Cook, thành viên Hội đồng quản trị Cục Dự trữ Liên bang, ngày 30 tháng 9: Lạm phát vẫn ở mức cao, cam kết đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu

Giải thích: Vào khoảng 15h ngày 30 tháng 9 năm 2026 giờ miền Đông Hoa Kỳ (khoảng 3h sáng ngày 1 tháng 10 giờ Bắc Kinh), Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Lisa D. Cook đã có bài phát biểu tại hội nghị “Đầu tư vào vùng nông thôn nước Mỹ” năm 2026 do Ngân hàng Dự trữ Liên bang Richmond tổ chức tại Asheville, Bắc Carolina. Tiêu đề là “Sứ mệnh kép ở các khu vực nông thôn của Mỹ” (The Dual Mandate in Rural America). Trong đó đề cập: “Dù bạn đang ở nông thôn hay thành thị, thực tế là lạm phát quá cao đã kéo dài quá lâu. Trên toàn quốc, lạm phát đã vượt quá mục tiêu 2% của Fed hơn 5 năm liên tiếp... Tại cuộc họp tháng 9 vừa qua, tôi cùng các thành viên khác của FOMC đã bỏ phiếu tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản. Tôi cam kết đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu, đồng thời duy trì sức mạnh của thị trường lao động.”

Toàn văn như sau:

Cảm ơn Chủ tịch Barkin vì phần giới thiệu đầy nhiệt huyết. Cũng xin gửi lời cảm ơn tới Ngân hàng Dự trữ Liên bang Richmond cùng các đối tác trong hệ thống Fed trên khắp cả nước đã tổ chức hội nghị kịp thời và quan trọng này trong năm nay và nhiều năm gần đây. Tôi rất vui và vinh dự được trở lại Bắc Carolina, nơi tôi đã dành cả tuổi thơ và nhiều kỳ nghỉ ở đây. Thực tế, vào mùa hè sau khi phim truyền hình “Roots” phát sóng, cha mẹ tôi đưa tôi cùng các chị em lên chiếc xe station wagon màu xanh lá chanh, chu du khắp bang để tìm về và thăm họ hàng, tìm hiểu về nguồn gốc gia đình. Đó là thời đại rất xa trước khi có thể tra cứu mọi thứ bằng AI và Google trong tầm tay, cũng là dịp quý giá để thực sự khám phá vùng nông thôn Bắc Carolina. Tôi đặc biệt vui mừng trở lại Asheville, đặc biệt vào thời điểm màu sắc rực rỡ và tuyệt đẹp trong năm. Người dân Asheville và các vùng phía tây Bắc Carolina vẫn đang phục hồi sau cơn bão Helene, và tôi luôn dành sự quan tâm và cầu nguyện cho họ.

Với vai trò là thành viên Hội đồng Thống đốc Fed, nhiệm vụ của tôi là hoạch định chính sách để đạt được việc làm tối đa và sự ổn định giá cả cho tất cả mọi người dân Mỹ, bao gồm cả những người sống ở cộng đồng nông thôn. Tôi quan tâm đến các cộng đồng này không chỉ với tư cách một nhà hoạch định chính sách, một nhà kinh tế học mà còn vì tôi đã lớn lên tại thị trấn nhỏ Milledgeville ở miền trung Georgia. Do đó, hội nghị lần này mang ý nghĩa đặc biệt với tôi. Tôi hiểu rõ sự chăm chỉ của những người sống ở vùng nông thôn, cách họ quan tâm đến gia đình, láng giềng và những đóng góp to lớn cho cộng đồng cũng như nền kinh tế nói chung. Ngược lại, chúng ta nên tổ chức những sự kiện như thế này, để các nhà hoạch định chính sách hiểu được người dân nông thôn trải nghiệm và đóng góp ra sao cho nền kinh tế.

