Pożegnanie z „K-typowym rozwarstwieniem”? Raport PNC: Do 2026 roku różnice w konsumpcji między amerykańskimi gospodarstwami o wysokich i niskich dochodach zasadniczo znikną, a rynek pracy stanie się kluczowym wsparciem.

Aplikacja finansowa Zhitong Finance APP informuje, że według raportu Działu Badań Gospodarczych PNC, różnica w wydatkach konsumpcyjnych pomiędzy osobami o wysokich i niskich dochodach w USA znacząco się zmniejszyła już w 2026 roku; jednocześnie, wraz ze stopniowym zanikiem efektu wsparcia wynikającego z ulg podatkowych, rynek pracy stał się kluczowym sprawdzianem dla wydatków gospodarstw domowych.

Opublikowane przez PNC w sierpniu „Badanie zdrowia konsumenta” pokazuje, że całkowite wydatki na karty bankowe w lipcu wzrosły rok do roku o 5,9%, co oznacza spowolnienie względem wzrostu o 6,4% w czerwcu, jednak nadal jest znacznie wyższe niż tempo 3,8% z końca 2025 roku. PNC wskazuje, że lipcowe spowolnienie w dużej mierze odzwierciedla fakt, iż promocja Amazon Prime Day została przeniesiona na czerwiec, przez co częściowo wcześniejsze wydatki zostały „wchłonięte”.

Warto zwrócić uwagę na zmiany występujące pod powierzchnią tych ogólnych danych. PNC twierdzi, że „k‑ształtowy” model konsumpcji, który dominował przez większość ostatnich trzech lat, prawie całkowicie zanikł w 2026 roku, a różnica w wydatkach między osobami z wysokimi i niskimi dochodami znacznie się wyrównała w lipcu.

To oznacza znaczące zmiany w porównaniu z początkiem tego roku. W swoim czerwcowym raporcie PNC sygnalizował, że wydatki osób o niższych dochodach znacznie się poprawiły, a różnica względem gospodarstw o wysokich dochodach spadła do najniższego poziomu od 2022 roku.

Za tą wyrównującą tendencją stoją dwa powody: wyższe ulgi podatkowe oraz poprawa warunków na rynku pracy. Jednak według PNC rynek pracy stał się ważniejszym i bardziej trwałym motorem zmian, natomiast wpływ ulg podatkowych został niemal całkowicie wyczerpany.

Zanik korzyści z ulg podatkowych sprawia, że gospodarstwa domowe są bardziej podatne na wzrost cen benzyny. PNC wskazuje, że wraz ze wzrostem cen paliw w lipcu pojawił się niewielki spadek wydatków na konsumpcję opcjonalną, co sugeruje, że konsumenci są obecnie bardziej wrażliwi na koszty energii niż na początku roku.

Niemniej bilanse gospodarstw domowych pozostają względnie zdrowe. Po uwzględnieniu inflacji, mediana sald na rachunkach osobistych oraz oszczędnościowych w każdej grupie dochodowej nadal przekracza poziom sprzed pandemii o 20% do 50%. PNC zauważyło ponadto, że niemal nie ma dowodów na wzrost odsetka gospodarstw żyjących „od wypłaty do wypłaty”.

Mimo lekkiego osłabienia szeroko rozumianej konsumpcji opcjonalnej, w lipcu nadal wzrosły wydatki na tak zwane „doświadczeniowe” formy konsumpcji, jak koncerty, turystyka czy gastronomia. PNC podkreśla, że ta silna dynamika częściowo może być związana z finałem World Cup, choć przez większość ubiegłego roku udział wydatków na doświadczenia stale się powiększał.

Spłata kredytów studenckich wciąż pozostaje potencjalnym czynnikiem hamującym wydatki gospodarstw domowych. U rodzin zobowiązanych do regulowania należności, przeciętnie na spłatę kredytu przypada około 8% dochodu po opodatkowaniu, przy czym rodziny z pokolenia Z ponoszą niewspółmiernie wysokie obciążenie. PNC ustaliło, że gospodarstwa, które wznowiły spłatę po zakończeniu okresu zawieszenia w 2023 roku, po dostosowaniu do poziomu dochodów ograniczyły wydatki na kartach debetowych i kredytowych mniej więcej o połowę wysokości wzrostu spłacanych zobowiązań.

Według PNC trwałość zmniejszonej różnicy w wydatkach konsumpcyjnych między osobami o niskich i wysokich dochodach będzie ostatecznie zależała od rynku pracy. Bank podkreśla, że trwała poprawa sytuacji zatrudnieniowej jest kluczowa dla dalszego wzrostu konsumpcji w gospodarstwach o niższych dochodach.