Texnologiya nəhənglərinin süni intellektə yatırımları 100 milyard dollara çatdı – Pul axınında çətinlik, maliyyələşmə tələbatı artdıqca texnologiya səhmlərinə təzyiq artır

Bu il böyük texnologiya şirkətləri süni intellekt sahəsində sürətlə artan investisiya miqyasını dəstəkləmək üçün on milyardlarla dollar vəsait toplamalı olacaqlar. Hətta dünyanın ən gəlirli şirkətlərindən bəziləri üçün də kapital xərcləri artımı artıq nağd axınını üstələyib.

Son iki həftədə Google-un ana şirkəti Alphabet, Amazon və Meta-nın ardıcıl açıqladıqları süni intellekt investisiya planlarının miqyası investorları təəccübləndirdi. Bu il 660 milyard dollardan çox vəsait çip və məlumat mərkəzlərinin qurulmasına yatırılacaq, şirkətlər isə Silikon Vadisində bir çoxlarının internetdən bəri ən böyük innovasiya dalğası hesab etdiyi bu sahədə liderlik uğrunda yarışırlar.

Analitiklərin fikrincə, bu misli görünməmiş infrastruktur genişlənməsi böyük texnologiya şirkətləri rəhbərlərini bir neçə seçim arasında qərar verməyə məcbur edəcək: səhmdarlara kapital qaytarılmasını azaltmaq, nağd ehtiyatları işə salmaq və ya əvvəlki plandan daha çox istiqraz və səhm bazarlarında vəsait cəlb etmək.

Morgan Stanley analitikləri qeyd edir: “Bu, yüksək reytinqli istiqraz buraxılışına aydın təkan verir.” Onların proqnozlarına görə, bu il texnologiya və media şirkətləri azı 337 milyard dollar dəyərində yüksək səviyyəli istiqrazlar buraxacaqlar.

İnvestorların böyük miqyaslı kapital xərcləri planları barədə narahat olması və bu xərclərin nə vaxt gəlir gətirəcəyindən ehtiyat etməsi səbəbindən son günlər böyük texnologiya səhmlərində nəzərəçarpacaq eniş müşahidə olunsa da, bəzi səhmlər cümə günü bərpa olunub.

Amazon cümə günü bir tənzimləyici sənəddə bildirib ki, yaxın vaxtlarda borc və ya səhm yolu ilə yeni vəsait toplaya bilər, lakin konkret miqyas və zaman cədvəli açıqlanmayıb. Elan yayımlandıqdan sonra onun səhmləri həmin gün 5.6% ucuzlaşıb. S&P Capital IQ-nun hesablamalarına görə, şirkətin bu il üçün planlaşdırdığı 200 milyard dollarlıq kapital xərcləri, təxminən 180 milyard dollarlıq əməliyyat nağd axınını üstələyə bilər.

Oracle ötən həftə süni intellekt sahəsində böyük mərcini dəstəkləmək üçün istiqraz buraxılışı vasitəsilə 25 milyard dollar vəsait toplayıb və bu, investorların OpenAI-yə (hələ də zərərdə olan ChatGPT-nin inkişaf etdiricisi) 30 milyard dollarlıq hesablama gücü müqaviləsinin maliyyələşdirilməsi ilə bağlı narahatlığını azaldıb.

TD Securities analitikləri bildiriblər ki, qarşıdakı bir həftə ərzində investisiya səviyyəli şirkət istiqrazlarının buraxılış miqyası 80 milyard dollara çata bilər ki, bu da “mövsümi normal səviyyənin ikiqatı”dır və buna səbəb Amazon, Meta və Alphabet kimi şirkətlərdən gələn “çox böyük miqyaslı əməliyyatlar” ola bilər.

TD müştəri hesabatında qeyd edib ki, bazarın böyük texnologiya şirkətlərinin cəmləşmiş maliyyələşməsini gözləməsi ilə ABŞ investisiya səviyyəli kredit istiqrazlarının spredləri son vaxtlar genişlənib.

ChatGPT, Google Gemini, Anthropic Claude kimi süni intellekt sistemlərini təlim və işə salmaq üçün yeni qurğuların inşasına tələb olunan böyük investisiya miqyası, artıq bu tip yüksək nağd gəlir yaradan şirkətlərin mənfəət göstəricilərini kölgədə qoymağa başlayıb.

BNP Paribas analitikləri bildirirlər ki, Oracle, Alphabet, Amazon və Meta-nın azad nağd axını sürətlə “mənfi zonaya doğru sürüşməyə başlayıb” və hazırda “yalnız Microsoft daha dayanıqlı görünür – ən azı hələlik”.

Meta bu il kapital xərclərinin ən çoxu 135 milyard dollara çata biləcəyini gözləyir, halbuki analitiklər onun əməliyyat nağd axını üzrə proqnozunu təxminən 130 milyard dollar hesablayırlar. Facebook və Instagram-ın ana şirkəti ötən ilin oktyabrında 30 milyard dollarlıq istiqraz buraxılışı həyata keçirərək şirkət tarixinin ən böyük istiqraz maliyyə əməliyyatını edib.

Alphabet-in təxminən 195 milyard dollar əməliyyat nağd axını yaradacağı və bunun təxminən 185 milyard dollarlıq kapital xərcləri planını ödəyəcəyi gözlənilir, lakin o, eyni zamanda səhm geri alışı və dividendlər üçün də vəsait təmin etməlidir. Onun uzunmüddətli borcu 2024-cü ildəki 10.9 milyard dollardan ötən il 46.5 milyard dollara yüksəlib, amma ilin sonunda yenə də 126.8 milyard dollar nağd və ekvivalentləri saxlayırdı.

AJ Bell broker şirkətinin investisiya direktoru Russ Mould bildirib ki, bazar bu internet nəhənglərinin “yüngül aktivli biznes modelindən kapital tutumlu modelə keçməsindən” narahatdır, bu isə son vaxtlar texnologiya səhmlərinə mənfi təsir edib, həmçinin onların nağd axınını “əvvəldən daha qeyri-şəffaf və çətin proqnozlaşdırılan edib”.

O qeyd edib: “Süni intellektə fokuslanan texnologiya şirkətlərində kapital xərclərinin artımı satış artımını xeyli üstələyir. İlk əlamət daha çox borc maliyyələşdirilməsindən və səhm geri alışı proqramlarının azaldılmasından ibarətdir. Səhmdarlara bu cür ‘səxavətli geri ödəmələrin’ azalması, qısamüddətli investisiya gəlirlərini zəiflədir.”

Redaktor: Chen Yujia