Xuất khẩu dầu hai chiều của Ả Rập Saudi làm sụp đổ câu chuyện thiếu hụt ở Biển Đỏ, giá dầu thô Trung Đông vượt giá chỉ trong một tháng đã giảm từ 34 USD/thùng xuống còn 6 USD/thùng

Ả Rập Xê Út đang sử dụng mô hình xuất khẩu song song qua Biển Đỏ và Eo biển Hormuz để phá vỡ kỳ vọng tiêu cực của bên ngoài về khả năng gián đoạn nguồn cung dầu thô từ Vịnh Ba Tư, khiến mức chênh lệch giá Premium trên thị trường giao ngay Trung Đông thu hẹp đáng kể chỉ trong một tháng.

Dữ liệu sơ bộ từ các tổ chức theo dõi tàu cho thấy lượng xuất khẩu dầu thô hàng ngày của Ả Rập Xê Út trong tháng 10 đến nay vẫn duy trì ở mức cao gần như thời chiến, tổng thể tương đương với tháng 9. Đồng thời, các quốc gia sản xuất dầu lớn khác tại khu vực Vịnh Ba Tư cũng đang dần trở lại mức xuất khẩu trước xung đột, làm cho kỳ vọng về nguồn cung thắt chặt được nới lỏng.

Sự hồi phục nguồn cung lập tức tác động trực tiếp đến giá giao ngay. Chênh lệch giá dầu Oman-Dubai – chỉ số thể hiện sức mạnh thị trường giao ngay khu vực vùng Vịnh – đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 7 vào đầu tháng này, và hôm thứ Ba còn khoảng 6 USD/thùng, trong khi con số này của tháng 9 gần 34 USD/thùng, mức giảm hơn 80% trong một tháng.

Đường ống Đông-Tây khôi phục, hai tuyến xuất khẩu giải quyết nút thắt nguồn cung

Cốt lõi của sự kiên cường trong xuất khẩu của Ả Rập Xê Út nằm ở việc khôi phục hoạt động của đường ống dẫn dầu Đông-Tây. Đường ống này trước đó bị buộc phải dừng hoạt động do bị tấn công, khiến xuất khẩu của Ả Rập Xê Út hoàn toàn phụ thuộc vào tuyến hàng hải phía Đông qua Eo biển Hormuz.

Sau khi đường ống được khôi phục, Ả Rập Xê Út đã kích hoạt trở lại kênh xuất khẩu qua cảng Yanbu ven Biển Đỏ, cho phép sử dụng đồng thời hai tuyến xuất khẩu, vừa đối phó với các cuộc quấy phá liên tục từ lực lượng Houthi Yemen, vừa duy trì lượng xuất khẩu cao.

Theo dữ liệu từ nhà cung cấp Vortexa, lượng xuất khẩu hàng ngày của Ả Rập Xê Út qua hướng Biển Đỏ (chủ yếu là cảng Yanbu) trong tháng 10 đạt 2,5 triệu thùng, cao hơn mức 2,4 triệu thùng của tháng 9; lượng xuất khẩu hàng ngày qua hướng Vịnh Ba Tư là 4 triệu thùng, giảm nhẹ so với 4,2 triệu thùng của tháng 9 do tuyến này vẫn bị gián đoạn bởi các cuộc tấn công.

Kết hợp hai tuyến, thống kê của Vortexa cho thấy lượng xuất khẩu trung bình hàng ngày của Ả Rập Xê Út trong tháng 10 đạt khoảng 6,5 triệu thùng, gần như tương đương với mức 6,6 triệu thùng của tháng 9.

Tuy nhiên, dữ liệu của các tổ chức khác có sự khác biệt rõ rệt. Tankertrackers.com ước tính lượng xuất khẩu hàng ngày đến nay của tháng 10 khoảng 6,99 triệu thùng, gần mức trước xung đột; Kpler chỉ ước tính còn 5,4 triệu thùng, thấp hơn tháng 9.

