Trái phiếu Mỹ và vàng ổn định cùng lúc! Giao dịch AI giảm nhiệt và kỳ vọng tăng lãi suất hạ thấp trở thành động lực then chốt

Do sự bền vững của cơn sốt đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI) bị đặt dấu hỏi, cùng với việc thị trường giảm đặt cược vào khả năng tiếp tục tăng lãi suất của Fed, trái phiếu chính phủ Mỹ tuần này ghi nhận thành tích tốt nhất kể từ tháng 2 năm nay. Sau khi cổ phiếu công nghệ lại giảm giá, nhà đầu tư chuyển hướng sang các tài sản phòng thủ như trái phiếu chính phủ, tạm dừng làn sóng bán ra trái phiếu toàn cầu kéo dài nhiều tháng qua.

Vào thứ Sáu, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm xuống 5,08%, giảm tổng cộng 0,17 điểm phần trăm trong tuần này. Lãi suất chuẩn này tuần trước từng vượt trên 5,3% - mức cao nhất kể từ năm 2002; còn vào cuối tháng 2 trước khi chiến tranh giữa Iran bùng nổ, lãi suất này còn dưới 4%. Lợi suất trái phiếu vận động ngược với giá, việc lãi suất giảm nghĩa là giá trái phiếu tăng trở lại.

Trevor Greetham, Giám đốc đầu tư nhiều tài sản tại Royal London Asset Management, cho biết lợi suất cao đang thu hút các nhà đầu tư mua trái phiếu chính phủ, cùng với tâm lý phòng thủ quanh cổ phiếu công nghệ và thị trường tin rằng Fed có thể giữ nguyên lãi suất vào tháng 10 đã hỗ trợ thị trường trái phiếu.

Nỗi lo đầu tư AI thúc đẩy vốn quay lại thị trường trái phiếu

Đợt giảm lợi suất trái phiếu Mỹ này xảy ra khi làn sóng bán ra cổ phiếu công nghệ lại gia tăng. Sáng thứ Sáu, chỉ số Nasdaq 100 giảm 1%, tổng suy giảm trong tuần đã lên tới 4%; các hãng sản xuất chip và các doanh nghiệp "đám mây mới" (neocloud) tiếp tục dẫn đầu đà giảm. Micron Technology (MU) giảm 3,6%, CoreWeave (CRWV) chuyên hạ tầng đám mây giảm thêm 7,5%, trái phiếu của công ty này cũng vừa bị bán tháo mạnh.

Trái phiếu liên quan trung tâm dữ liệu tuần này giảm giá, làm dấy lên nghi ngại về tính bền vững của cơn sốt đầu tư AI. Richard Saldanha, Giám đốc cổ phiếu toàn cầu tại Aviva Investors, cho rằng cổ phiếu công nghệ đã tăng trưởng "thực sự đi ngược định luật hấp dẫn" trong một thời gian, nhưng áp lực của chi phí vay liên tục tăng rốt cuộc cũng bắt đầu hiện rõ.

Mohit Kumar, chuyên gia phân tích tại Jefferies, cho rằng sự phục hồi của thị trường trái phiếu đến từ nỗi lo về chu kỳ đầu tư AI và động thái điều chỉnh vị thế của thị trường. Anh nói thị trường gần đây xuất hiện đặc trưng của phòng thủ, một số nhà đầu tư đã buộc phải đóng vị thế bán trái phiếu chính phủ trước đó.

Từ đầu năm tới nay, chi phí vay tăng liên tục làm khó cho các doanh nghiệp vay vốn trên toàn cầu, nhất là doanh nghiệp có xếp hạng tín dụng thấp. Một nhà đầu tư đã gọi hoàn cảnh các doanh nghiệp vay vốn liên quan AI là "thời điểm Đarwin", ám chỉ áp lực thị trường đang thử thách khả năng sống sót của họ.

Ngoài ra, lợi suất cao của trái phiếu Mỹ đã thu hút một lượng lớn vốn chảy vào thị trường trái phiếu. Các tổ chức đầu tư trái phiếu lớn như Pimco nhận định, lợi suất trái phiếu trở nên "hấp dẫn hơn" so với định giá cổ phiếu cao và biên tín dụng thắt chặt. Đợt phục hồi tuần này của trái phiếu đã phần nào giảm áp lực huy động vốn cho một số nền kinh tế châu Âu.

