G7 bắt đầu "cuộc chiến hạ nhiệt giá dầu"! Việc giải phóng một trăm triệu thùng dự trữ dầu kết hợp với Trump từ bỏ lệnh cấm vận, lạm phát toàn cầu có một van giảm áp quan trọng.

Ứng dụng tài chính Zhihui Finance APP đưa tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ không công bố lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel của Mỹ một cách đơn phương, sau khi Nhóm Các nước Công nghiệp phát triển hàng đầu (G7) và các đối tác đồng ý giải phóng một phần dự trữ nhiên liệu khẩn cấp nhằm kiềm chế giá tăng vọt.

G7 phối hợp giải phóng dự trữ quy mô lớn khẩn cấp cùng duy trì thương mại thông suốt góp phần giảm thiếu hụt dầu diesel, kỳ vọng giúp giảm áp lực chi phí cho vận tải, nông nghiệp và sản xuất. Giải phóng dự trữ giúp giảm căng thẳng nguồn cung cấp tức thời, từ bỏ cấm vận làm giảm nguy cơ chia cắt thị trường, hai biện pháp này cùng cải thiện kỳ vọng nguồn cung nhiên liệu. Dù các nước phương Tây đã khởi động khẩn cấp đảm bảo nguồn cung năng lượng, giúp giảm nhiệt lạm phát năng lượng trong ngắn hạn, tuy nhiên liệu lạm phát năng lượng có tiếp tục đi xuống hay không vẫn là ẩn số lớn. Nhà đầu tư hiện đang quan tâm nhiều hơn đến lượng sản phẩm dầu giao nhận, tỷ lệ tận dụng nhà máy lọc dầu lớn và hiệu quả vận chuyển năng lượng thay vì số thùng dầu thô, hiệu quả chính sách sẽ được quyết định bởi lượng cung thực tế.

Tổng thống Pháp Macron thúc đẩy G7 phối hợp giải phóng dự trữ đã nâng từ thảo luận lên cam kết hành động; Trump sau đó xác nhận rõ Mỹ sẽ không thực hiện lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel. Bộ chính sách về nguồn cung dầu này nhằm vào hai áp lực lạm phát quan trọng: giải phóng tồn kho giúp giảm căng thẳng nguồn cung tạm thời, duy trì thương mại xuyên biên giới tránh phân mảng sâu hơn giá dầu diesel ở Mỹ và châu Âu. G7 và các đối tác dự định phối hợp giải phóng tối đa 100 triệu thùng dự trữ trong vòng bốn tháng, tập trung đẩy mạnh xuất lưu lượng lớn dầu diesel trong 20 ngày đầu, đồng thời phối hợp bảo dưỡng các nhà máy lọc dầu, nâng công suất khi điều kiện cho phép.

Tuy nhiên, nhà đầu tư cần phân biệt rõ: diễn biến mới nhất chỉ là việc bố trí dự trữ dầu thô và sản phẩm dầu, không phải tăng năng lực sản xuất dầu thô; phía chính phủ cũng chưa xác nhận rõ tỷ lệ phân phối sản phẩm cuối cùng.

“Châu Âu có rất nhiều dầu diesel và họ sẽ đóng góp lớn cho nguồn cung năng lượng toàn cầu - chúng ta cũng vậy”, Trump nói với báo giới tại Nhà Trắng vào thứ Sáu theo giờ địa phương. “Vì vậy, chúng tôi sẽ không áp dụng lệnh cấm xuất khẩu.”

Nhóm này gồm các nền kinh tế lớn của châu Âu, Bắc Mỹ và châu Á, sau khi bị chính quyền Trump gây áp lực mạnh mẽ, đã đồng ý vào thứ Sáu giải phóng tối đa 100 triệu thùng dầu thô và dầu diesel dự trữ khẩn cấp.

“Tôi确实向他们提出了这一要求，我们将获得大量石油,” Trump bổ sung.“他们做得非常好.”

Phát biểu trên được đưa ra khi giá dầu diesel và nhiều sản phẩm dầu thành phẩm khác đang tăng mạnh lên mức kỷ lục. Dầu diesel cung cấp năng lượng chính cho nhiều hoạt động kinh tế hiện đại, bao gồm vận hành máy móc nông nghiệp, hỗ trợ hệ thống vận tải rộng lớn của Mỹ và cung cấp nhiệt cũng như điện cho các cộng đồng nông thôn.