Nguyên nhân của sự chênh lệch dữ liệu chủ yếu là do nhiều tàu dầu bắt đầu tắt bộ định vị vệ tinh để tránh rủi ro bị tấn công, khiến việc theo dõi trở nên khó khăn hơn. Vùng mù thông tin này cũng đặt ra thử thách cho các nhà giao dịch và nhà đầu tư trong việc đánh giá thực trạng nguồn cung khu vực.

Người mua trở lại cảng Yanbu, bổ sung giao ngay cho thị trường châu Âu

Song song với việc thông suốt tuyến xuất khẩu, công ty dầu quốc gia Ả Rập Xê Út – Aramco – đang tích cực phục hồi nguồn khách mua tại cảng Yanbu.

Theo Bloomberg dẫn nguồn tin, Aramco đã yêu cầu một số khách hàng châu Á từ tháng 11 phải nhận hàng trở lại qua cảng Yanbu, trước đó các khách hàng này từng gián đoạn lấy hàng ở Yanbu suốt ba tháng và chuyển sang nhận dầu qua các cảng Địa Trung Hải của Ai Cập bằng tàu dầu shuttle và đường ống, để tránh mối đe dọa từ Houthi ở Biển Đỏ.

Tại thị trường châu Âu, theo Bloomberg trước đây đưa tin, Aramco cũng đã thông báo các khách hàng từng bị hủy hợp đồng tại châu Âu có thể tham gia đấu giá giao ngay cho lô hàng trong tháng này và tháng tới để bù lại lượng đã thiếu trước đó.

Song song đó,Ả Rập Xê Út đã báo cáo với Tổ chức các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) rằng sản lượng tháng 9 tăng một phần ba, vượt mức cao thời chiến hơn 8,3 triệu thùng/ngày. Các nhà máy lọc dầu trong nước thường tiêu thụ khoảng 3 triệu thùng/ngày, nhưng nhà máy lọc dầu Jazan (công suất 400.000 thùng/ngày) vẫn đang dừng hoạt động do bị Houthi tấn công.

Nguồn cung tổng thể Vịnh Ba Tư dần phục hồi

Ngoài Ả Rập Xê Út, xuất khẩu của các quốc gia sản xuất dầu lớn khác trong khu vực Vịnh Ba Tư cũng đang trở lại bình thường.

Kuwait hoàn toàn phụ thuộc vào Eo biển Hormuz để xuất khẩu, lãnh đạo doanh nghiệp dầu đã tuyên bố xuất khẩu đã phục hồi về mức trước xung đột; xuất khẩu của Iraq tháng trước cũng gần mức trước chiến tranh; UAE là quốc gia vượt qua Eo biển Hormuz thành công nhất về tàu dầu, theo dữ liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế sản lượng đã tăng lên mức cao lịch sử.

Nguồn cung từ nhiều tuyến cùng được cải thiện, đồng thời đè thấp mức Premium rủi ro trên thị trường giao ngay Trung Đông.Chênh lệch giá Oman-Dubai từ gần 34 USD/thùng tháng 9 giảm mạnh xuống khoảng 6 USD/thùng trong tuần này, cho thấy những lo ngại trước đây về nguồn cung Vịnh Ba Tư đã phần nào được giải tỏa.

Tuy nhiên, tình hình khu vực chưa thật sự ổn định. Lực lượng Houthi vẫn tiếp tục tấn công các sân bay và cơ sở dầu khí của Ả Rập Xê Út, các vụ tấn công gần đây đã thực sự ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của khu tài chính Riyadh và gây ra áp lực lan tỏa lên nền kinh tế toàn quốc. Sự sụt giảm minh bạch về thông tin tàu dầu cũng khiến thị trường luôn tồn tại bất định khi đánh giá nguồn cung thực tế.

Đối với Ả Rập Xê Út, duy trì lợi nhuận giá dầu cao trong thời chiến đồng thời giữ được quy mô xuất khẩu vẫn là bài toán kép cần tiếp tục đối mặt.