Chiến lược không còn "mua điên cuồng", liệu đây có phải là nguyên nhân khiến bitcoin giảm giá lần này?

Tiêu đề gốc: Tại sao những người mua Bitcoin lớn nhất đột ngột ngừng tích lũy?
Tác giả gốc: Oluwapelumi Adejumo, Crypto Slate
Biên dịch: Luffy, Foresight News

Phần lớn thời gian năm 2025, mức hỗ trợ của Bitcoin dường như khó bị lung lay là nhờ sự liên minh bất ngờ giữa kho tài sản kỹ thuật số doanh nghiệp (DAT) và quỹ giao dịch trao đổi (ETF), cùng nhau tạo thành nền tảng hỗ trợ vững chắc.

Các doanh nghiệp mua Bitcoin thông qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu chuyển đổi, trong khi dòng tiền vào ETF âm thầm hấp thụ nguồn cung mới. Hai yếu tố này cùng xây dựng nền tảng nhu cầu ổn định, giúp Bitcoin chống chọi với áp lực từ môi trường tài chính thắt chặt.

Hiện tại, nền tảng này đang bắt đầu lung lay.

Ngày 3 tháng 11, Charles Edwards, nhà sáng lập Capriole Investments, đăng trên nền tảng X rằng kỳ vọng tăng giá của ông đã giảm khi các tổ chức chậm lại tốc độ mua vào.

Ông chỉ ra: "Lần đầu tiên sau 7 tháng, lượng mua ròng của các tổ chức đã giảm xuống dưới nguồn cung khai thác hàng ngày, đây là một tín hiệu không tốt."

Lượng mua Bitcoin của các tổ chức, nguồn: Capriole Investments

Edwards cho biết, ngay cả khi các tài sản khác có hiệu suất tốt hơn Bitcoin, chỉ số này vẫn là lý do chính khiến ông duy trì sự lạc quan.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, có khoảng 188 kho tài sản doanh nghiệp nắm giữ lượng lớn Bitcoin, trong đó nhiều doanh nghiệp có mô hình kinh doanh khá đơn giản ngoài việc tiếp xúc với Bitcoin.

Tốc độ tích lũy Bitcoin của kho tài sản doanh nghiệp chậm lại

Không có công ty nào đại diện cho giao dịch Bitcoin doanh nghiệp rõ ràng hơn Strategy, công ty vừa đổi tên gần đây.

Công ty sản xuất phần mềm do Michael Saylor lãnh đạo này đã chuyển đổi thành một công ty kho tài sản Bitcoin, hiện đang nắm giữ hơn 674,000 Bitcoin, giữ vững vị trí là doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, tốc độ mua vào của họ đã giảm mạnh trong vài tháng gần đây.

Trong quý 3, Strategy chỉ tăng thêm khoảng 43,000 Bitcoin, là lượng mua thấp nhất theo quý kể từ đầu năm. Xét việc trong giai đoạn này, một số đợt mua Bitcoin của công ty chỉ còn vài trăm đồng, con số này không quá bất ngờ.

Nhà phân tích CryptoQuant J.A. Maarturn giải thích rằng sự chậm lại này có thể liên quan đến việc giá trị tài sản ròng (NAV) của Strategy giảm.

Ông cho biết, trước đây các nhà đầu tư sẵn sàng trả mức "phí bảo hiểm NAV" cao cho mỗi 1 USD Bitcoin trên bảng cân đối kế toán của Strategy, thực chất là cho phép cổ đông hưởng lợi từ đòn bẩy khi Bitcoin tăng giá. Nhưng kể từ giữa năm, mức phí bảo hiểm này đã giảm mạnh.

Khi lợi thế định giá suy yếu, việc phát hành cổ phiếu mới để mua Bitcoin không còn mang lại giá trị gia tăng đáng kể, động lực huy động vốn để tích lũy cũng giảm theo.

Maarturn chỉ ra: "Khó khăn trong huy động vốn tăng lên, phí bảo hiểm phát hành cổ phiếu đã giảm từ 208% xuống còn 4%."

Phí bảo hiểm cổ phiếu Strategy, nguồn: CryptoQuant

Đồng thời, xu hướng giảm tốc độ mua vào không chỉ giới hạn ở Strategy.

Metaplanet, doanh nghiệp niêm yết tại Tokyo, từng học theo mô hình của công ty tiên phong Mỹ này, nhưng sau khi giá cổ phiếu giảm mạnh, giá giao dịch gần đây thấp hơn giá trị thị trường Bitcoin mà họ nắm giữ.

Để đáp lại, công ty đã phê duyệt kế hoạch mua lại cổ phiếu, đồng thời đưa ra hướng dẫn huy động vốn mới để mở rộng kho tài sản Bitcoin. Động thái này cho thấy công ty rất tự tin vào bảng cân đối kế toán của mình, nhưng cũng làm nổi bật sự giảm nhiệt của nhà đầu tư đối với mô hình kinh doanh "kho tài sản crypto".

Trên thực tế, việc tốc độ tích lũy Bitcoin của kho tài sản doanh nghiệp chậm lại đã dẫn đến một số thương vụ sáp nhập.

Tháng trước, công ty quản lý tài sản Strive thông báo mua lại công ty kho tài sản Bitcoin nhỏ hơn là Semler Scientific. Sau sáp nhập, các công ty này sẽ nắm giữ gần 11,000 Bitcoin.

Những trường hợp này phản ánh các ràng buộc mang tính cấu trúc, chứ không phải do niềm tin lung lay. Khi việc phát hành cổ phiếu hoặc trái phiếu chuyển đổi không còn nhận được phí bảo hiểm từ thị trường, dòng tiền sẽ cạn kiệt và doanh nghiệp sẽ tự nhiên giảm tốc độ tích lũy.