Dầu diesel được coi là huyết mạch của vận tải và các hoạt động thương mại, vai trò then chốt của nó khiến giá tăng đã lan ra khắp nền kinh tế, đẩy giá nhiều loại hàng hóa tiêu dùng tăng, trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc hội Mỹ sẽ diễn ra vào tháng 11 tới.

Quyết định này của tổng thống có nghĩa là ông rút khỏi quan điểm trước đây từng xem xét hạn chế xuất khẩu dầu diesel, đồng thời từ chối các kiến nghị của một số nghị sĩ Cộng hòa tại nông thôn và miền Trung Tây đang cạnh tranh sít sao. Những người này từng đề xuất hạn chế xuất khẩu năng lượng nhằm giảm giá nhiên liệu, giảm bớt gánh nặng cho cử tri trước thềm bầu cử.

Trump hôm thứ sáu khẳng định lệnh cấm xuất khẩu diesel chưa bao giờ là lựa chọn nghiêm túc. “Chúng tôi chưa bao giờ định làm như vậy,” ông nói với phóng viên. “Tôi nghĩ là không.” Tuy nhiên, tháng trước, tổng thống Mỹ từng nói ông đã khuyến khích cố vấn ủng hộ biện pháp này.

Lựa chọn hiện tại của ông Trump là tìm kiếm sự cân bằng tinh tế giữa hai nhóm ủng hộ chủ chốt: một bên là cộng đồng nông nghiệp ở vùng trung tâm Mỹ, nơi một số nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm đang đối mặt cuộc đua cam go; bên còn lại là các tập đoàn dầu khí hưởng lợi từ chính sách ủng hộ nhiên liệu hóa thạch truyền thống của tổng thống, như ExxonMobil và Chevron - hai “ông lớn” nhất toàn cầu trong lĩnh vực năng lượng truyền thống.

Những tuần gần đây, nhiều nghị sĩ Cộng hòa nổi tiếng như Thượng nghị sĩ Chuck Grassley của bang Iowa, cùng Thượng nghị sĩ Dan Sullivan của Alaska đang chạy đua quyết liệt tái cử đã thúc đẩy biện pháp hạn chế xuất khẩu.

Tuy vậy, lãnh đạo ngành dầu mỏ cùng các chuyên gia năng lượng tiếp tục cảnh báo rằng, giới hạn xuất khẩu diesel ra nước ngoài chỉ giúp ổn định giá trong ngắn hạn; ngay sau đó, do tồn kho nội địa tăng lên buộc các công ty sản xuất, lọc dầu Mỹ phải giảm sản lượng, chi phí sẽ nhanh chóng tăng trở lại.

Một số quan chức chính phủ, bao gồm Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum cũng đã bày tỏ lo ngại tương tự trong nội bộ.

Trước thềm bầu cử quốc hội giữa kỳ, chi phí nhiên liệu và các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu tiếp tục là một trong những bất mãn lớn nhất của cử tri. Giá dầu diesel tăng mạnh đặc biệt nổi bật, do chiến tranh ở Nga và Trung Đông khiến một số nhà máy lọc dầu đóng cửa và làm gián đoạn vận chuyển năng lượng.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Ô tô Mỹ, đến thứ Sáu, giá bán lẻ trung bình dầu diesel tại Mỹ là 6,37 USD/gallon.

Đợt giải phóng dự trữ do Cơ quan Năng lượng Quốc tế điều phối, được công bố ngày thứ Sáu, dự kiến chỉ giúp xoa dịu tình hình nguồn cung trong ngắn hạn. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhấn mạnh, nguồn cung liên quan sẽ được bơm dần trong bốn tháng tới, ưu tiên ban đầu là dầu diesel.

Châu Âu phụ thuộc lớn vào xuất khẩu diesel từ Mỹ, đợt giải phóng dự trữ lần này được xem là biện pháp nhằm tránh Mỹ cấm bán nhiên liệu ra nước ngoài. G7 tái khẳng định cam kết “không áp dụng bất kỳ hạn chế xuất khẩu nào với năng lượng hoặc các sản phẩm năng lượng” trong nội bộ nhóm.

Tại Mỹ, lãnh đạo doanh nghiệp dầu khí vẫn một mực đề nghị các quan chức chính quyền Trump cân nhắc giải pháp khác, đồng thời cảnh báo rằng thậm chí biện pháp hạn chế xuất khẩu ngắn hạn cũng gây hiệu ứng giảm sản xuất trong nước, làm tổn hại các đồng minh của Mỹ tại châu Âu và Mỹ Latinh.

