Liệu lợi ích từ khoản đầu tư AI khổng lồ của Amazon có bị thị trường đánh giá thấp?

Chi tiêu vốn liên quan đến AI của Amazon đang trở thành tâm điểm của bất đồng về định giá: Thị trường lo ngại đầu tư quá nhanh, lợi nhuận chậm, nhưng tín hiệu nhu cầu mà AWS phát ra cho thấy, chuyển đổi lên đám mây, suy luận AI và quy trình làm việc của agent có thể đang tái định hình đường tăng trưởng của họ.

Theo tạp chí Thông Tin (The Information) đưa tin vào Chủ nhật, Amazon hiện giao dịch với mức PE dự kiến thấp hơn Walmart, dù tốc độ tăng trưởng doanh thu được dự đoán cao gấp khoảng ba lần. Nguyên nhân chính khiến nhà đầu tư giảm giá là chi tiêu vốn lớn và sự bất định về hiệu quả đầu tư AI.

Tâm điểm của cuộc tranh luận nằm ở việc liệu khoản đầu tư vốn khổng lồ khoảng 220 tỷ USD của Amazon có được hấp thụ bởi nhu cầu trong tương lai. Trong buổi phỏng vấn mới nhất với a16z, CEO AWS Matt Garman cho biết, nhu cầu liên quan đến AI rất lớn, chi tiêu vốn sẽ không giảm tốc trong ngắn hạn, AWS vẫn đang dành dung lượng GPU khan hiếm cho các công ty khởi nghiệp.

Đối với thị trường, vấn đề không phải là Amazon có cơ hội AI hay không, mà liệu những cơ hội đó có thể chuyển hóa thành đủ doanh thu, lợi nhuận và dòng tiền hay không. Phỏng vấn của AWS giải thích nguồn gốc nhu cầu, nhưng vẫn chưa chứng minh được khoản đầu tư này đã mang lại hiệu quả.

Theo dữ liệu Koyfin được tạp chí Thông Tin dẫn lại, Amazon hiện khoảng 29 lần PE dự kiến, còn Walmart khoảng 37 lần. Năm nay Walmart dự kiến tăng trưởng doanh thu khoảng 5,6%, chỉ bằng một phần ba tốc độ tăng trưởng dự kiến của Amazon, nhưng mức định giá cao đã kéo dài khoảng 18 tháng.

Sự đảo ngược này phản ánh mối lo chính của thị trường: Amazon đang mạnh tay tăng chi tiêu vốn, chủ yếu để mở rộng trung tâm dữ liệu AI, cùng với Alphabet và Meta đặt cược vào nhu cầu cơ sở hạ tầng AI, nhưng vòng đời đầu tư loại này vẫn chưa rõ ràng. Nếu nhu cầu AI giải phóng chậm hơn kỳ vọng, chi tiêu vốn lớn có thể tiếp tục đè nặng lên lợi nhuận.

Tuy vậy, phân tích định giá từng phần cũng chỉ ra rằng, cấu trúc kinh doanh của Amazon có thể chưa được định giá đầy đủ. Giá trị thị trường của Amazon khoảng 2,8 nghìn tỷ USD, nhưng danh mục tài sản bao gồm AWS, bán lẻ trực tuyến, quảng cáo và kinh doanh nội dung. Tài liệu cho thấy, doanh số bán lẻ trực tuyến của Amazon nửa đầu năm nay tăng 13% so với cùng kỳ, doanh thu quảng cáo hàng năm khoảng 80 tỷ USD, duy trì tốc độ tăng trưởng 20% đến 25%, giá trị độc lập của AWS ước tính thận trọng không dưới 1 nghìn tỷ USD.

Nói cách khác, thị trường giảm giá Amazon không chỉ đơn thuần là đánh giá mảng bán lẻ, mà còn là để định giá sự bất định về chi tiêu vốn AI, cấu trúc tập đoàn tổng hợp và tầm nhìn về lợi nhuận chưa rõ ràng. Định giá thấp không tự động nghĩa là bị đánh giá sai, nhưng nó cung cấp góc nhìn để xem lại logic tăng trưởng của AWS.

Trong buổi phỏng vấn với a16z, Matt Garman cho biết, doanh thu AWS đạt khoảng 160-170 tỷ USD, tăng trưởng 37% so với cùng kỳ. Ông cho rằng AWS vẫn đang ở giai đoạn đầu của cơ hội dài hạn, do nhiều khối lượng công việc vẫn còn được triển khai tại chỗ, nhu cầu tính toán của doanh nghiệp tăng đều mỗi ngày, và thuận lợi mới do AI mang lại.

Lớp tăng trưởng đầu tiên đến từ doanh nghiệp lên đám mây. Matt Garman nói, quá trình chuyển đổi lên đám mây và nhu cầu AI cùng thúc đẩy tăng trưởng của AWS. Đối với doanh nghiệp lớn, AI không phải chỉ là gọi một mô hình đơn lẻ, mà là khối lượng công việc gắn kết với dữ liệu, lưu trữ, bảo mật, quyền hạn và hệ thống sản xuất. Điều này khiến AWS không chỉ cung cấp dung lượng GPU mà còn cung cấp toàn bộ nền tảng mà doanh nghiệp cần để đưa AI vào sản xuất.