Có thể một số người biết rằng, năm nay là lần đầu tiên hội nghị “Đầu tư vào vùng nông thôn nước Mỹ” được tổ chức trên toàn quốc. Đây cũng là lần đầu tiên 12 ngân hàng Dự trữ cùng Hội đồng Thống đốc phối hợp tổ chức và triển khai hội nghị này. Xin chúc mừng Fed Richmond và các ngân hàng dự trữ khác đã đạt được những dấu ấn đầu tiên này! Việc toàn hệ thống cùng đầu tư vào hoạt động tiêu biểu như vậy cho thấy tầm quan trọng của các cộng đồng nông thôn đối với nền kinh tế quốc gia cũng như đối với Fed.

Các cộng đồng nông thôn là những đóng góp quan trọng cho nền kinh tế Mỹ. Các cộng đồng này cung cấp những nguồn lực then chốt, bao gồm thực phẩm cho các cửa hàng tạp hóa, năng lượng phục vụ các doanh nghiệp, vật liệu xây dựng nhà ở.2 Các cộng đồng nông thôn còn đóng vai trò thiết yếu trong chuỗi cung ứng khu vực hợp nhất, gồm các sản phẩm nội thất, ô tô, điện tử, cũng như giấy, nhựa và cao su. Tôi hiểu rất rõ ở vùng nông thôn nước Mỹ, các doanh nghiệp nhỏ trong những lĩnh vực này cũng như các lĩnh vực khác đều đóng vai trò không thể thiếu với vai trò là người sử dụng lao động và sáng tạo đổi mới.

Hôm nay, tôi muốn nhân dịp này trao đổi về một số vấn đề then chốt: vùng nông thôn đã phát triển kinh tế ra sao, đặc biệt là những khía cạnh liên quan đến sứ mệnh kép về việc làm và lạm phát của chúng ta? Các doanh nghiệp nhỏ ở nền kinh tế nông thôn hoạt động như thế nào? Cuối cùng, làm cách nào để Hội đồng và đội ngũ toàn hệ thống hiểu rõ hơn về kinh tế nông thôn thông qua nghiên cứu và tiếp cận thực tiễn?

Triển vọng kinh tế các cộng đồng nông thôn

Theo tôi, các cộng đồng nông thôn chứng kiến những động thái thị trường lao động tương tự hầu hết cả nước, nhưng cũng có một số khác biệt quan trọng. Trên toàn quốc, thị trường lao động nhìn chung ổn định. Theo tiêu chuẩn lịch sử, tỷ lệ thất nghiệp vẫn thấp, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp mới – một chỉ báo khác của sa thải lao động – vẫn ở mức thấp. Một số năm gần đây, tuyển dụng nhẹ nhàng hơn so với đầu chu kỳ mở rộng, tuy vậy nhiều tháng mùa hè lại có xu hướng tăng trưởng việc làm trở lại.

Khoảng 20 triệu lao động vùng nông thôn là một phần quan trọng của bức tranh tổng thể. Họ chiếm khoảng 1/8 lực lượng lao động Hoa Kỳ. Như Hình 1 thể hiện, tỷ lệ thất nghiệp ở cộng đồng nông thôn thường khá sát với tỷ lệ thất nghiệp cả nước, trừ giai đoạn đại dịch khi tỷ lệ thất nghiệp ở nông thôn tăng ít hơn và phục hồi nhanh hơn.

Hình 2 thể hiện rõ hơn sự khác biệt giữa cộng đồng nông thôn và thành thị. Ở nông thôn, tỷ lệ tham gia lao động của người trưởng thành thấp hơn. Phần nào do cấu trúc dân số. Tuy vậy, ngay cả trong độ tuổi lao động 25–54, tỷ lệ người có việc làm ở nông thôn cũng thấp hơn thành thị vài điểm phần trăm. Phần nào phản ánh các yếu tố kinh tế – xã hội khiến nam giới trong độ tuổi lao động ở nông thôn tham gia lao động thấp hơn.3 Tương tự, tốc độ tạo việc làm tại vùng nông thôn chậm hơn các khu vực đô thị.