Theo một phương án đang được chính quyền Trump nghiêm túc nghiên cứu, Nhà Trắng sẽ gỡ bỏ hạn chế bán loại dầu diesel màu đỏ (dyed diesel). Loại dầu này thường dùng cho hoạt động ngoài đường bộ, và lâu nay được miễn thuế. Phương án sẽ cho phép các nhà bán lẻ bán dầu diesel có miễn thuế tiêu thụ liên bang 24 cent/gallon cho xe tải và các phương tiện đường bộ khác.

Tổng thể, chính quyền Trump đang cho thấy xem xét nới lỏng hạn chế kinh doanh và sử dụng dầu diesel nhuộm màu. Loại dầu này thường có màu đỏ, chủ yếu dùng cho hoạt động ngoài đường bộ và được miễn thuế. Nếu phương án thực hiện, nhà bán lẻ sẽ được phép bán dầu này cho xe tải và phương tiện đường bộ, đồng thời vẫn giữ ưu đãi miễn thuế tiêu thụ liên bang 24 cent/gallon.

Một trăm triệu thùng khởi động “cuộc chiến hạ nhiệt diesel”, đe dọa cấm vận rút lui, giá dầu lao dốc rồi bật tăng trở lại trong ngày

G7 và các đối tác dự kiến phối hợp giải phóng tối đa 100 triệu thùng dự trữ trong 4 tháng, tập trung xuất một lượng lớn diesel trong 20 ngày đầu, đồng thời tổ chức bảo trì lọc dầu, nâng công suất khi có thể.

Trước thông tin này, giá dầu thực sự điều chỉnh mạnh trong phiên giao dịch thứ Sáu, tuy nhiên điều này chỉ đúng trong khoảng thời gian trong ngày; kết quả cuối cùng cho thấy giá dầu lao dốc giữa phiên rồi lại phục hồi mạnh mẽ. Tin tức G7 phối hợp giải phóng dự trữ khiến Brent có lúc tụt xuống dưới 100 USD/thùng, sau đó phục hồi đáng kể; cuối cùng Brent hầu như đi ngang, còn WTI thì vẫn giảm rõ. So với phiên cuối cùng trước chiến tranh ngày 27/2 (ngày giao dịch cuối cùng trước khi chiến sự nổ ra ngày 28/2), giá năng lượng vẫn cao hơn mức trước chiến tranh.

Giá chốt phiên ngày 2/10 cho thấy: giá chuẩn quốc tế Brent chốt ở 102,25 USD/thùng, giảm nhẹ 0,06%, bật tăng sau khi từng rơi dưới 100 USD; WTI chốt ở 91,11 USD/thùng, giảm 1,90%; hai loại dầu Brent và WTI kỳ hạn so với phiên giao dịch cuối cùng trước chiến tranh Mỹ-Iran, lần lượt tăng 41% và 36%.

Về nguồn cung, Saudi đang đẩy mạnh khôi phục năng lực giao hàng tránh eo biển Hormuz. Theo nguồn tin báo chí, đường ống dẫn dầu xuyên Saudi từ đông sang tây có lưu lượng gần 6 triệu thùng/ngày, tương đương 86% công suất thiết kế 7 triệu thùng; trừ nhu cầu của các nhà máy lọc dầu bờ tây, lượng dầu xuất khẩu khoảng 4,5 triệu thùng. Việc khôi phục ở đây tập trung vào năng lực vận chuyển, lượng hàng xuất thực tế chưa hẳn là số đã được bốc hàng. Cảng Yanbu khi đi lên phía bắc sang châu Âu có thể đi qua kênh đào Suez, đi xuống phía nam sang châu Á thường phải qua eo biển Mandeb nên tránh được Hormuz không có nghĩa là tuyến đường hoàn toàn tránh được nguy cơ an ninh.

Tình hình Trung Đông vẫn đồng thời diễn ra cả “phục hồi vận chuyển năng lượng, rủi ro quân sự tiếp diễn”: vận chuyển năng lượng qua Hormuz tăng nhưng vẫn có trường hợp tắt tín hiệu định dạng tàu để đi qua; Mỹ tiếp tục triển khai tàu sân bay thứ ba cùng lực lượng tiếp viện, Iran vẫn giữ liên lạc gián tiếp qua Qatar đồng thời chuẩn bị phản công nếu bị tấn công quy mô lớn.

