Cổ phiếu AI tại Hàn Quốc liên tục tăng vọt rồi giảm mạnh, làm nổi bật sức mạnh của việc đòn bẩy mở rộng quá mức

Nguồn: Bản tin Thị trường Toàn cầu

Cơn sốt chứng khoán Hàn Quốc được thúc đẩy bởi AI đang trở thành một câu chuyện cảnh báo: Điều gì sẽ xảy ra khi đòn bẩy trở thành lực lượng mạnh hơn so với các yếu tố cơ bản của thị trường.

SK Hynix đã giảm kỷ lục 15% vào thứ Hai, buộc các nhà quản lý sản phẩm đòn bẩy liên kết với các nhà sản xuất chip của Hàn Quốc phải bán tháo hàng tỷ đô la cổ phiếu, từ việc đánh giá lại định giá AI toàn cầu ban đầu chuyển thành một cú sụt giảm mạnh của thị trường. Đợt bán tháo này đã khiến chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm 25% chỉ trong ba tuần, phơi bày cách vay ký quỹ, các quỹ hoán đổi danh mục đơn lẻ (ETF) đòn bẩy và trọng số chỉ số tập trung tác động qua lại, khuếch đại sự biến động hai chiều của thị trường.

Bên ngoài Seoul, các khu vực khác trên thế giới cũng ngày càng chú ý đến những động thái này. Hàn Quốc đóng vai trò trung tâm trong chuỗi cung ứng phần cứng trí tuệ nhân tạo, với SK Hynix và Samsung Electronics chiếm hơn một nửa trọng số của chỉ số Kospi. Hiện tại, SK Hynix đã có thể giao dịch tại thị trường Mỹ thông qua American Depositary Receipt (ADR), các nhà đầu tư cho biết tâm lý thị trường có thể dao động liên tục giữa Phố Wall và Châu Á, làm tăng nguy cơ sự biến động bắt nguồn từ đòn bẩy ở Hàn Quốc lan rộng ra toàn cầu.

Vào thứ Tư, vòng lặp phản hồi này lại diễn ra khi chỉ số Kospi tăng hơn 7%, được thúc đẩy bởi sự hồi phục giá cổ phiếu SK Hynix, sau khi ADR của công ty này tăng 27% trước đó.

“Câu chuyện về ngành bán dẫn Hàn Quốc dựa trên nhu cầu cấu trúc thực sự, nhưng việc theo đuổi đòn bẩy một cách không kiểm soát đã khiến giao dịch thị trường trở nên dễ tổn thương hơn,” nhà phân tích thị trường cấp cao Hebe Chen của Vantage Global Prime tại Sydney cho biết. “Tác động hai mặt giờ đây đang phản tác dụng đối với thị trường, đòn bẩy khiến lực giảm giá mạnh mẽ như lực tăng giá.”

Các ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu vẫn còn khá mới mẻ ở châu Á. Sản phẩm đòn bẩy hàng ngày (2x) SK Hynix của Southern Dongying ra mắt tại Hồng Kông vào tháng 10 đã nhanh chóng trở thành sản phẩm lớn nhất toàn cầu trong nhóm tương tự. Tại Seoul, hơn một chục sản phẩm đòn bẩy đơn cổ phiếu bám sát SK Hynix và Samsung được niêm yết vào cuối tháng 5, thường cung cấp mức hoàn vốn gấp đôi so với cổ phiếu cơ sở. Tổng tài sản quản lý của các sản phẩm này vượt quá 14 tỷ USD.

Hiệu ứng khuếch đại của ETF đòn bẩy đã thể hiện rõ nét trong tuần này. Theo báo cáo từ bộ phận kinh doanh và giao dịch của Goldman Sachs dành cho khách hàng tổ chức, giá cổ phiếu SK Hynix giảm hai con số vào thứ Hai khiến các quỹ liên quan có thể buộc phải bán ra khoảng 5 tỷ USD cổ phiếu của công ty để cân bằng lại danh mục đầu tư theo quy tắc của mình.

Báo cáo cho biết, quy mô này chiếm khoảng 18% tổng giá trị giao dịch cổ phiếu và hợp đồng tương lai cổ phiếu SK Hynix trong ngày hôm đó.

Loại hình giao dịch dựa trên dòng vốn, thiếu chất xúc tác cơ bản này có thể khiến các nhà đầu tư nhỏ trong nước gặp thua lỗ lớn, bởi họ thường giữ cổ phiếu lâu hơn nhiều so với thời hạn thiết kế của các sản phẩm đòn bẩy. Dữ liệu do Bloomberg tổng hợp cho thấy, kể từ tháng 5 khi được niêm yết tại Seoul, giá của hơn một chục ETF đòn bẩy bám sát hai nhà sản xuất chip nhớ này cũng đã giảm khoảng 40%.

Đọc thêm: Cược AI thúc đẩy ETF đòn bẩy phình to nhanh chóng, gã khổng lồ khuấy động biến động mạnh toàn cầu

Các cơ quan quản lý Hàn Quốc hiện đang đối mặt với nhiệm vụ làm thế nào để kiềm chế biến động này mà không làm gián đoạn thị trường tài chính trong nước. Cơ quan quản lý tài chính cao nhất của nước này tháng trước đã bày tỏ sự hối tiếc về việc phê duyệt các sản phẩm này, có thể báo trước định hướng chính sách tương lai.

Trưởng phòng Chính sách Tổng thống Hàn Quốc Kim Yong-beom tuần trước nói với phóng viên rằng các cơ quan chức năng Hàn Quốc đang theo dõi sát diễn biến của các ETF đòn bẩy đơn cổ phiếu, sẽ thảo luận và quyết định liệu có cần thêm biện pháp nào không.

“Họ không thể làm quá nhiều điều nếu không làm xáo trộn cấu trúc thị trường, nhưng dự kiến sẽ tăng cường giáo dục nhà đầu tư, hạn chế đòn bẩy và có thể hạ mức giới hạn đòn bẩy từ 2 lần xuống còn 1,5 lần,” Jon Withaar, Giám đốc danh mục đầu tư của Pictet Asset Management tại Singapore, nhận định. “Tuy nhiên lưu ý rằng Hồng Kông và Mỹ đều có một số ETF đòn bẩy, và những ETF này không nằm trong phạm vi quản lý của họ.”

Biến động do ETF đòn bẩy gây ra tiềm ẩn rủi ro kích hoạt gọi bổ sung ký quỹ, làm trầm trọng thêm làn sóng bán tháo. Tổng dư nợ vay ký quỹ tại Hàn Quốc (khoản vay dùng để mua cổ phiếu) đạt đỉnh vào tháng 6 trên 38 nghìn tỷ won (25,4 tỷ USD), đến thứ Hai còn 34,8 nghìn tỷ won.

Một rủi ro khác là làn sóng bán tháo ở New York có thể ảnh hưởng đến biến động tại Seoul; ETF đòn bẩy và gọi ký quỹ sẽ khuếch đại dao động này, rồi lại tác động ngược trở lại thị trường Mỹ, tạo ra một chu trình phản hồi gần như 24 giờ.

“Các sản phẩm đầu cơ như vậy sớm muộn gì rồi cũng sẽ chịu kết cục cay đắng khi tình hình đảo chiều,” Aadil Ebrahim, Trưởng bộ phận cổ phiếu của Klay Group tại Singapore bình luận.

“Chúng ta đang trải qua một giai đoạn khó khăn do tài sản cơ sở suy yếu nên các ETF đòn bẩy này buộc phải giảm mạnh,” ông nói. “Nhưng các yếu tố cơ bản của công ty lại không có gì thay đổi.”