Hình 3 cho thấy tổng số việc làm ở cộng đồng nông thôn và thành thị tính theo chỉ số năm 2019. Trong đại dịch, thất nghiệp ở nông thôn không nghiêm trọng như ở thành thị. Trong giai đoạn phục hồi sớm sau dịch, tăng trưởng việc làm ở nông thôn còn mạnh hơn. Nhưng trong khoảng bốn năm qua, tạo việc làm lại nghiêng về vùng thành thị.

Một mặt khác trong sứ mệnh kép của chúng ta là tình hình lạm phát tại vùng nông thôn. Dù xu hướng chung khá sát toàn quốc, lạm phát ở nông thôn có một số khác biệt đáng kể. Như hình 4, một năm trước đại dịch, lạm phát tại cộng đồng nông thôn thấp hơn thành thị đôi chút. Đầu giai đoạn phục hồi hậu đại dịch, xu hướng này chuyển hóa rõ khi chi phí sinh hoạt ở nông thôn tăng thậm chí nhanh hơn thành thị.Thực sự có vài yếu tố nổi bật, tôi chỉ đề cập hai yếu tố: giá năng lượng và chi phí nhà ở tăng cao.

Hình 4  Tỷ lệ lạm phát năm so với năm

Chi phí năng lượng gây áp lực nặng nề hơn với cộng đồng nông thôn, một phần do quãng đường đi làm và tiếp cận dịch vụ xa hơn. Chi phí đi lại chiếm khoảng 1/4 tổng chi tiêu hộ gia đình nông thôn, còn hộ thành thị chỉ dưới 1/5.4

Về chi phí nhà ở, trong và sau đại dịch COVID-19, giá nhà ở vùng nông thôn và vùng mật độ thấp tăng nhanh hơn thành thị – khác biệt với xu hướng nhiều thập kỷ trước đó. Nghiên cứu cho thấy từ tháng 3/2020 đến tháng 3/2023, giá nhà ở các hạt không thuộc thành phố lớn, các vùng đô thị nhỏ và vùng ngoại ô mật độ thấp của đô thị tăng khoảng 36%, trong khi ở các hạt đô thị đông dân nhất chỉ tăng 21%.5 Xu hướng này được thúc đẩy nhờ làm việc từ xa tăng, nhiều gia đình muốn có không gian sống rộng hơn. Giá nhà tăng cũng có thể kéo theo giá thuê nhà cao hơn tại nông thôn và những khu vực mật độ thấp. Từ năm 2023 trở lại đây, lạm phát nhà ở tại nông thôn đã quay về xu hướng trước dịch; tuy nhiên chi phí nhà ở vẫn là một động lực chính của lạm phát chung. Một hệ quả khác của đại dịch mà cả người dân Asheville và các vùng nông thôn phụ thuộc du lịch đều thấy rõ là giá nhà nghỉ dưỡng và biệt thự thứ hai tăng mạnh. Nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu nhà ở chung Harvard cho thấy, ở các hạt có tỷ trọng nhà nghỉ dưỡng và biệt thự thứ hai cao, giá nhà tăng 47% trong ba năm sau đại dịch.6 Giá nhà tăng khiến cư dân lâu dài và lao động thời vụ tại những khu vực này gặp nhiều khó khăn khi tìm kiếm nơi ở.

Dù bạn ở nông thôn hay thành thị, thực tế là lạm phát quá cao đã kéo dài quá lâu. Trên toàn quốc, lạm phát đã vượt mục tiêu 2% của Fed hơn 5 năm liên tiếp. Như các bạn đã biết, tại cuộc họp tháng 9 vừa qua, tôi cùng ủy ban thị trường mở FOMC đã bỏ phiếu tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản.Tôi cam kết đưa lạm phát trở lại mục tiêu đồng thời giữ gìn sức mạnh của thị trường lao động.

