FED bu həftə faiz dərəcəsini dəyişmədən saxlayacaq, bu demək olar ki, dəqiqdir! Bazarın diqqəti dekabr ayında faiz artımına yönəlib, Walsh "kommunikasiya imtahanı" ilə üz-üzədir.

Zhihui Maliyyə APP xəbər verir ki, əgər Federal Rezerv bu həftə faiz dərəcəsini dəyişməməyi qərar verərsə, Federal Rezerv sədri Walsh yenidən tanış bir çətinliklə üzləşəcək: o, investorları Federal Rezervin inflyasiyanı nəzarətdə saxlamağa sadiq olduğuna inandırmalı və eyni zamanda vəzifəlilərin niyə faiz dərəcələrini artırmamağı seçdiyini izah etməlidir. Bu, Walsh-ın iyulda rastlaşdığı vəziyyətə demək olar ki, tam bənzəyir. O vaxt investorlar Federal Rezervin faiz dərəcəsini sabit saxlaması qərarına sakit yanaşdılar, lakin Walsh-ın borc alma xərclərinin daha da artırılmasına işarə etməyə hazır olmamasına narazı idilər.

Sentyabrdakı faiz artırmadan sonra, Federal Rezervin bu həftə yenidən faiz dərəcəsini dəyişməyəcəyi gözlənilir. Bu, bazarın diqqətini dekabra yönəldir. Hazırda bazarda Federal Rezervin dekabrda bu il ikinci dəfə faizləri artırması ehtimalı yüksək hesab olunur.

Santander ABŞ Kapital Bazarları baş iqtisadçısı Stephen Stanley bildirib:” Mən gözləyirəm, faiz dərəcəsi dəyişməyəcək, lakin həqiqətən düşünürəm ki, onlar dekabrda yenidən artıracaq. Bu toplantının siyasət bəyanatında çətinlik odur ki, Walsh onların oktyabrda niyə faizləri artırmadığını izah etməlidir. Bu səbəbi açıqladıqdan sonra o, dekabrda faiz artımının niyə real seçim olmağa davam etdiyini də izah etməlidir.”

Walsh bəlkə də həmkarlarından bir az dəstək ala bilər. Bir və ya daha çox Federal Rezerv vəzifəlisi faiz dərəcəsinin sabit saxlanılmasına qarşı səs verə, dekabrda artıma dəstək səbəbini irəli sürə bilərlər. Lakin bu vəzifəlilərin heç biri çərşənbə günü çıxış edə bilməyəcək, bu da Walsh üçün arzulamadığı bir çağırışdır. O, Federal Rezervə mayda qoşulduğundan bəri, gələcək faiz dərəcələrinin istiqaməti ilə bağlı bazara heç bir rəhbərlik verməkdən imtina edib.

Walsh hesab edir ki, digər siyasətçilər qismən dəstək göstərsələr də, öncədən göstərişlər çox vaxt Federal Rezervin gələcəkdə müəyyən bir qərar verəcəyini vəd etməsi kimi səhv başa düşülür və yalnız iqtisadi kriz zamanı istifadə edilməlidir. Belə vəziyyətdə, həqiqi vədlər Federal Rezervin siyasət tədbirlərinin təsirini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Lakin o bildirir ki, vəzifəlilər yalnız kiçik ölçülü siyasət dəyişiklikləri edəndə və iqtisadiyyatı təxminən balansda saxlamaya çalışanda, öncədən göstəriş vermək Federal Rezervin çevikliyini məhdudlaşdıra bilər.

Beləliklə, Federal Rezervin inflyasiyanı 2% hədəf səviyyəsinə qaytarmağa sadiqliyini təkrar vurğulamaqdan başqa, Walsh gələcək faiz dərəcəsi qərarları barədə demək olar ki, heç bir məlumat vermir. Əksinə, o investorları faiz dərəcələrinin proqnozlaşdırılmasında iqtisadi məlumatlara diqqət yetirməyə çağırır.

Bu yanaşma artıq problemlərə səbəb olub. İyulda Federal Rezerv faiz dərəcəsini dəyişməməyə qərar verdikdən sonrakı mətbuat konfransında, Walsh-ın açıqlamaları çox qısa oldu və bazar da sarsıldı. O vaxt investorlar, qiymət təzyiqləri artarsa, Federal Rezervin tədbir görəcəyinə dair bir növ zəmanət almağa can atırdılar.

Sonradan Walsh avqustda bir çıxışında kommunikasiya strategiyasını dəyişdi, daha çox siyasət düşüncələrini açıqladı və inflyasiya ilə bağlı daha sərt mövqe göstərdi. Ardınca sentyabrdakı toplantıda, o və həmkarları faiz dərəcələri artımı ilə bu mövqeni təsdiqlədilər və rüblük faiz proqnozlarından istifadə edərək siqnal verdilər — Federal Rezervin ilin qalan iki toplantısından birində daha bir faiz artırması çox ehtimal olunacaq.

Sonrakı həftələrdə inflyasiya mənzərəsi daha da pisləşdi. Yüksək neft qiymətləri ümumi iqtisadiyyata təsirini davam etdirir və xam neftlə yanacaq arasındakı yüksək fərq bu təsiri daha da artırır. Bu, sentyabrda həm istehlakçı, həm də topdansatış qiymətləri artımına səbəb oldu. Eyni zamanda, süni intellekt (AI) infrastrukturu investisiyası ilə bağlı güclü tələbat materialların, komponentlərin və elektrik qiymətlərini artırmağa davam edir, bu da istehlak elektronika, fərdi kompüter və elektrik qiymətlərinin artmasına səbəb olur.

