Blockchain có thể khiến ngân sách Philippines trở nên không thể phá vỡ và không thể bị phớt lờ

Thượng nghị sĩ Philippines Bam Aquino đã đề xuất một sáng kiến lập pháp nhằm lưu trữ ngân sách quốc gia của đất nước trên blockchain để tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm trong chi tiêu của chính phủ. Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Công nghệ Manila 2025, Aquino nhấn mạnh cách ngân sách dựa trên blockchain có thể giúp mọi khoản phân bổ peso đều được công khai trước công chúng. Ông nhấn mạnh rằng biện pháp này sẽ tích hợp ngân sách và các giao dịch của chính phủ vào một nền tảng blockchain, một động thái mà ông mô tả là có thể là đầu tiên trên thế giới [1]. Thượng nghị sĩ dự định sẽ nộp dự luật trong vài tuần tới, mặc dù tại thời điểm đưa tin vẫn chưa có đề xuất chính thức nào được đệ trình [2].

Sáng kiến này dựa trên hệ thống blockchain hiện có của Bộ Ngân sách và Quản lý (DBM), vốn đã ghi lại một số tài liệu tài chính nhất định. Được biết đến với tên gọi BayaniChain, công ty hạ tầng địa phương đứng sau nền tảng blockchain của DBM đã phát triển một hệ thống trong đó các tài liệu ngân sách quan trọng như Lệnh Phát hành Phân bổ Đặc biệt (SAROs) và Thông báo Phân bổ Tiền mặt (NCAs) được công bố và xác minh trên một blockchain công khai [2]. Hệ thống này sử dụng mạng Proof-of-Stake của Polygon làm lớp đồng thuận và minh bạch, cung cấp một khuôn khổ có thể mở rộng và an toàn cho quản lý ngân sách on-chain. Paul Soliman, CEO của BayaniChain, cho biết mặc dù công nghệ này không phải là giải pháp hoàn chỉnh cho tham nhũng, nhưng nó tạo ra một bản ghi không thể thay đổi, đảm bảo trách nhiệm từ các quan chức chính phủ.

Đề xuất của Aquino phù hợp với xu hướng toàn cầu ngày càng tăng khi các cơ quan chính phủ khám phá blockchain để tăng tính minh bạch và ngăn chặn gian lận. Vào tháng 7, chính phủ Philippines đã ra mắt hệ thống xác thực tài liệu dựa trên blockchain trên mạng Polygon, mặc dù cùng ngày đó đã xảy ra sự cố gián đoạn một phần. Sáng kiến này được dẫn dắt bởi Blockchain Council of the Philippines (BCP), tổ chức đã hợp tác với Bộ Thông tin và Truyền thông từ năm 2023 để thúc đẩy việc ứng dụng blockchain tại địa phương. Người sáng lập BCP, Donald Lim, bày tỏ sự tin tưởng rằng Philippines có thể trở thành thủ đô blockchain của châu Á [1].

Trong khi đó, các sáng kiến tương tự đang thu hút sự chú ý trên toàn cầu. Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã công bố kế hoạch công bố dữ liệu kinh tế, bao gồm các số liệu GDP, trên blockchain. Sáng kiến này, là một phần của nỗ lực hiện đại hóa hạ tầng dữ liệu rộng lớn hơn, nhằm cung cấp một bản ghi không thể bị giả mạo về các thống kê chính thức. Các quan chức từ Cục Phân tích Kinh tế (BEA) và Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST) đã chỉ ra tính bất biến và minh bạch của blockchain là những lợi thế then chốt cho tính toàn vẹn dữ liệu của chính phủ [4]. Hoa Kỳ không phải là quốc gia duy nhất thúc đẩy các biện pháp như vậy — Việt Nam gần đây đã ra mắt nền tảng blockchain quốc gia để xác minh các giao dịch số, trong khi Ấn Độ đã số hóa hồ sơ đất đai trên blockchain Avalanche [1].

Tại Philippines, nỗ lực thúc đẩy quản trị on-chain nhận được sự ủng hộ từ cả các bên liên quan công và tư. Truyền thông địa phương và các chuyên gia công nghệ đã hoan nghênh sáng kiến này, coi đây là một bước tiến quan trọng nhằm giảm tham nhũng và tăng cường niềm tin của công chúng vào hoạt động của chính phủ. Tuy nhiên, thành công của đề xuất sẽ phụ thuộc vào sự ủng hộ của lập pháp và khả năng kỹ thuật để mở rộng các hệ thống blockchain hiện có nhằm xử lý toàn bộ ngân sách quốc gia. Với tiềm năng đưa Philippines trở thành quốc gia dẫn đầu toàn cầu về quản trị dựa trên blockchain, biện pháp được đề xuất cũng có thể trở thành mô hình cho các quốc gia khác muốn tận dụng công nghệ phi tập trung để tăng tính minh bạch và trách nhiệm.