Dòng tiền vào ETF ra sao?

ETF Bitcoin giao ngay, vốn lâu nay được xem là "máy hút nguồn cung mới tự động", cũng đang xuất hiện dấu hiệu suy yếu tương tự.

Phần lớn thời gian năm 2025, các công cụ đầu tư tài chính này dẫn dắt nhu cầu ròng, lượng đăng ký liên tục vượt lượng rút, đặc biệt trong giai đoạn Bitcoin tăng vọt lên mức cao lịch sử.

Nhưng đến cuối tháng 10, dòng tiền vào trở nên bất ổn. Do kỳ vọng lãi suất thay đổi, các nhà quản lý danh mục điều chỉnh vị thế, bộ phận quản lý rủi ro cắt giảm tiếp xúc, một số tuần dòng tiền chuyển sang âm. Sự biến động này đánh dấu ETF Bitcoin bước vào giai đoạn hành vi mới.

Môi trường vĩ mô đã thắt chặt, hy vọng giảm lãi suất nhanh dần tan biến, điều kiện thanh khoản nguội lạnh. Dù vậy, nhu cầu tiếp xúc với Bitcoin trên thị trường vẫn mạnh, nhưng đã chuyển từ "dòng tiền vào đều đặn" sang "dòng tiền vào theo nhịp".

Dữ liệu từ SoSoValue phản ánh trực quan sự thay đổi này. Hai tuần đầu tháng 10, các sản phẩm đầu tư tài sản crypto thu hút gần 6 tỷ USD dòng tiền vào; nhưng đến cuối tháng, khi lượng rút tăng lên hơn 2 tỷ USD, một phần dòng tiền vào đã bị xóa sổ.

Dòng tiền ETF Bitcoin theo tuần, nguồn: SoSoValue

Mô hình này cho thấy ETF Bitcoin đã trưởng thành thành một thị trường hai chiều thực sự. Chúng vẫn cung cấp thanh khoản sâu và kênh tiếp cận cho các tổ chức, nhưng không còn là công cụ tích lũy một chiều nữa.

Khi tín hiệu vĩ mô biến động, tốc độ rút vốn của nhà đầu tư ETF có thể nhanh như tốc độ vào.

Tác động đến thị trường Bitcoin

Sự thay đổi này không nhất thiết đồng nghĩa với việc Bitcoin sẽ giảm giá, nhưng chắc chắn báo hiệu biến động sẽ tăng lên. Khi khả năng hấp thụ của doanh nghiệp và ETF suy yếu, biến động giá Bitcoin sẽ ngày càng bị chi phối bởi các nhà giao dịch ngắn hạn và tâm lý vĩ mô.

Edwards cho rằng, trong bối cảnh này, các chất xúc tác mới — như nới lỏng tiền tệ, quy định rõ ràng hoặc sự trở lại của khẩu vị rủi ro trên thị trường chứng khoán — có thể sẽ thắp lại làn sóng mua vào từ các tổ chức.

Nhưng ở thời điểm hiện tại, người mua cận biên thận trọng hơn, khiến việc xác lập giá trở nên nhạy cảm hơn với chu kỳ thanh khoản toàn cầu.

Tác động chủ yếu thể hiện ở hai khía cạnh:

Thứ nhất, lực mua mang tính cấu trúc từng là mức hỗ trợ đang suy yếu. Trong những giai đoạn hấp thụ không đủ, biến động trong ngày có thể tăng lên do thiếu người mua ổn định để kiềm chế biến động. Đợt halving tháng 4 năm 2024 đã giảm nguồn cung mới về mặt cơ chế, nhưng nếu không có nhu cầu liên tục, sự khan hiếm đơn thuần không đảm bảo giá sẽ tăng.

Thứ hai, đặc điểm tương quan của Bitcoin đang thay đổi. Khi các bảng cân đối kế toán giảm tốc độ tích lũy, tài sản này có thể lại biến động theo chu kỳ thanh khoản tổng thể. Thời kỳ lãi suất thực tăng và đồng USD mạnh lên có thể gây áp lực lên giá, trong khi môi trường nới lỏng có thể giúp Bitcoin lấy lại vị thế dẫn đầu khi khẩu vị rủi ro trở lại.

Về bản chất, Bitcoin đang bước vào giai đoạn phản xạ vĩ mô, với hiệu suất gần giống tài sản rủi ro beta cao hơn là vàng kỹ thuật số.

Đồng thời, tất cả điều này không phủ nhận câu chuyện dài hạn về Bitcoin như một tài sản khan hiếm, có thể lập trình. Ngược lại, nó phản ánh ảnh hưởng ngày càng lớn của các tổ chức — những tổ chức từng giúp Bitcoin tránh khỏi biến động do nhà đầu tư nhỏ lẻ, giờ đây chính các cơ chế từng đưa Bitcoin vào danh mục đầu tư chính thống lại khiến nó liên kết chặt chẽ hơn với thị trường vốn.

Những tháng tới sẽ là phép thử xem liệu Bitcoin có thể duy trì thuộc tính lưu trữ giá trị khi thiếu dòng tiền tự động từ doanh nghiệp và ETF hay không.

Nếu nhìn lại lịch sử, Bitcoin thường có khả năng thích nghi. Khi một kênh nhu cầu chậm lại, kênh khác sẽ xuất hiện — có thể đến từ dự trữ quốc gia, tích hợp fintech, hoặc sự trở lại của nhà đầu tư nhỏ lẻ trong chu kỳ nới lỏng vĩ mô.

 

Liên kết gốc