Lợi suất trái phiếu Anh kỳ hạn 10 năm đã giảm từ mức hơn 5,5% đầu tháng xuống 5,37%; lợi suất trái phiếu Ý kỳ hạn 10 năm cũng từ gần 4,75% xuống còn 4,48%. Trước đó, khi trái phiếu toàn cầu bị bán tháo, chi phí vay dài hạn ở châu Âu từng lên tới mức cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Dữ liệu lạm phát và kỳ vọng chính sách Fed thay đổi liên tục

Đợt phục hồi của trái phiếu không xuất phát từ việc áp lực lạm phát giảm. Dữ liệu tuần này cho thấy CPI Mỹ tháng 9 tăng tốc lên 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngoài xung đột Trung Đông đẩy giá nhiên liệu tăng, áp lực lạm phát đang lan từ năng lượng sang hàng hóa và dịch vụ khác.

Sau khi dữ liệu CPI công bố vào thứ Tư, các nhà giao dịch đã bán ra trái phiếu, đặt cược Fed sẽ tăng lãi suất mạnh hơn dự kiến. Có thời điểm trong ngày, thị trường tính đến khả năng tăng lãi suất 4 lần, mỗi lần 25 điểm cơ bản trong 1 năm tới.

Nhưng khi làn sóng bán lan sang cổ phiếu, nhà đầu tư lại mua vào tài sản phòng thủ, khiến giá trái phiếu đảo chiều. Chủ tịch Fed Kevin Warsh hôm thứ Sáu tại Bangkok tham dự sự kiện liên quan tới IMF, tỏ ra lạc quan về nền kinh tế Mỹ nhưng không tuyên bố cần tiếp tục tăng lãi suất, cũng không đưa ra thời gian biểu cụ thể.

Thị trường hợp đồng tương lai hiện dự đoán Fed sẽ tăng lãi suất ba lần trong 12 tháng tới, giảm so với mức dự kiến bốn lần trước đó. Các nhà giao dịch cũng hạ kỳ vọng tăng lãi suất trong tháng 10. Thị trường từng cho rằng xác suất tăng lãi suất trong tháng này vào khoảng một phần ba; sau phát biểu của Warsh, xác suất giảm còn 15%. Các nhà giao dịch phổ biến dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong tháng này.

Gerald Gan, Giám đốc đầu tư tại Reed Capital Partners, cho hay Warsh đang cố gắng giảm bớt kỳ vọng diều hâu về tăng lãi suất của thị trường và củng cố phần nào sự ổn định cho thị trường trái phiếu Mỹ. Ông cũng lưu ý lạm phát vẫn là mối lo, việc thắt chặt chính sách tiền tệ hơn không bị loại trừ, nhưng phát ngôn gần đây của Warsh cho thấy Fed không vội tăng lãi suất liên tục.

Trái phiếu Mỹ phục hồi giúp giá vàng ổn định

Lợi suất trái phiếu giảm cũng hỗ trợ giá vàng. Thứ Sáu, vàng giao ngay quốc tế sát mức 4.200 USD/oz, gần như xóa hết mức giảm trong tuần. Giá vàng tăng 1,6% vào thứ Năm, là mức tăng trong ngày lớn nhất hơn hai tuần qua.

Đồng đô la Mỹ suy yếu càng tạo động lực cho giá vàng. USD có thể ghi nhận tuần giảm đầu tiên sau năm tuần, khiến vàng định giá bằng USD rẻ hơn với các nhà đầu tư nắm giữ ngoại tệ khác. Nikos Tzabouras, nhà phân tích thị trường tài chính độc lập, cho rằng Warsh trong bài phát biểu liên quan IMF không công bố tín hiệu chính sách mới, thị trường vẫn dự đoán Fed sẽ giữ lãi suất ổn định vào tháng 10, tạo dư địa cho giá vàng tiếp tục phục hồi ngắn hạn.

Tuy nhiên triển vọng lãi suất vẫn là yếu tố lớn với diễn biến giá vàng. Vàng thường được xem là tài sản phòng ngừa lạm phát, nhưng do không tạo ra lãi suất nên sức hút giảm khi lãi suất tăng.

Từ đầu năm tới nay, vàng luôn bị áp lực bởi dự đoán chi phí vay tăng, từ khi chiến tranh Mỹ-Iran nổ ra vào cuối tháng 2 giá vàng đã giảm khoảng một phần năm. Chiến tranh làm thị trường năng lượng gián đoạn và đẩy lạm phát lên, buộc các ngân hàng trung ương thắt chặt chính sách tiền tệ, tháng trước Fed cũng lần đầu tăng lãi suất kể từ năm 2023.

Các chuyên gia ANZ trong báo cáo nhận định, nếu lợi suất trái phiếu và USD giảm, vàng có thể tái lập ngưỡng 5.000 USD/oz vào năm 2027. Tuy nhiên, nhiều quỹ đầu tư lớn tại Ấn Độ tối thứ Năm thông báo tạm ngừng nhận các lệnh mua lớn với ETF vàng, cũng mang lại diễn biến mới cho thị trường vàng.