Bu altcoinlar 2026-yilgacha so‘zma-so‘z o‘lik bo‘ladi: Vitalik Buterin ogohlantirgan edi

Our Crypto Talk tomonidan e’lon qilingan keng qamrovli tahlilga ko‘ra, 2023–2024 yillarning eng ambitsiyali trendlaridan biri bo‘lgan markazlashmagan ijtimoiy media (SocialFi) 2026 yilga kelib deyarli o‘z yakuniga yetgan.

Tahlilga ko‘ra, SocialFi platformalarining aksariyati butunlay tashlab ketilgan, sotib olingan yoki amalda ahamiyatsiz bo‘lib qolgan. Ushbu soha bilan bog‘liq ko‘plab tokenlar o‘z qiymatining 90 foizidan ko‘prog‘ini yo‘qotgan, ayrim loyihalarda esa bu ko‘rsatkich 99 foizgacha yetgan. Keltirilgan altkoinlar misollariga FRIEND, DEGEN, CYBER, RLY va DESO kiradi.

Our Crypto Talk’ga ko‘ra, SocialFi ekotizimidagi ishtiroklarning katta qismi haqiqiy hamjamiyat ehtiyojidan emas, balki spekulyativ kapital, botlar asosida mukofot yig‘ish va qisqa muddatli savdo orqali sodir bo‘lgan. Rag‘batlar pasaygach, foydalanuvchilar platformalarni jimgina tark etishgan. Tahlilda bu holat “foydalanish” va “moliyaviy faoliyat” o‘rtasidagi aniq farq sifatida talqin qilinadi.

Tahlilga ko‘ra, SocialFi nazariy jihatdan juda jozibador g‘oya sifatida ko‘rinadi: reklama o‘rniga to‘g‘ridan-to‘g‘ri qiymat uzatish, platformalar o‘rniga foydalanuvchiga tegishli ijtimoiy grafiklar va kontent yaratuvchilar uchun bevosita daromad olish. Ammo amalda, muloqot balans hisobiga aylanib, ijtimoiy aloqalar tijorat vositasiga aylangan deb ta’kidlanadi.

Our Crypto Talk vaziyatni quyidagicha baholadi: “Yuzlab million dollar yig‘ildi, tokenlar 99% tushdi, oqimlar kamaydi va hamjamiyatlar hatto xayrlashmasdan tarqalib ketdi.”

Tahlilning asosiy nuqtasi shundan iboratki, SocialFi muhim bir farazga asoslangan: ijtimoiy aloqaga pul qo‘shish xulq-atvorni yaxshilaydi. Our Crypto Talk’ga ko‘ra, bu faraz deyarli har doim aks natija bergan. Pul rag‘batlarni o‘zgartirdi; rag‘batlar xulqni o‘zgartirdi; xulq esa madaniyatni o‘zgartirdi. Ijtimoiy tarmoqlarning qulashiga sabab foydalanuvchilar yetarlicha pul topmagani emas, balki muloqot insoniylikdan yiroqlashgani bo‘lgan.

Qayd etilishicha, SocialFi platformalarining birinchi avlodi “odamlarni moliyaviylashtirish”ga yo‘naltirilgan dizaynlarni afzal ko‘rgan; access tokenlar, kontent yaratuvchi koinlar va profilga asoslangan aktivlar ijtimoiy makonlarni bevosita bozorlarga aylantirgan. Shu nuqtada, “kimni pump qilishadi?” degan savol kontent sifati yoki munosabatlar qurish zaruratini almashtirgan.

Tahlilda alohida ta’kidlangan jihatlardan biri – SocialFi’ga eng keskin tanqid “bear market sharhlovchisi” tomonidan emas, balki Ethereum asoschilaridan biri bo‘lgan Vitalik Buterin tomonidan bildirilganidir. 2026 yil boshida Buterin ko‘proq tokenlar o‘rniga “markazlashmagan ijtimoiy tarmoqlarga qaytish”ga chaqirgan.

Buterinning yondashuvi yaxshiroq jamiyat uchun qisqa muddatli jalb qilish ko‘rsatkichlaridan ko‘ra uzoq muddatli foydalanuvchi manfaatlarini ustun qo‘yadigan muloqot vositalari zarurligini ta’kidlaydi. Tahlilda Buterin’ning Substack misoli orqali kontent yaratuvchilarni bevosita qo‘llab-quvvatlash va ularni spekulyativ aktivlarga aylantirish o‘rtasidagi farqni ajratib ko‘rsatish muhimligi ta’kidlanadi.