Giữa lúc vận chuyển năng lượng qua eo Hormuz vẫn đối diện nguy cơ bị tấn công và phong tỏa, ở hướng eo Mandeb, có nguồn tin báo chí mới tiết lộ Saudi đang lên kế hoạch hỗ trợ lực lượng Yemen tấn công quân Houthi nhằm cải thiện an toàn tuyến vận tải biển Đỏ, dù hành động này chưa triển khai. Cùng lúc đó, truyền thông dẫn nguồn tin cho biết, vào tối thứ Sáu theo giờ địa phương, một tàu chở dầu thô cỡ lớn đã bị vật thể lạ bắn trúng ở phía đông Oman khoảng 4 hải lý, thủy thủ an toàn.

Giải phóng dự trữ mở van xả áp chi phí năng lượng, nhưng trái phiếu chính phủ dài hạn vẫn đánh giá lại lạm phát và áp lực ngân sách

G7 phối hợp giải phóng dự trữ và Mỹ từ bỏ lệnh cấm xuất khẩu diesel giúp hỗ trợ kép giảm chi phí năng lượng toàn cầu: bổ sung nguồn cung tạm thời, duy trì thương mại xuyên biên giới thông suốt. Dầu diesel được sử dụng rộng rãi cho vận tải hàng hóa, máy móc nông nghiệp và sản xuất công nghiệp, giá của nó thay đổi sẽ ảnh hưởng đến lợi nhuận doanh nghiệp, giá tiêu dùng thông qua chi phí vận chuyển và sản xuất. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế, xuất khẩu dầu thô Trung Đông đã phục hồi rõ rệt nhưng nguồn cung sản phẩm chế biến vẫn còn hạn chế nghiêm trọng, các nhà máy lọc dầu Nga bị tấn công càng làm thiếu hụt diesel thêm trầm trọng. Do đó, ưu tiên xuất hàng là diesel, phối hợp bảo trì lọc dầu và nâng tỷ lệ tận dụng công suất có tác dụng giải quyết tận gốc tình trạnh thiếu hụt hiện nay.

Tác động tích cực lớn nhất từ các chính sách phối hợp này là tranh thủ thời gian để hệ thống lọc dầu và vận tải phục hồi. Tối đa 100 triệu thùng dự trữ sẽ được xuất trong 4 tháng, với một lượng lớn diesel xuất sớm trong 20 ngày đầu tiên. Tuy nhiên, các nhà giao dịch trên thị trường có lẽ sẽ quan tâm nhiều hơn tới tốc độ giao thực tế, thành phần sản phẩm và khả năng duy trì nguồn cung tiếp theo ở khu vực Trung Đông cũng như toàn cầu hơn là chỉ dựa vào tổng khối lượng công bố mà đánh giá mức giảm giá dầu.

Cải thiện nguồn cung năng lượng giúp giảm áp lực lạm phát, nhưng lãi suất trái phiếu chính phủ dài hạn toàn cầu còn chịu tác động bởi kỳ vọng lãi suất chính sách, nguồn cung trái phiếu và phần bù kỳ hạn. Sau số liệu phi nông nghiệp Mỹ thứ Sáu, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ giảm xuống 5,157%, sau đó chốt phiên New York tăng trở lại 5,281%, tăng khoảng 4,7 điểm cơ bản; trái phiếu dài hạn Anh phục hồi nhẹ. Những tín hiệu mới nhất này cho thấy thị trường nợ chính phủ các nước vẫn đang định giá dựa trên các yếu tố về lạm phát, ngân sách và chính sách tiền tệ riêng của mình.

Xét từ góc độ đầu tư, nguồn cung diesel được cải thiện trước hết có lợi giúp doanh nghiệp vận tải, nông nghiệp và sản xuất kiểm soát chi phí; với nhóm doanh nghiệp hạ tầng AI được quan tâm nhờ chủ đề AI và bán dẫn, tác động tích cực còn có thể truyền dẫn xa hơn thông qua việc giảm kỳ vọng lạm phát, cải thiện điều kiện tài chính và tăng khẩu vị rủi ro. Chi phí năng lượng giảm là nền tảng thuận lợi cho định giá hồi phục, nhưng mức độ phục hồi thực tế vẫn sẽ phụ thuộc vào diễn biến lợi suất trái phiếu không rủi ro kỳ hạn từ 10 năm trở lên, chênh lệch tín dụng trên thị trường nợ và những thay đổi đồng bộ về kỳ vọng lợi nhuận của các doanh nghiệp trọng số cao liên quan đến AI trong các chỉ số thị trường.