Ông lớn quản lý tài sản PIMCO: Lợi suất trái phiếu Mỹ tăng gần đây không phải do AI, nguyên nhân chính vẫn là lạm phát và kỳ vọng tăng lãi suất

Trong vài tuần qua, thị trường trái phiếu Mỹ đã trải qua một cơn biến động dữ dội. Công ty quản lý đầu tư Pacific Investment Management Company (PIMCO) cho biết, về lâu dài, làn sóng huy động vốn liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) có thể sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường trái phiếu, nhưng quan điểm cho rằng đợt tăng lợi suất trái phiếu dài hạn Mỹ lần này là do yếu tố AI thì đã bị thổi phồng quá mức.

Theo tìm hiểu, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chuẩn đã tăng hơn 50 điểm cơ bản so với mức thấp nhất trong năm nay, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm cũng tăng tổng cộng hơn 30 điểm cơ bản. Dù sau đó áp lực thị trường đã dịu lại, nhưng lợi suất các kỳ hạn chủ chốt vẫn ở vùng cao nhất nhiều năm qua.

Động lực cốt lõi dẫn đến đợt bán tháo trái phiếu Mỹ lần này, theo PIMCO, xuất phát từ tình hình căng thẳng địa chính trị Trung Đông leo thang. Chuyên gia chiến lược tín dụng đa tài sản của tổ chức này, Lotfi Karoui, đã nêu rõ trong báo cáo mới nhất rằng, xung đột Iran đã làm gia tăng rủi ro lạm phát và khiến thị trường phải đánh giá lại lộ trình chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) — logic này lý giải sự đi lên của lợi suất trái phiếu Mỹ hiện nay tốt hơn nhiều so với “AI huy động vốn đẩy lãi suất dài hạn tăng”. Báo cáo viết: “Áp lực cấu trúc đến từ việc xây dựng AI là có thật, nhưng mức ảnh hưởng của nó tăng trưởng chậm và không phải là yếu tố thúc đẩy biến động lợi suất hiện đang được nhà đầu tư chú ý.”

Trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt, lạm phát tại Mỹ đã bắt đầu nóng lên. Chỉ số CPI tháng 4 của Mỹ tăng 0,6% so với tháng trước, tăng lên 3,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức cao nhất kể từ tháng 5/2023. Ban đầu thị trường kỳ vọng khi Chủ tịch Fed mới, Kevin Walsh, nhậm chức sẽ sớm bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, nhưng những dự đoán này đã giảm đi đáng kể.

Khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran tiếp tục gặp bế tắc, các nhà giao dịch càng kỳ vọng hành động tiếp theo của Fed sẽ là tăng lãi suất. Hiện tại, dữ liệu hoán đổi lãi suất cho thấy các nhà giao dịch đã hoàn toàn định giá khả năng tăng lãi suất trước tháng 3/2027, và thị trường định giá xác suất Fed tăng lãi suất trước tháng 12 vượt quá 60%.

Làn sóng huy động vốn AI thực sự tồn tại, nhưng ảnh hưởng ngắn hạn bị đánh giá quá cao

Trước những lo ngại trên thị trường về việc bán tháo trái phiếu Mỹ là do huy động vốn cho các trung tâm dữ liệu AI “hút hết thanh khoản”, Karoui khẳng định rằng cách giải thích này đã bị phóng đại. Ông chỉ ra rằng việc đầu tư vào AI bằng vốn vay thực sự có thể đẩy cao phần bù rủi ro trong tương lai — tức là khoản lợi nhuận bổ sung mà nhà đầu tư yêu cầu khi chấp nhận rủi ro cao hơn hoặc kỳ hạn dài hơn — nhưng quá trình này cần nhiều năm mới dần dần hiện hữu, chứ không phải là lực lượng thống trị trong ngắn hạn.

Dữ liệu cho thấy, quy mô huy động vốn liên quan đến AI thực sự rất đáng kinh ngạc. Bốn gã khổng lồ công nghệ Bắc Mỹ đã phát hành hơn 300 tỷ USD trái phiếu cho nhà đầu tư Mỹ để tài trợ xây dựng cơ sở hạ tầng sức mạnh tính toán AI; các ngân hàng đầu tư phố Wall dự báo, trong 5 năm tới, quy mô huy động vốn từ phát hành trái phiếu doanh nghiệp liên quan đến AI sẽ đạt 1.500 tỷ USD, riêng năm 2026 dự kiến phát hành trên 140 tỷ USD. Nhưng Karoui cho rằng cái gọi là “cú sốc cung cấp kỳ hạn dài” từ khoản vay liên quan đến AI vẫn chưa thực sự đến. Ông viện dẫn các chỉ số như chỉ số trái phiếu doanh nghiệp Mỹ đầu tư cấp độ của Bloomberg cho thấy, mức kỳ hạn trên thị trường hiện vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh hậu dịch Covid-19, cho thấy thị trường vẫn chưa thực sự hấp thụ nguồn cung trái phiếu dài hạn có thể phát sinh từ chu kỳ chi tiêu vốn trong tương lai.

Theo Karoui, nếu đánh đồng biến động ngắn hạn của thị trường với áp lực cấu trúc dài hạn thì rất dễ hiểu sai động lực thực sự của lợi suất hiện nay. “Tương tự, việc mở rộng tín dụng liên quan đến AI, thâm hụt tài khóa ngày càng mở rộng và tình trạng mất cân bằng bên ngoài kéo dài cũng không có nghĩa là trái phiếu kho bạc Mỹ đã mất vai trò phòng hộ trong danh mục đầu tư đa tài sản,” ông nhấn mạnh trong báo cáo, đồng thời bổ sung rằng, “các yếu tố theo chu kỳ vẫn đang củng cố vai trò phòng hộ của trái phiếu.”