận tăng thêm 70% và định giá theo EBITDA 10 lần), sẽ góp thêm khoảng 27 USD/cổ phiếu, tương đương khoảng 20% giá hiện tại.

Báo cáo đồng thời chỉ ra, SpaceX hiện giao dịch ở mức P/S dự báo năm 2028 khoảng 10 lần, tương ứng tốc độ tăng trưởng doanh thu khoảng 70%; mức P/EBIT dự báo 2028 khoảng 25 lần, tương ứng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận khoảng 113%. Morgan Stanley nhận định, mức định giá này hấp dẫn đối với một công ty có quỹ đạo tăng trưởng dốc như vậy.

Louisiana: Cơ sở hàng chục tỷ USD - Nhảy vọt năng lực phóng vệ tinh chiến lược

Yếu tố kích hoạt trực tiếp báo cáo là việc SpaceX công bố xây dựng cơ sở phóng vệ tinh mới Starbase LA tại Vermilion Parish, bang Louisiana, với tổng vốn đầu tư 100 tỷ USD, dự kiến khởi công năm 2027 và phóng thử lần đầu năm 2029. Cơ sở này sẽ có tới 10 bệ phóng (5 tổ hợp, mỗi tổ hợp 2 bệ phóng) cùng hệ thống sản xuất nhiên liệu, nhà máy điện và khu nhà ở cho nhân viên, dự kiến tạo ra khoảng 3.000 việc làm trực tiếp.

Morgan Stanley chỉ ra rằng, ngay cả khi không phụ thuộc hoàn toàn vào việc đưa cơ sở tại Louisiana vào hoạt động, dự báo về số lượt phóng Starship hàng năm khoảng 5.800 lần vào năm 2040 chỉ cần khoảng 8 bệ phóng là đủ. Hiện SpaceX đã lên kế hoạch tổng cộng 15 bệ phóng, phân bố tại Texas, Florida và Louisiana.

Việc đặt địa điểm tại Louisiana xuất phát từ nhiều cân nhắc chiến lược. Thứ nhất, vị trí địa lý của bang cho phép phóng quỹ đạo cực về phía nam qua Vịnh Mexico, có thể tiếp cận các quỹ đạo đồng bộ mặt trời lúc bình minh và hoàng hôn mà Texas, Florida hoặc California khó thực hiện, mang lại giá trị trực tiếp cho mảng điện toán quỹ đạo. Thứ hai, Louisiana là khu vực sản xuất khí đốt tự nhiên lớn thứ ba nước Mỹ, trong khi mỗi lần phóng Starship tiêu thụ trên 1.000 tấn methane lỏng. Thứ ba, trong bối cảnh nhiều bang xuất hiện sự phản đối lưỡng đảng với các trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI, phân tán quyền tài phán phóng vệ tinh sẽ giúp giảm rủi ro pháp lý. Ngoài ra, Louisiana còn xây dựng dự thảo hàng loạt ưu đãi cho SpaceX, bao gồm hoàn thuế bán hàng cho các công trình hàng không vũ trụ quy mô lớn, mở rộng miễn thuế công nghiệp sang sản xuất hàng không vũ trụ và điều khoản bảo vệ trách nhiệm đối với các vụ kiện cụ thể.

Starship: Nền tảng giảm chi phí và mở rộng quy mô phóng vệ tinh

Định giá của báo cáo Morgan Stanley phần lớn dựa vào việc chi phí của Starship sẽ giảm mạnh và số lượt phóng sẽ tăng cao. Báo cáo dự đoán, chi phí phóng Starship mỗi kg hàng hóa sẽ giảm từ khoảng 1.000 USD trong năm 2025 (chi phí nội bộ Falcon 9) xuống khoảng 500 USD năm 2030 (tương ứng 341 lần phóng), giảm dưới 200 USD năm 2035 (tương ứng khoảng 2.600 lần phóng) và tiếp tục giảm dưới 150 USD năm 2040 (khoảng 6.000 lần phóng).

Morgan Stanley so sánh tên lửa tái sử dụng như "thang máy lên vũ trụ", cho rằng Starship với khả năng tải trọng tối đa gấp hơn năm lần Falcon 9, cùng thiết kế tái sử dụng toàn phần cả tầng một và tầng hai, hoàn toàn có thể hạ chi phí phóng thêm gần 10 lần nữa.

Ở các giả định cụ thể, Morgan Stanley đặt ra các giả định khá thận trọng. Báo cáo giả định số lần sử dụng hiệu quả của tàu Starship trong giai đoạn 2027-2029 chưa đến 2 lần, năm 2030 là 3 lần, năm 2031 là 4 lần, đến 2040 mới đạt khoảng 43 lần; với booster, báo cáo giả định SpaceX cần khoảng 8 năm để đạt mức tái sử dụng trên 30 lần, tương đương với nhịp phát triển của Falcon 9.

Báo cáo cũng chỉ ra, SpaceX đã thông báo hoàn thành nhiệm vụ phóng Starlink cuối cùng sử dụng Falcon 9 tại Florida, kể từ nay mọi nhiệm vụ Starlink từ Florida sẽ do Starship đảm nhận. Vì mỗi lần phóng Starship có sức chứa tải xuống gấp tối đa 25 lần Falcon 9, nên ảnh hưởng đến tổng số lượt phóng là khá hạn chế.

Điện toán quỹ đạo: Động lực tăng trưởng nghìn tỷ USD tiếp theo

Morgan Stanley xem điện toán quỹ đạo là biến số cốt lõi định hình giá trị lâu dài của SpaceX, và xếp đây là động lực chính cho nhu cầu phóng vệ tinh sau năm 2032. Báo cáo đánh giá, lợi thế cạnh tranh chính của điện toán quỹ đạo không nằm ở chi phí tuyệt đối hay ngang bằng với điện toán mặt đất, mà ở khả năng mở rộng và tốc độ triển khai.

Báo cáo dẫn chứng hai hợp đồng điện toán đám mây mới đã ký của SpaceX, cho thấy khách hàng sẵn sàng trả một mức phí cao để tiếp cận ngay lập tức các cụm GPU cao cấp quy mô lớn, điều này rất giống với việc SpaceX vẫn có thể tăng giá dịch vụ phóng vệ tinh theo định kỳ, ngay cả khi chi phí tiếp tục giảm. Morgan Stanley dự báo đến cuối năm 2027, điện toán quỹ đạo của SpaceX sẽ đạt 4,9 GW, trong khi mục tiêu nội bộ của công ty là khoảng 10 GW.

Morgan Stanley cũng lưu ý, khoản đầu tư 100 tỷ USD cho cơ sở Louisiana sẽ được phân bổ trong 10 năm, tương đương tổng chi đầu tư mảng không gian của SpaceX từ 2026-2035 trong mô hình dự phóng, nhưng chỉ chiếm khoảng 2% tổng đầu tư tính cả AI trong cùng giai đoạn. Báo cáo thừa nhận, kế hoạch đầu tư vốn lớn rất dễ được công bố trên giấy, nhưng tăng trưởng phải hiện thực hóa mới duy trì được niềm tin của thị trường vào SpaceX và khả năng huy động vốn nợ.