AMD vượt qua giá trị thị trường một nghìn tỷ đô la Mỹ, bắt đầu tranh giành quyền định nghĩa "năng lực tính toán"! Công bố chính thức việc thâu tóm World Labs do Li Fei Fei sáng lập với giá 8,2 tỷ đô la Mỹ

Theo tin tức từ Ứng dụng Tài chính Trí Thông Minh, đối thủ cạnh tranh mạnh nhất của Nvidia trong lĩnh vực AI GPU - đó chính là AMD (AMD.US), người dẫn đầu Mỹ về chip hiệu suất cao cho máy tính cá nhân và trung tâm dữ liệu AI, vừa công bố bất ngờ vào thứ Hai theo giờ miền Đông Hoa Kỳ sẽ mua lại startup AI World Labs do “Bà đỡ AI” Fei-Fei Li sáng lập với giá 8,2 tỷ USD. Được biết, AMD dưới sự lãnh đạo của Lisa Su dự định thực hiện thương vụ mua lại toàn bộ cổ phiếu trị giá 8,2 tỷ USD với World Labs do Fei-Fei Li sáng lập, qua đó đưa một trong những nhóm nghiên cứu AI trọng yếu nhất trong lĩnh vực mô hình thế giới và trí thông minh không gian hợp nhất vào bản đồ đa ngành của gã khổng lồ chip này.

Thương vụ mua lại quy mô lớn này dự kiến sẽ hoàn thành trước cuối năm 2026 và vẫn phải nhận được sự phê duyệt từ các cơ quan quản lý quan trọng; theo tuyên bố từ cả hai bên, sau khi hoàn tất các thủ tục liên quan, Fei-Fei Li sẽ đảm nhiệm vị trí Phó Chủ tịch điều hành kiêm Nhà khoa học trưởng của AMD, báo cáo trực tiếp cho Giám đốc điều hành Lisa Su.

Nói một cách đơn giản, giá trị chiến lược cốt lõi của khoản mua lại lớn khiến giới đầu tư bất ngờ này nằm ở chỗ, AMD đang cố gắng tích hợp sâu hơn và chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu phát triển AI mô hình lớn tiên tiến với thiết kế chip, phần mềm và hệ thống AI, giống như Nvidia (NVDA.US) - công ty có giá trị vốn hóa lớn nhất toàn cầu và cũng là đối thủ AI chip mạnh nhất. Đặc biệt, khi làn sóng AI agent lớn bùng nổ do Meta Muse và GPT-6 Astra của OpenAI dẫn đầu, công nghệ AI chuyển từ trả lời câu hỏi sang tự động thực hiện các nhiệm vụ phức tạp, AMD kỳ vọng chủ động nắm bắt nhu cầu tác vụ AI thế hệ tiếp theo để từ đó thiết kế nền tảng siêu tính toán phù hợp hơn, đồng nghĩa với việc AMD muốn cạnh tranh “quyền định nghĩa năng lực tính toán” mà hiện chỉ Nvidia mới sở hữu – nghĩa là nắm vững nhu cầu tính toán nền tảng của các mô hình tiên tiến nhất và tham gia sớm vào thiết kế chip thế hệ mới.

Theo tài liệu công khai, World Labs là một startup AI tập trung vào trí thông minh không gian và mô hình thế giới với nhiệm vụ cho phép máy móc nhận thức, sinh tạo, tái tạo và mô phỏng môi trường ba chiều. Sản phẩm Marble của họ có thể tạo ra thế giới 3D có thể khám phá từ văn bản, hình ảnh hoặc video; Atlas thế hệ mới ra mắt tháng 9 tích hợp thêm khả năng tái dựng 3D, sinh ra góc nhìn và mô phỏng không-thời gian. Công ty cũng đã mua lại SceniX để bổ sung công nghệ mô phỏng robot, đẩy mạnh quy trình nghiên cứu phát triển “môi trường thực – huấn luyện ảo – triển khai thực tế”, ứng dụng trải dài từ mô hình robot lớn, lĩnh vực vật lý tiên tiến, nội dung số đến các kịch bản công nghiệp.

Từ thách thức Nvidia GPU đến nghiên cứu mô hình AI lớn: AMD dự định dùng 8,2 tỷ USD mua lại World Labs do Fei-Fei Li sáng lập

Gã khổng lồ chip Mỹ AMD (Advanced Micro Devices) đã đồng ý mua lại World Labs với giá 8,2 tỷ USD, đưa startup do chuyên gia AI kỳ cựu Fei-Fei Li sáng lập về dưới trướng của mình.

