OpenAI Altman: Siêu trí tuệ sẽ đến vào năm 2030, AI sẽ không coi con người như "kiến"

Giám đốc điều hành OpenAI, Sam Altman, gần đây cho biết AI sẽ vượt qua trí thông minh của con người trước năm 2030. Ông cho rằng, trong vài năm tới, AI sẽ đạt được những tiến bộ vượt bậc, thậm chí có thể thực hiện những khám phá khoa học mà con người không thể tự mình hoàn thành. Ông cũng đề cập rằng OpenAI dự định phát triển một loạt thiết bị mới, tái định nghĩa cách sử dụng máy tính.

Báo WELT của Đức đã phỏng vấn Altman tại Berlin vào tuần trước, dưới đây là nội dung hỏi đáp chi tiết (đã được rút gọn).

Hỏi: Sam, có đặc điểm nào của bạn mà AI không bao giờ có thể thay thế?

Sam Altman: Tôi nghĩ chúng ta sẽ tìm ra câu trả lời. Nhưng có một điều rất đặc biệt, đó là con người quan tâm đến người khác và những gì họ làm, quan tâm đến nhu cầu tương tác với người khác.

Tôi cho rằng những đặc điểm này sẽ ngày càng quan trọng trong thế giới AI. Chúng ta sẽ có một công cụ tuyệt vời, nhưng chúng ta vẫn cần phải xác định mình nên làm gì, người khác cần gì và điều gì sẽ hữu ích cho họ.

Hỏi: AI đang phát triển rất nhanh. Bạn nghĩ siêu trí tuệ sẽ xuất hiện khi nào, có thể vượt qua con người trên mọi phương diện?

Altman: Ở nhiều khía cạnh, GPT-5 đã thông minh hơn tôi, ít nhất là tôi nghĩ nhiều người khác cũng cảm thấy như vậy.

GPT-5 có thể làm được nhiều điều ấn tượng, nhưng nó cũng không thể thực hiện được nhiều nhiệm vụ mà con người có thể dễ dàng hoàn thành.

Tình trạng này sẽ còn kéo dài một thời gian, bởi vì con người sẽ sử dụng những công cụ này và phát huy sự sáng tạo, trí tuệ và cái nhìn sâu sắc của mình. Tôi dự đoán rằng quỹ đạo phát triển năng lực AI sẽ tiếp tục rất dốc.

Kể từ khi ChatGPT ra mắt, chỉ trong ba năm, năng lực của mô hình đã tăng lên đáng kể. Tôi không thấy dấu hiệu nào cho thấy sự tiến bộ này sẽ chậm lại. Trong hai năm nữa, AI rất có thể sẽ thực hiện được những khám phá khoa học mà con người không thể tự mình hoàn thành. Đối với tôi, đó mới thực sự là siêu trí tuệ.

Hỏi: Bạn dự đoán siêu trí tuệ này sẽ xuất hiện vào năm nào cụ thể?

Altman: Tôi chắc chắn sẽ nói rằng, đến cuối thập kỷ này, tức là năm 2030, nếu chúng ta vẫn chưa có những mô hình xuất sắc có thể làm những điều mà chúng ta không thể làm được, tôi sẽ rất ngạc nhiên.

Ngoài ra, nếu đến năm 2026 mà chúng ta không thấy tốc độ tiến bộ tương tự như năm 2024 và 2025, tôi cũng sẽ rất ngạc nhiên. Nói cách khác, đến cuối năm 2026, tôi dự đoán sẽ xuất hiện một số mô hình mà nếu tồn tại ngay hôm nay, chắc chắn sẽ khiến mọi người rất ngạc nhiên.

Hỏi: Những công việc nào ngày nay có thể biến mất trong tương lai gần?

Altman: Hãy nghĩ về những công việc mà chúng ta làm cách đây 30 năm, ngày nay có thể hoàn toàn không còn tồn tại, hoặc những công việc mới mà 30 năm trước không thể tưởng tượng được nay đã trở nên phổ biến.

Tôi đã đọc một thống kê rằng khoảng một nửa số công việc trong xã hội sẽ thay đổi trong mỗi 75 năm. Ngay cả khi không có AI, sự thay đổi này vẫn sẽ xảy ra. Tôi nghĩ nó sẽ xảy ra, và tôi dự đoán bây giờ sẽ còn nhanh hơn nữa.

Chúng ta nên suy nghĩ về tỷ lệ nhiệm vụ mà AI hoàn thành, thay vì tỷ lệ công việc bị thay thế. Có rất nhiều vị trí công việc mà phần lớn nội dung công việc sẽ thay đổi. Tất nhiên, cũng sẽ xuất hiện những công việc hoàn toàn mới. Và nhiều công việc hiện tại sẽ biến mất hoàn toàn, được thay thế bởi những công việc mới này.

