Sau khi G7 cùng giải phóng dự trữ, Trump tiếp tục hành động trước khi tranh cử bằng cách gây áp lực lên giá dầu: Được cho là sẽ nới lỏng giới hạn sử dụng nhiên liệu “diesel đỏ” miễn thuế

Trong bối cảnh giá dầu diesel tại Mỹ vẫn ở mức cao, chính quyền Trump chuẩn bị triển khai thêm các biện pháp giảm giá mới, được xem là động thái mới nhất nhằm hạ chi phí loại nhiên liệu quan trọng này trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11.

Theo tin tức từ Bloomberg (giờ bờ Đông Mỹ) ngày thứ Hai, 5/10, chính quyền Trump dự kiến sẽ nới lỏng các hạn chế sử dụng đối với "dầu diesel đỏ" (dyed red diesel), và dự kiến sẽ công bố phương án liên quan sớm nhất ngay trong ngày thứ Hai. Tin tức trích dẫn nguồn thạo tin cho biết các chi tiết cụ thể vẫn chưa được xác nhận hoàn toàn, nhưng biện pháp này sẽ cho phép dầu diesel đỏ không bị đánh thuế có phạm vi sử dụng rộng hơn, bao gồm khả năng mở rộng cho các phương tiện giao thông đường bộ.

Dầu diesel đỏ chủ yếu được sử dụng cho máy móc nông nghiệp và các thiết bị không lưu thông trên đường, nhờ được miễn thuế nhiên liệu đường bộ liên bang nên giá thường thấp hơn dầu diesel giao thông thông thường. Nếu chính phủ nới lỏng hạn chế sử dụng, các tài xế xe tải và những người dùng diesel có thể tiết kiệm chi phí nhờ sử dụng loại nhiên liệu không chịu thuế này.

Giá dầu diesel vẫn cao, Trump tăng cường nỗ lực giảm chi phí nhiên liệu

Giá dầu diesel tại Mỹ dù đã hạ nhiệt so với mức cao kỷ lục trước đó nhưng vẫn ở mức cao hơn đáng kể so với đầu năm. Dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho thấy, tính đến Chủ nhật tuần trước, giá bán lẻ dầu diesel trung bình tại Mỹ là 6,32 USD/gallon, thấp hơn kỷ lục 6,53 USD vào tháng trước nhưng vẫn cao hơn hơn 60% so với mức 3,76 USD vào ngày 28/2.

Giá dầu diesel tăng vọt đang tạo áp lực lớn cho nông dân, tài xế xe tải và những người sử dụng diesel thường xuyên, nhất là khi Mỹ đang trong mùa thu hoạch. Diesel còn được sử dụng rộng rãi trong vận tải đường bộ, máy móc nông nghiệp, vận chuyển đường biển, cũng như sưởi ấm và cấp điện ở một số vùng nông thôn, giá tăng còn thúc đẩy chi phí vận tải và hàng hóa tiêu dùng tiếp tục leo thang.

Vì vậy, khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tới gần, việc giảm giá dầu diesel đã trở thành mục tiêu chính sách quan trọng của chính quyền Trump. Thứ hai này, Trump sẽ tới Nebraska tham dự sự kiện, nhấn mạnh sự quan tâm tới cử tri các bang nông nghiệp.

Tuy nhiên, khác với việc xả dự trữ chiến lược, việc nới lỏng hạn chế diesel đỏ chủ yếu giúp một số người dùng giảm thuế phí, chứ không trực tiếp làm tăng nguồn cung diesel trên thị trường. Trước đó, một số chuyên gia cảnh báo, biện pháp này có tác dụng hạn chế trong giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn cung dầu diesel hiện nay.

G7 vừa công bố xả dự trữ, Trump từ bỏ lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel

Động thái này cũng là một phần trong những biện pháp liên tiếp của chính quyền Trump gần đây nhằm kéo giảm chi phí dầu diesel.

Thứ Sáu tuần trước, G7 và các đối tác thông báo sẽ phối hợp cùng IEA xả tối đa 100 triệu thùng dự trữ khẩn cấp xăng dầu và dầu diesel, bắt đầu triển khai ngay, kéo dài trong 4 tháng tới, đồng thời sẽ ưu tiên xả lượng lớn dầu diesel trong 20 ngày đầu tiên.

Quyết định này trước đó chịu sức ép liên tục từ chính quyền Trump. Trump tuần trước cho biết Mỹ sẽ không tiếp tục áp dụng lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel, viện dẫn rằng châu Âu đã có nguồn cung dồi dào và Mỹ sẽ tăng cường cung ứng.

Trước đó, chính quyền Trump từng cân nhắc nghiêm túc về việc hạn chế xuất khẩu dầu diesel từ Mỹ, một số nghị sĩ Cộng hòa đại diện các bang nông nghiệp cũng yêu cầu áp dụng biện pháp này để tăng nguồn cung nội địa, kéo giảm giá nhiên liệu. Tuy nhiên, ngành công nghiệp năng lượng cảnh báo rằng lệnh cấm xuất khẩu dù có thể mang lại sự cải thiện ngắn hạn về nguồn cung, nhưng có thể khiến các nhà máy lọc dầu Mỹ cắt giảm sản lượng, rốt cuộc lại đẩy giá nhiên liệu trong nước tăng cao hơn.

Sau khi G7 thông báo xả dự trữ, chính quyền Trump quay sang tìm kiếm các giải pháp khác để giảm chi phí dầu diesel trong nước. Việc nới lỏng sử dụng diesel đỏ chính là một trong những phương án thay thế được đưa ra hiện nay.

Hiệu quả thực sự của “dầu diesel đỏ” vẫn còn nhiều nghi vấn

Dầu diesel đỏ và dầu diesel giao thông thông thường về bản chất gần như giống nhau, điểm khác biệt chủ yếu là việc thêm thuốc nhuộm màu đỏ nhằm nhận diện mục đích miễn thuế cho các thiết bị phi giao thông. Nếu được mở rộng phạm vi sử dụng, một số người vốn phải đóng thuế nhiên liệu đường bộ có thể chuyển sang dùng loại diesel miễn thuế này.

Tuy nhiên, cốt lõi của chính sách này là giảm thuế phí, chứ không phải làm tăng nguồn cung dầu diesel.

Theo Reuters dẫn lời chuyên gia phân tích, việc mở rộng sử dụng dầu diesel đỏ không làm thay đổi cán cân cung cầu cơ bản trên thị trường diesel, các nhà máy lọc dầu vẫn bán diesel theo giá thị trường, vì vậy mức giảm giá thực sự truyền tải tới người tiêu dùng còn phải phụ thuộc vào thiết kế chính sách cụ thể và cách các nhà bán lẻ chuyển giao lợi ích thuế phí.

Điều này cũng đồng nghĩa, chính quyền Trump hiện đang triển khai song song hai hướng đi khác nhau: một mặt trông đợi vào G7 và IEA xả dự trữ chiến lược để tăng cung ứng ngắn hạn; mặt khác nới lỏng diesel đỏ để trực tiếp giảm thuế phí cho một bộ phận người dùng diesel.

Mục tiêu kéo giảm giá dầu diesel trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ là rất rõ ràng, nhưng hai biện pháp này liệu có thể thay đổi lâu dài cung cầu trên thị trường diesel Mỹ hay không, vẫn cần thời gian quan sát.