Hai công ty này ra thông cáo chung hôm thứ Hai cho biết, thương vụ hoán đổi toàn bộ bằng cổ phiếu dự kiến sẽ hoàn thành trước cuối năm nay, nhưng cần được cơ quan quản lý phê chuẩn.

Là thế lực thách thức lớn nhất của Nvidia trên thị trường chip AI, AMD sẽ nhận được một nhóm các nhà nghiên cứu hàng đầu cùng nền tảng công nghệ AI mô hình lớn, đồng thời nắm bắt rõ xu hướng phát triển trong lĩnh vực công nghệ AI mô hình lớn. Điều này có thể giúp công ty lên kế hoạch phát hành hàng loạt sản phẩm phần cứng AI chủ lực trong tương lai.

“Càng hiểu biết sâu sắc về quá trình từ đầu đến cuối, bạn càng tạo ra được những hệ thống tốt hơn,” CEO Lisa Su của AMD chia sẻ khi trả lời phỏng vấn truyền thông chiều thứ Hai, theo giờ địa phương.

“Đó là lý do chúng tôi mua lại World Labs,” Lisa Su nói, “Chúng tôi muốn thu hút nhân tài nghiên cứu phát triển AI mô hình lớn đẳng cấp thế giới mà Fei-Fei Li đã quy tụ, đồng thời kết hợp toàn diện nó với năng lực phần cứng, phần mềm và hệ thống của AMD.”

World Labs phát triển cái gọi là “mô hình thế giới” (world models), tức nền tảng phần mềm AI quy mô lớn hỗ trợ các xu hướng ứng dụng thực tế vật lý thế giới. Những mô hình này có thể nhanh chóng và chính xác tái dựng không gian ba chiều. Công ty khởi nghiệp AI này cho biết năng lực này có thể được dùng trong các lĩnh vực robot, phát hiện khoa học nền tảng và thiết bị nhà máy với hiệu suất vượt trội.

Người từng đảm nhiệm vị trí CEO World Labs - Fei-Fei Li là nhà nghiên cứu nổi tiếng ở Đại học Stanford và chuyên gia khoa học máy tính. Theo thỏa thuận, bà sẽ gia nhập AMD, đảm nhận cương vị Phó Chủ tịch điều hành kiêm Nhà khoa học trưởng, báo cáo trực tiếp cho Lisa Su.

“Khi công ty ngày càng phát triển, tham vọng của chúng tôi cũng liên tục tăng lên,” Fei-Fei Li chia sẻ trên truyền thông hôm thứ Hai, đồng thời nhấn mạnh điều này cũng khiến startup có nhu cầu năng lực tính toán cực lớn.

“Ở giai đoạn này, nếu có thể kết hợp cùng với AMD, thực chất chúng tôi đang tạo ra cơ hội tăng trưởng lớn cho bản thân, cho AMD và cả hệ sinh thái AI, đồng thời đẩy nhanh động lực cộng hưởng giữa phát triển phần mềm và phần cứng,” bà nhận định trong buổi phỏng vấn.

Thương vụ này còn giúp AMD có thể như Nvidia dưới sự lãnh đạo của Jensen Huang, cung cấp đa dạng các mô hình AI lớn cho khách hàng, qua đó nâng cao chuỗi sản phẩm và dịch vụ của mình. Công ty này liên tục mở rộng danh mục để bán nhiều hơn cho khách hàng trung tâm dữ liệu - nguồn doanh thu lớn nhất hiện tại của họ. Chiến lược mới nhất là cung cấp tất cả các yếu tố cần thiết để nhanh chóng xây dựng và vận hành các cơ sở AI trọng yếu này.

“Tương lai sẽ tồn tại cả mô hình mở và mô hình độc quyền,” Lisa Su nhận định, “AMD luôn đóng góp trong lĩnh vực này. Tôi tin chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng sự đóng góp đó.”

Bà Su bổ sung rằng mục tiêu cuối cùng là kiến tạo AI tốt hơn. “Tham vọng của chúng tôi là xác lập lộ trình tính toán AI trong tương lai.”

Đối thủ Nvidia lớn hơn trên thị trường chip AI là hãng đầu tiên kết hợp các thiết bị AI cơ sở hạ tầng cốt lõi, dịch vụ AI điện toán đám mây, mô hình lớn AI và phần cứng năng lực AI lại để giúp khách hàng nhanh chóng xây dựng và vận hành các hệ thống mô hình AI tương ứng. Giờ đây, Nvidia tận dụng chiến lược này để mở rộng sang tệp khách hàng mới, vượt xa các ông lớn điện toán đám mây dù phần lớn tăng trưởng hiện vẫn đến từ nhóm này.

