Cáo buộc của Trump: Liệu BRICS có đang cố gắng lật đổ trật tự tài chính toàn cầu?

Đồng đô la, nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu, một lần nữa lại trở thành trung tâm của một cuộc tranh cãi địa chính trị. Donald Trump cáo buộc BRICS muốn làm suy yếu vị thế tối cao của nó. Đáp lại, Điện Kremlin kiên quyết phủ nhận bất kỳ ý định gây bất ổn nào, khẳng định rằng liên minh này không nhắm vào bất kỳ đồng tiền nước ngoài nào. Đằng sau cuộc trao đổi căng thẳng này, một câu hỏi vẫn còn đó: liệu BRICS đang âm thầm làm việc để tái định hình trật tự tiền tệ toàn cầu, hay đây chỉ là một cách nhìn báo động về tham vọng của khối mới nổi này?

Một nhóm vì hợp tác, không phải đối đầu

Trong khi BRICS Pay âm thầm phát triển để vượt qua đồng đô la và thách thức SWIFT, Điện Kremlin đã phản ứng mạnh mẽ vào ngày 15 tháng 10 trước những cáo buộc của Donald Trump, người đã gọi BRICS là “mối đe dọa đối với đồng đô la” và đề cập đến khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế đối với các thành viên của họ.

Phản hồi từ Dmitry Peskov, người phát ngôn của Điện Kremlin, rất trực tiếp và dứt khoát :

• Peskov tuyên bố rằng BRICS “chưa bao giờ tìm cách tấn công các quốc gia khác hoặc đồng tiền của họ”, do đó bác bỏ bất kỳ ý định gây bất ổn nào đối với nền kinh tế toàn cầu ;

• Ông nhấn mạnh rằng BRICS là một nhóm thống nhất xung quanh các giá trị hợp tác và thịnh vượng chung, không phải là một liên minh nhằm vào Hoa Kỳ hoặc các đồng minh của họ ;

• Điện Kremlin khẳng định rằng Nga và các thành viên BRICS khác hoàn toàn không tìm cách cạnh tranh với vị thế tối cao của đồng đô la, mà là để củng cố quan hệ kinh tế nội bộ của họ.

Tuyên bố này nhằm xoa dịu căng thẳng và định nghĩa lại ý định của nhóm BRICS trong bối cảnh quan hệ với Hoa Kỳ vẫn còn căng thẳng. Điện Kremlin nhấn mạnh khía cạnh tập thể của nhóm, mà theo họ, không bị thúc đẩy bởi sự cạnh tranh tiền tệ hay tham vọng địa chính trị quy mô lớn, mà bởi mong muốn hợp tác kinh tế khu vực và quốc tế.

BRICS và sự trỗi dậy của đồng Nhân dân tệ

Bất chấp sự phủ nhận của Nga, vẫn tồn tại những động lực nội bộ trong nhóm vượt ra ngoài các tuyên bố chính trị. Trong khi Nga nhấn mạnh sự đoàn kết và hợp tác, Trung Quốc, với vai trò là đầu tàu kinh tế của khối này, đang theo đuổi chiến lược đa dạng hóa tiền tệ.

Chính phủ Trung Quốc đang tích cực thúc đẩy việc sử dụng đồng Nhân dân tệ trong thương mại quốc tế, đặc biệt thông qua các thỏa thuận song phương và các sáng kiến như “thỏa thuận hoán đổi tiền tệ giữa các ngân hàng trung ương”. Điều này cho thấy mong muốn giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la ở một số khu vực trên thế giới, mà không trực tiếp nhắm đến việc thay thế ngay lập tức.

Cách tiếp cận này, mặc dù không trực tiếp thách thức sự thống trị của đồng đô la, phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng của BRICS, đặc biệt là Trung Quốc, đối với việc quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ. Dự án gần đây của Trung Quốc nhằm tạo ra một khu thương mại tự do đồng Nhân dân tệ tại châu Á và châu Phi có thể được xem là dấu hiệu của sự tiến hóa dần dần của hệ thống tài chính quốc tế.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trở ngại: sự biến động của đồng Nhân dân tệ, sự do dự của một số quốc gia trong việc chấp nhận một đồng tiền do Trung Quốc kiểm soát, và sự phản kháng rõ ràng của Hoa Kỳ trước nguy cơ mất vị thế lãnh đạo trong thương mại toàn cầu.

Mặc dù Điện Kremlin nỗ lực xoa dịu dư luận bằng cách bác bỏ các cáo buộc của Trump, không thể phủ nhận rằng BRICS, đặc biệt là Trung Quốc, đang phát triển các chiến lược tiền tệ có thể về lâu dài làm thay đổi kiến trúc tài chính toàn cầu. Những diễn biến trong tương lai sẽ phụ thuộc vào khả năng của các quốc gia này trong việc vượt qua các thách thức kinh tế và chính trị, đồng thời duy trì hợp tác trong nhóm. Những lợi ích đặt ra là rất lớn, và vị thế thống trị của đồng đô la có thể sẽ bị đặt dấu hỏi trong tương lai.