Amerika Bankı ABŞ iqtisadi tədqiqatlarının rəhbəri Aditya Bhave bildirib: “Onlar sentyabrda faiz artıma əsas səbəb olaraq inflyasiyanın narahatedici olmasını göstərdilər. Sonra isə, ümumilikdə, inflyasiya daha da pisləşdi.” O, Federal Rezervin gələn həftə gözlənilmədən faiz artımı edəcəyini proqnozlaşdırır.

Cavab olaraq, investorlar Walsh-ın məsləhətinə əməl edərək iqtisadi xəbərləri diqqətlə araşdırdılar və oktyabrda faiz artımını qiymətə daxil etməyə başladılar, ta ki, açar vəzifəlilər müdaxilə edib bazar gözləntilərini dəyişənə qədər. Sentyabrın 29-da və oktyabrın 1-də çıxış edən New York Federal Rezerv sədri John Williams və Federal Rezerv idarə heyətinin sədr müavini Philip Jefferson bildiriblər ki, Federal Rezerv bir qədər rahat ola bilər və növbəti faiz artımını tez tələsməyə ehtiyac yoxdur. Digər diqqətəlayiq siyasətçi, Federal Rezerv idarə heyətinin üzvü Christopher Waller də oxşar mesaj verib.

Bu siqnal son dərəcə aydın görünür. Investorlar beləliklə nəticəyə gəlirlər ki, iqtisadi göstəricilər artıq məlumdur, öncədən bələdçilik yenidən bərpa olunub — ən azı oktyabr üçün. Bazarın faiz artım gözləntisi ehtimalı 70%-dən 30%-dən aşağıya düşdü.

Oktyabrın 16-da Walsh Bangkokda Beynəlxalq Valyuta Fondunun (IMF) illik toplantısında çıxış edərkən bazar gözləntilərini son inflyasiya məlumatları ilə yenidən uyğunlaşdırmaq imkanı vardı, lakin bunu etmədi. O bildirdi ki, sentyabrdakı toplantıdan bəri qlobal vəziyyət “ümumilikdə proqnozlarımıza uyğundur.” Bu çərşənbə, Walsh mikrofon qarşısına çıxanda o təkcə faiz dərəcəsini niyə sabit saxladığını izah etməli olacaq, həm də bu qarışıq siyasət kommunikasiya nəticəsində yaranan çaşqınlığa aydınlıq gətirməli olacaq.

Seçki kölgəsi

Bununla yanaşı, siyasi fon yenə də görünməz qalır. ABŞ prezidenti Trump bu məsuliyyəti Walsh-ın həmkarlarının üzərinə atsada, Federal Rezervin sentyabrdakı faiz artımını ciddi şəkildə tənqid edib. Əgər Federal Rezerv bu həftə, yəni əsas orta müddətli seçkilərdən bir neçə gün əvvəl yenidən faiz dərəcəsini artırsa, Ağ Evdən ciddi reaksiya gələ bilər.

Federal Rezerv sədrinin əvvəlki ənənəsinə uyğun olaraq, Walsh çox güman ki, seçkilərin faiz dərəcəsi qərarına təsir etdiyini qətiyyən inkar edəcək. Lakin o, başqa əsaslı izahlar da təqdim edə bilər. Williams və Jefferson kimi, Walsh vurğulaya bilər ki, sentyabrdakı faiz artımından sonra Federal Rezervin dekabr toplantısından əvvəl açıqlanacaq iqtisadi məlumatları təhlil etmək üçün vaxtı var. Dekabrda vəzifəlilər onların ən vacib saydıqları sentyabr inflyasiya göstəriciləri, oktyabrın bir neçə inflyasiya göstəriciləri, oktyabr və noyabr işsizlik göstəriciləri və üçüncü rüb üçün ilk ÜDM (GDP) məlumatlarını əldə edəcəklər.

Walsh həmçinin öz fikirlərini yenidən açıqlaya bilər ki, uzunmüddətli ABŞ dövlət istiqrazlarının gəlirliliyinin artması Federal Rezervin siyasət məqsədlərinə çatmasına kömək edir. Keçən həftəyə qədər alıcılar artana dek, 10 illik ABŞ dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi ardıcıl bir ay ərzində 5%-dən yuxarı qalıb. Bu, ipoteka, avtomobil alışı və kredit kartı borcları kimi bir çox maliyyə xərclərinin artmasına səbəb olub.

Lakin, əgər Walsh faizləri sabit saxlamasına müdafiə etmək istəsə, ehtiyatlı olmalı və inflyasiyaya qarşı həddən artıq optimist yanaşmamalıdır ki, bazarın yenidən güclü sarsıntıya düşməsinin qarşısı alınsın. Nationwide baş iqtisadçısı Kathy Bostjancic bildirib: “Əgər onlar pul siyasətini sərtləşdirməsələr, həqiqətən risk var ki, enerji qiymətinin artmasının təsiri daha da yayıla bilər. Heç bir addım atmamaq bond investorlarını narahat edə və uzunmüddətli faiz dərəcələrinin nəzarətsiz qalmasına səbəb ola bilər.”