Doanh nghiệp nhỏ và kinh tế nông thôn

Một yếu tố cực kỳ quan trọng của kinh tế vùng nông thôn là doanh nghiệp nhỏ và tinh thần khởi nghiệp. Đây cũng là chủ đề tôi đặc biệt trân trọng bởi tôi đã nghiên cứu lâu dài về đổi mới và kinh tế học khởi nghiệp.

Nước Mỹ có khoảng 4,3 triệu doanh nghiệp nhỏ phân bổ tại vùng nông thôn, chiếm trên 96% tổng số tổ chức doanh nghiệp ở đó. Các doanh nghiệp này sử dụng 7,4 triệu lao động tại cộng đồng nông thôn.7 Nghiên cứu và kinh nghiệm bản thân cho thấy người dân nông thôn rất có tinh thần khởi nghiệp, tỷ lệ tự làm chủ ở nông thôn cao hơn thành thị.8 Khảo sát tín dụng doanh nghiệp nhỏ mới nhất của Fed cho thấy một tỷ lệ lớn các doanh nghiệp nhỏ này – 30% – được thành lập dưới 3 năm. Điều đó minh chứng cho tinh thần khởi nghiệp ở nông thôn Mỹ, đồng thời chứng tỏ ở nông thôn vừa có nhiều doanh nghiệp nhỏ lâu đời, vừa có nhiều startup trẻ trung.

Sự pha trộn này cực kỳ quan trọng, bởi doanh nghiệp mới tạo việc làm chiếm tỷ trọng lớn trong tổng đóng góp của doanh nghiệp nhỏ. Năm 2023 – năm có dữ liệu mới nhất, doanh nghiệp mới chỉ chiếm 9% tổng số doanh nghiệp nhỏ trên toàn quốc, nhưng lại đóng góp đến 24% số việc làm được tạo ra.9 Việc nhiều doanh nghiệp nhỏ có tính đổi mới tập trung ở nông thôn phù hợp với kết quả nghiên cứu: những vùng có nhiều doanh nghiệp đổi mới sẽ có tăng trưởng mạnh về việc làm và số đơn vị kinh doanh.10

Vai trò của Fed trong việc thúc đẩy sức sống vùng nông thôn

Sau khi điểm qua kinh tế nông thôn Mỹ, tôi muốn dành chút thời gian nhấn mạnh vai trò của Fed trong việc thúc đẩy sự thịnh vượng của cộng đồng nông thôn. Đội ngũ tại Hội đồng Thống đốc cũng như mỗi ngân hàng dự trữ đều cam kết hỗ trợ sức khỏe kinh tế cộng đồng nông thôn, giúp nơi đây trở thành địa bàn phát triển năng động cho doanh nghiệp nhỏ, gia đình và cá nhân. Tôi theo sát công tác này, không chỉ vì xuất thân của mình mà còn vì tôi là thành viên Ủy ban các vấn đề người tiêu dùng và cộng đồng cũng như tiểu ban các khu vực nhỏ, ngân hàng cộng đồng thuộc Hội đồng Thống đốc. Phù hợp với mục tiêu phát triển cộng đồng trên toàn quốc, Fed đang giúp các cộng đồng nông thôn phát triển thông qua các hoạt động nghiên cứu và tham gia thực tiễn đa dạng.

Tất nhiên, mỗi địa bàn Fed đều bao gồm cả khu vực nông thôn; do đó cả ngân hàng dự trữ hệ thống lẫn Hội đồng Thống đốc đều tham gia vào công tác nghiên cứu phát triển cộng đồng nông thôn. Tôi không thể liệt kê hết tất cả những đóng góp sâu sắc nhưng xin nhấn mạnh một số điểm nổi bật đáng chú ý.