Điều thú vị hơn là, trong công việc của mọi người, mỗi ngày bạn làm bao nhiêu nhiệm vụ sẽ được AI hoàn thành? Tôi có thể dễ dàng tưởng tượng rằng trong tương lai gần, 30% đến 40% nhiệm vụ trong nền kinh tế sẽ do AI đảm nhận.

Hỏi: Năm nay bạn đã trở thành cha. Bạn sẽ khuyên con trai mình theo đuổi loại hình giáo dục nào để 30 năm sau không chỉ là người bị AI thay thế?

Altman: Kỹ năng siêu học cách học, học cách thích nghi, học cách đối mặt với nhiều thay đổi. Tôi đã từng đề cập, học cách xác định người khác cần gì, làm thế nào để tạo ra sản phẩm và dịch vụ hữu ích cho họ, làm thế nào để tương tác với thế giới.

Tôi tin rằng con người vẫn sẽ là trung tâm của câu chuyện của nhau. Trong thế giới này, bất cứ điều gì cũng có thể trở nên tuyệt vời. Tôi cũng tin rằng, khát vọng khám phá cái mới, mong muốn giúp đỡ người khác và khao khát thể hiện sự sáng tạo của con người là vô hạn.

Trong tất cả các cuộc cách mạng công nghệ này, mọi người tự nhiên sẽ lo lắng, rốt cuộc chúng ta sẽ làm gì. Trong thời đại công nghiệp, máy móc xuất hiện. Chúng ta nhìn chúng làm những việc mà chúng ta từng làm, rồi tự hỏi “vị trí của chúng ta ở đâu?”

Mỗi thế hệ đều sẽ khiến chúng ta ngạc nhiên bằng sự sáng tạo, ý tưởng mới và tất cả các công cụ mà thế hệ trước đã xây dựng cho họ. Tôi tin rằng con tôi cũng sẽ như vậy.

Hỏi: Bạn nghe có vẻ rất lạc quan, nhưng cũng có nhiều người chỉ trích AI. Ví dụ, nhà nghiên cứu Eliezer Yudkowsky cho rằng mối quan hệ giữa siêu trí tuệ và con người giống như giữa con người và kiến. Bạn có lo lắng AI cuối cùng sẽ coi chúng ta như kiến và tiêu diệt chúng ta không?

Altman: Tôi đã nghe nhiều người mô tả các cách khác nhau về mối quan hệ giữa AI và con người.

Tôi thích nhất một cách mà đồng sáng lập của tôi, Ilya Sutskever, từng nói, ông ấy hy vọng trí thông minh chung của AI sẽ đối xử với con người như cha mẹ yêu thương con cái. Khi chúng ta đặt câu hỏi này, thực ra là chúng ta đang chiếu cảm xúc của con người lên AGI.

Tôi tin rằng công cụ này sẽ cực kỳ mạnh mẽ. Ngay cả khi nó không có ý định, yêu cầu nó làm điều gì đó cũng có thể mang lại những hậu quả mà chúng ta không thể hiểu được. Vì vậy, việc căn chỉnh nó với các giá trị của con người là vô cùng quan trọng. Tôi không nghĩ nó sẽ đối xử với con người như với kiến.

Hỏi: Những người chỉ trích cho rằng bạn đã biến OpenAI từ một tổ chức phi lợi nhuận thành doanh nghiệp thương mại, và trong quá trình này đã phần nào bỏ qua rủi ro an toàn. Bạn có đồng ý với sự chỉ trích này không? Hay bạn nghĩ đôi khi để tiến bộ, phải tiến về phía trước?

Altman: Trước hết, chúng tôi vẫn có một thực thể phi lợi nhuận, và sau này cũng sẽ luôn có. Tôi hy vọng chúng tôi sẽ sở hữu tổ chức phi lợi nhuận có nhiều nguồn lực nhất, có thể là có ảnh hưởng nhất. Điều này rất quan trọng đối với sứ mệnh của chúng tôi.

Vai trò quản trị này cũng rất quan trọng đối với sứ mệnh của chúng tôi, đảm bảo chúng tôi tuân thủ sứ mệnh, ưu tiên an toàn, phúc lợi và lợi ích lớn nhất của con người.

Rõ ràng, chúng tôi đã mắc một số sai lầm, bởi vì chúng tôi biết rằng, khi công nghệ mới này xuất hiện, trong tương lai chúng tôi sẽ còn mắc nhiều sai lầm hơn nữa. Nhưng nhìn chung, tôi vô cùng tự hào về thành tích của đội ngũ chúng tôi trong việc đảm bảo các dịch vụ này an toàn, mang lại lợi ích rộng rãi và được phổ biến rộng rãi.