Lớp tăng trưởng thứ hai đến từ công ty khởi nghiệp. Matt Garman cho biết, AWS ước tính hiện có khoảng 30%-40% doanh thu đến từ các công ty từng là khởi nghiệp. Các công ty AI gốc khác với công ty internet thời kỳ đầu, chúng cần có sức mạnh tính toán lớn từ ngày đầu, chi phí huấn luyện mô hình cao, quy mô đầu tư và định giá lớn. AWS chọn dành một phần dung lượng GPU và accelerator AI khan hiếm cho startup, thay vì bán hết cho các phòng lab tiên phong lớn.

Ông cho biết thêm, AWS đáp ứng khoảng 60% các yêu cầu liên quan, có lúc ở các vùng khác nhau, thời điểm khác nhau hoặc cấu hình khác nhau. AWS sẽ mua thêm 2 triệu GPU Nvidia trong vài năm tới. Những thông tin này cho thấy, AWS cố gắng phân phối dung lượng để duy trì hệ sinh thái khách hàng, chứ không chỉ đặt cược vào một vài khách hàng lớn.

Lớp tăng trưởng thứ ba đến từ quy trình làm việc của agent. Matt Garman nói, ngày càng nhiều đội nhóm hy vọng môi trường đám mây không chỉ phù hợp cho người dùng mà còn cho agent. AWS đang tối ưu hóa các dịch vụ như Agent Core, Bedrock, AWS Context để tăng khả năng agent truy cập hồ dữ liệu, cơ sở dữ liệu và gọi dịch vụ. Agent sẽ quan tâm đến độ trễ cuối, tạo ra nhu cầu tính toán chu kỳ ngắn, có thể nhanh chóng khởi tạo và giải phóng.

Điều này có thể thay đổi cách sử dụng hạ tầng đám mây. Trước đây tài nguyên đám mây chủ yếu phục vụ lập trình viên và đội IT doanh nghiệp, tương lai agent có thể tự động viết code, truy cập cơ sở dữ liệu, quản lý hạ tầng, thực hiện task dưới sandbox và quyền tạm thời. Với AWS, điều đó tạo ra nhu cầu mới về suy luận, lưu trữ, bảo mật, quản lý quyền và tính toán.

Ngoài ra, chip tùy chỉnh cũng được AWS xem là chìa khóa hỗ trợ logic này. Matt Garman nói, Graviton cải thiện chi phí và hiệu suất khoảng 20%, Trainium đã trở thành nền tảng vận hành cho phần lớn lưu lượng Bedrock, năng lực Trainium gần như bán hết đến cuối năm sau. Nếu các chip này cải thiện chi phí trên mỗi đơn vị tính toán, chúng sẽ giúp nâng tính kinh tế cho đầu tư cơ sở AI.

Đối với nhà đầu tư, vấn đề cốt lõi vẫn là lợi nhuận, không phải chỉ là câu chuyện nhu cầu. Ban lãnh đạo AWS mô tả có nhiều nguồn tăng trưởng: doanh nghiệp lên đám mây, suy luận AI, nhu cầu đào tạo của startup, quy trình làm việc của agent và chip tùy chỉnh. Nhưng những cơ hội đó cuối cùng phải trở thành doanh thu cao hơn, lợi nhuận tốt hơn và lợi nhuận vốn đủ lớn.

Matt Garman nhấn mạnh trong phỏng vấn, dung lượng AWS không bị tập trung vào một hai khách hàng lớn, thường một khách hàng chỉ chiếm tỷ trọng một chữ số, thậm chí thấp hơn. Ông cũng nói, ở các lĩnh vực tính toán cốt lõi, lưu trữ và suy luận, khách hàng doanh nghiệp đã thấy được lợi nhuận dương. Những khẳng định này giúp giảm lo ngại về bong bóng AI và tỷ trọng khách hàng tập trung quá cao.

Tuy nhiên, từ góc độ cổ đông, điều này vẫn chưa đồng nghĩa đầu tư của Amazon đã được chứng minh là có lãi. Chi tiêu vốn khổng lồ khoảng 220 tỷ USD cần được hỗ trợ bởi tỷ lệ sử dụng cao, nhu cầu khách hàng ổn định và kiểm soát chi phí hiệu quả. Nếu ứng dụng agent còn ở giai đoạn thử nghiệm, hoặc doanh nghiệp triển khai chậm hơn kỳ vọng, đầu tư vốn có thể đi trước doanh thu, tạo áp lực lên lợi nhuận.

Do đó, chỉ số thị trường thực sự cần kiểm chứng là tốc độ tăng trưởng doanh thu AWS có duy trì được không, các dịch vụ như Bedrock, Trainium và Agent Core có mở rộng được lượng người trả phí, doanh nghiệp có chuyển từ quy trình agent có người tham gia sang quy trình sản xuất tự chủ hơn không, và liệu nhu cầu bổ sung này có đủ để bao phủ đầu tư vào trung tâm dữ liệu, chip, điện và chuỗi cung ứng hay không.

Lợi nhuận AI của Amazon có thể đang bị thị trường đánh giá thấp, nhưng sự băn khoăn của thị trường không phải là phi lý. Phỏng vấn của AWS cung cấp nguồn gốc nhu cầu và lộ trình công nghệ, Phân tích định giá của Thông Tin cho thấy mức PE hiện có thể cần xem lại. Việc có thể sửa lại mức chiết khấu hay không, phụ thuộc vào việc Amazon có chuyển hóa đầu tư cơ sở hạ tầng AI thành lợi nhuận tài chính rõ ràng và bền vững hay không.