Không chỉ đuổi kịp lạm phát! Công đoàn ô tô Nhật Bản tiếp tục thúc đẩy tăng lương nhiều hơn, có thể thiết lập xu hướng cho cuộc đàm phán lương mùa xuân năm 2027.

Theo nguồn tin từ Jin Zhi Finance APP, công đoàn ngành ô tô lớn nhất Nhật Bản đang tìm kiếm việc vượt qua mục tiêu chỉ tăng lương để theo kịp lạm phát trong cuộc đàm phán lao động năm tới. Người đứng đầu tổ chức này cho biết, để giúp Nhật Bản đảm bảo đủ nguồn lao động tay nghề cao và ứng phó với thách thức cạnh tranh từ Trung Quốc, cần phải đạt được mức tăng lương mạnh mẽ hơn. Akihiro Kaneko, Chủ tịch Liên đoàn Công đoàn Ô tô Nhật Bản (JAW), cho biết trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Hai: "Chúng tôi đang thảo luận việc đặt ra tiêu chuẩn cao hơn so với các năm trước trong cuộc đàm phán lương mùa xuân năm 2027."

Akihiro Kaneko cho biết, trong những năm gần đây, JAW đã đạt được mức tăng lương mạnh mẽ nhất trong nhiều thập kỷ, nhưng tổ chức này cho rằng nếu việc tăng lương hàng năm chỉ tập trung vào việc bảo vệ người lao động trước sự gia tăng chi phí sinh hoạt thì sẽ không đủ để đảo ngược tình trạng trì trệ lương kéo dài hàng chục năm. Ngược lại, ông cho rằng lương cần ngày càng phản ánh sự tăng trưởng năng suất cũng như giá trị do người lao động tạo ra, từ đó giúp Nhật Bản thu hẹp khoảng cách với các đối thủ cạnh tranh nước ngoài.

Akihiro Kaneko cho biết, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang nổi lên nhanh chóng, đặc biệt là trong lĩnh vực xe điện, khiến ngành ô tô Nhật Bản phải đối mặt với môi trường kinh doanh ngày càng khắc nghiệt. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, Nhật Bản không nên cạnh tranh về chi phí với Trung Quốc – điều khó có thể thắng – mà nên tập trung đầu tư vào nhân sự, phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.

JAW bao gồm 12 công đoàn, đại diện cho 780.000 người lao động, trong đó có nhân viên của Toyota (TM.US), Honda (HMC.US) và các nhà sản xuất linh kiện ô tô. Trong cuộc đàm phán lao động năm nay, các công đoàn thành viên JAW đã đạt được mức tăng lương trung bình hàng tháng là 4,81%, trong đó lương cơ bản tăng 3,58%. Trong khi đó, một năm trước, mức tăng tổng thể là 4,94%, với tăng lương cơ bản cũng là 3,58%.

Năm ngoái, tỷ lệ lạm phát cơ bản của Nhật Bản trung bình là 3,1%. Hầu hết thời gian trong năm nay, lạm phát lõi của Nhật Bản vẫn thấp hơn mục tiêu 2% của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, nhưng đã tăng lên 2,1% vào tháng 9, đánh dấu lần đầu tiên vượt mục tiêu này trong chín tháng.

Ngành ô tô Nhật Bản thường quyết định tông màu chung cho các cuộc đàm phán lương trên toàn quốc. Ngành này liên quan đến việc làm cho khoảng 5,5 triệu người, và các cuộc đàm phán lương hàng năm (Shunto) ở Nhật Bản thường diễn ra sôi động vào những tháng đầu năm. Tổ chức công đoàn lớn nhất nước này – Liên đoàn Các Công đoàn Lao động Nhật Bản (Rengo), mà JAW cũng trực thuộc – tuần trước đã đưa ra phương hướng đàm phán lao động năm sau tích cực hơn. Phương hướng mới lấy mức tăng lương khoảng 6% làm mục tiêu cốt lõi, đồng thời duy trì mức tối thiểu ít nhất là 5%.

Trong bối cảnh áp lực lạm phát gia tăng, nếu các cuộc đàm phán lương hàng năm do ngành ô tô Nhật Bản dẫn đầu yêu cầu mức tăng cao hơn vào năm tới, điều này có thể làm dấy lên lo ngại về “vòng xoáy lương – lạm phát” và thúc đẩy Ngân hàng Trung ương Nhật Bản siết chặt chính sách tiền tệ nhanh hơn.

Rào cản lớn nhất đối với việc tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản chưa bao giờ là chỉ số lạm phát, mà là tính bền vững của lạm phát. Sau khi Kazuo Ueda nhậm chức, ông luôn nhấn mạnh rằng mục tiêu lạm phát 2% phải là lạm phát nội sinh được hỗ trợ bởi “vòng tuần hoàn lành mạnh giữa tiền lương và giá cả”, chứ không chỉ được thúc đẩy bởi chi phí tăng do nhập khẩu năng lượng và nguyên liệu. Do đó, Shunto đóng vai trò như “phát súng lệnh”: kết quả Shunto mạnh mẽ chưa chắc đã ngay lập tức kích hoạt tăng lãi suất, nhưng đó là điều kiện cần thiết; ngược lại, nếu kết quả Shunto yếu hoặc tiền lương thực tế âm kéo dài, ngay cả khi lạm phát vượt 2%, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản vẫn sẽ thận trọng – bởi lo ngại việc tăng lãi suất có thể bóp nghẹt vòng tuần hoàn lành mạnh chưa hình thành.