Nhân dịp có mặt tại tây Bắc Carolina, tôi bắt đầu với dự án nghiên cứu mà Fed Richmond phối hợp với phòng thương mại Asheville Riverbird Research thực hiện. Ấn phẩm này xem xét hoạt động của doanh nghiệp nhỏ sau lũ lụt và bão liên quan đến bão Helene.11 Ngân hàng Dự trữ Liên bang Minneapolis cũng có một dự án khác đang thực hiện. Tại miền này, đội ngũ nghiên cứu vai trò quan trọng của các tổ chức tài chính phát triển cộng đồng bản địa (CDFI) trong việc mở rộng tiếp cận tín dụng cho các cộng đồng bộ tộc, đặc biệt là các bộ tộc ở vùng nông thôn xa xôi. Tôi luôn quan tâm theo dõi các CDFI, từng là thành viên hội đồng quản trị một tổ chức CDFI trước khi gia nhập Fed, và cũng đã chia sẻ về chủ đề này trong các bài phát biểu trước đây.12 Ngoài ra, vài năm trước đây, Hội đồng Thống đốc và Fed St. Louis đã xuất bản cuốn sách “Đầu tư cho thịnh vượng vùng nông thôn”, giới thiệu thành quả trong thúc đẩy khởi nghiệp, sở hữu nhà, phát triển lực lượng lao động...13

Tiếp cận gần hơn với cộng đồng nông thôn cũng là một phần trong công tác phát triển cộng đồng của chúng tôi. Tương tự, các ngân hàng dự trữ đóng vai trò chủ chốt trong hoạt động này. Trong rất nhiều hoạt động, tôi xin nêu một số điểm nổi bật. Tháng 4 năm nay, Hội đồng Thống đốc cùng sáu ngân hàng dự trữ phối hợp tổ chức sự kiện quy tụ các bên liên quan từ các khu vực công, tư, phi lợi nhuận và từ thiện để thảo luận bức tranh đầu tư vào cộng đồng nông thôn, cũng như tìm kiếm cơ hội dẫn dòng vốn về các vùng này.14 Ở cấp độ cơ sở, tháng 11 năm 2025, Fed Philadelphia tổ chức Hội nghị hành động cộng đồng nông thôn tập trung vào việc xây dựng mạng lưới doanh nghiệp nhỏ mạnh, thúc đẩy đổi mới, tạo việc làm và tăng trưởng tại chính những vùng nông thôn.15

Cuối cùng, tôi sẽ thiếu sót nếu không nhắc đến những thành quả vượt trội ở khối thứ năm. Gần đây, Fed Richmond đã chào đón khóa đào tạo đầu tư cộng đồng khóa thứ ba, nơi người tham dự được học cách phát triển các đề xuất phát triển cộng đồng có năng lực tiếp nhận đầu tư, cũng như kết nối với các nhà cung cấp vốn tiềm năng.16 Tôi rất vui khi miền tây Bắc Carolina đều có đại diện trong cả ba khóa đào tạo. Một lần nữa cảm ơn Fed Richmond đã tổ chức sự kiện này tại Asheville. Những hội nghị như thế này giúp chúng ta chia sẻ ý tưởng và nghiên cứu tốt nhất nhằm mang lại kết quả tốt hơn cho mọi người dân Mỹ.

Kết luận

Kể từ khi nước Mỹ lập quốc, các cộng đồng nông thôn luôn đóng vai trò đa chiều trong nền kinh tế Mỹ, và sẽ tiếp tục như vậy trong tương lai. Thật đáng mừng khi có sự hiện diện của các bạn – những người sẽ mang lại sự ủng hộ, chuyên môn, mạng lưới và nguồn lực giúp cộng đồng nông thôn tận dụng tài sản theo những cách thức mới đầy giá trị.

Xin cảm ơn các bạn đã mỗi ngày vun đắp cho vùng nông thôn thịnh vượng nước Mỹ và dành thời gian hiện diện hôm nay để trao đổi chuyên môn cũng như học hỏi lẫn nhau. Từ địa phương tới quốc gia, thông qua hợp tác liên ngành, chúng ta sẽ góp phần đảm bảo các cộng đồng nông thôn trên cả nước luôn duy trì được sức sống năng động.

Một lần nữa cảm ơn vì có dịp giao lưu cùng các bạn hôm nay.