Hỏi: Cả thế giới đang chú ý đến đổi mới phần cứng của OpenAI. Các bạn đã thuê một nhà thiết kế của Apple cho việc này. Chúng tôi có thể đoán rằng thiết bị này chắc chắn sẽ rất đẹp, nhưng nó có thể làm được gì?

Altman: Nó sẽ rất đẹp.

Hai cuộc cách mạng lớn trong việc sử dụng máy tính là chuột và bàn phím, cùng hệ thống cửa sổ trên màn hình. Đó chắc chắn là một bước đột phá. Sau đó chúng ta có thiết bị cảm ứng, nó thay đổi mô hình này, loại bỏ chuột, cho phép bạn thao tác bằng ngón tay, khiến thiết bị trở nên cá nhân hóa hơn. Đó là một sự thay đổi lớn.

Về cơ bản, chúng ta chưa bao giờ có thứ gì mạnh mẽ như AI. Máy tính thực sự có thể hiểu nhu cầu của chúng ta, có thể suy nghĩ, điều này khiến chúng ta tái định nghĩa ý nghĩa của việc sử dụng máy tính. Vì vậy, chúng tôi vẫn đang khám phá. Quá trình này sẽ mất rất nhiều thời gian, đừng mong đợi có kết quả sớm.

Nhưng theo thời gian, tôi dự đoán chúng tôi sẽ ra mắt một loạt nhỏ các thiết bị. Chúng chắc chắn sẽ rất đẹp, nhưng đó không phải là điều quan trọng nhất. Nếu chúng tôi làm đủ tốt, tôi hy vọng chúng sẽ thay đổi cách sử dụng máy tính, thay đổi cách bạn làm việc, giải trí và sống. Nhưng từ bây giờ đến khi đạt được mục tiêu đó, còn rất nhiều việc phải làm, rất nhiều điều phải khám phá.

Hỏi: Bạn có thể lấy ví dụ về chức năng hoặc khả năng mà thiết bị như vậy có thể có không?

Altman: Hiện tại, nếu bạn muốn thực hiện một nhiệm vụ nào đó trên máy tính, bạn phải nhấp chuột khắp nơi, chuyển đổi giữa nhiều ứng dụng. Nếu nhiệm vụ phức tạp, có thể mất một thời gian. Một lợi thế lớn của AI là bạn có thể đặt ra một nhiệm vụ phức tạp, để nó hoàn thành trong một ngày, một tháng hoặc thậm chí một năm.

Bạn thực sự có thể tưởng tượng việc đưa ra một câu hỏi rất phức tạp nhưng ngắn gọn cho máy tính, rồi hoàn toàn tin tưởng nó sẽ đưa ra quyết định đúng đắn, và khi cần sẽ quay lại hỏi bạn. Điều này sẽ hoàn toàn thay đổi cảm giác sử dụng máy tính, thay vì phải khởi động hàng loạt ứng dụng, nhận thông báo liên tục. Đó là một ví dụ.

Hỏi: Ngành công nghệ Mỹ luôn mang đậm sắc thái dân chủ tự do. Ngày nay, nhiều lãnh đạo công nghệ lại ủng hộ Trump. Bạn giải thích thế nào về sự thay đổi không khí này?

Altman: Ngành công nghệ nên hợp tác với bất kỳ tổng thống nào của Mỹ. Nhưng trong trường hợp cụ thể này, tôi nghĩ một số thay đổi chính sách là đáng hoan nghênh. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng ở Mỹ luôn rất khó khăn, điều này rất quan trọng đối với các công ty như chúng tôi. Tổng thống Trump đã làm rất tốt trong lĩnh vực này. Môi trường thân thiện với doanh nghiệp và công nghệ cũng mang lại những thay đổi tích cực.

Hỏi: Nước Mỹ hiện đang cực kỳ chia rẽ, bạn nghĩ sao về ý tưởng để AI thay thế tổng thống Mỹ điều hành đất nước trong tương lai?

Altman: Tôi không nghĩ mọi người sẽ sớm sẵn sàng làm điều đó. Tuy nhiên, tôi dự đoán các tổng thống và lãnh đạo trên khắp thế giới sẽ ngày càng sử dụng AI để giúp họ đưa ra các quyết định phức tạp. Nhưng tôi nghĩ chúng ta vẫn muốn con người ký vào những quyết định đó.

Hỏi: Cuối cùng, rất nhiều người đang tìm kiếm lời khuyên về tình cảm từ ChatGPT. Bạn đã từng nhờ trợ lý AI của mình tư vấn về chuyện tình cảm chưa?

Altman: Tôi không sử dụng nó thường xuyên cho những vấn đề như vậy như những người khác. Tôi đã thử, nhưng đó không phải là trường hợp sử dụng chính của tôi. Nhưng rõ ràng, rất nhiều người thực sự sử dụng nó cho những việc này.