Nvidia vừa nhất trí mua lại startup AI gây chú ý là Hugging Face với định giá khoảng 13 tỷ USD. Hugging Face được coi là “GitHub cho lĩnh vực mô hình AI”, kết nối các mô hình, bộ dữ liệu, công cụ phát triển, khách hàng doanh nghiệp và lập trình viên; sau khi mua lại, Nvidia có thể lấp đầy mắt xích “khám phá mô hình – đánh giá – tối ưu – triển khai thực tế” trên chuỗi GPU, mạng NVLink, phần mềm CUDA, hệ thống AI, giúp mô hình mở tự nhiên phù hợp hơn với nền tảng huấn luyện và suy diễn AI siêu lớn, đồng thời sớm phát hiện kiến trúc mô hình và loại công việc nào sẽ tạo ra nhu cầu năng lực tính toán tiếp theo.

World Labs được thành lập năm 2024, hiện có khoảng 70 nhân viên. Trong đó gồm cả đội ngũ chuyên gia robot được bổ sung từ thương vụ mua lại SceniX vào tháng 7. SceniX là một startup phát triển phần mềm để đào tạo robot trong môi trường mô phỏng thực tế.

Trong 12 năm lãnh đạo AMD, bà Lisa Su đã nỗ lực đưa công ty chip lớn của Mỹ giành được công nhận nhờ năng lực công nghệ và thoát khỏi định kiến là kẻ theo sau trong Thung lũng Silicon. Ở thị trường bộ xử lý lõi, AMD đã vượt khỏi cái bóng của Intel, hiện sở hữu dòng CPU cho PC và trung tâm dữ liệu được đánh giá là tốt nhất ngành.

Ở thị trường bộ gia tốc AI (chip AI) – tức chip dùng để huấn luyện và vận hành mô hình AI, thị phần AMD vẫn đứng số hai, còn kém xa so với gần 90% thị phần của Nvidia. Tuy vậy, bà Su liên tục giới thiệu các dòng sản phẩm hạ tầng AI mới và khẳng định năng lực vượt trội so với dòng AI GPU của đối thủ lớn hơn này.

Nhà đầu tư xem AMD là đối tượng hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng chi tiêu AI chưa từng có trị giá hàng nghìn tỷ USD, đẩy giá cổ phiếu tăng gấp gần ba lần kể từ đầu năm tới nay. Nhờ đó, vốn hóa AMD hiện đạt khoảng 1 nghìn tỷ USD, lọt top 12 ông lớn công nghệ từng đạt cột mốc này, bên cạnh Nvidia và Apple.

Nvidia vẫn là công ty có vốn hóa lớn nhất toàn cầu, vượt 5 nghìn tỷ USD. Nhưng giá cổ của hãng từ đầu năm nay chỉ tăng khoảng 22%, tính từ năm 2026 đến nay tụt hậu đáng kể so với hầu hết các công ty bán dẫn/chip khác và đặc biệt thua xa chỉ số bán dẫn Philadelphia – thước đo hạ tầng năng lực AI.

Helios dẫn đầu hiện tại, mô hình thế giới định hình tương lai: Tham vọng AI của AMD từ bán năng lực tính toán đến tham gia định nghĩa năng lực tính toán

AMD lần đầu tiên vượt ngưỡng vốn hóa 1 nghìn tỷ USD vào ngày 21 tháng 9, và giá cổ phiếu tăng vọt hơn 200% chỉ trong gần một năm, đằng sau đó là sự tái định giá tiềm năng tăng trưởng mạnh mẽ của cả bộ gia tốc AI lẫn CPU server trung tâm dữ liệu.

Đối thủ cạnh tranh mạnh nhất của hệ sinh thái GPU Nvidia, AMD mới đây công bố tại Hội nghị Công nghệ toàn cầu lớn tổ chức bởi Citi Group ở Wall Street rằng, quy mô thị trường liên quan đến tính toán tăng tốc AI cho trung tâm dữ liệu tới năm 2030 đã tăng lên 2 nghìn tỷ USD (từ dự báo trước chỉ 1 nghìn tỷ USD), và cho rằng nhu cầu suy luận AI đã trở thành động lực tăng trưởng chính của nhu cầu năng lực AI, các AI agent mô hình nhiệm vụ cùng lúc kéo cả GPU và CPU server.

AMD cho hay, Meta cùng hai phòng thí nghiệm AI khác – ba khách hàng Helios cốt lõi – đều nâng dự báo nhu cầu đặt hàng lên cao hơn so với kỳ vọng khi bắt đầu hợp tác chiến lược. Đồng thời, công ty dự kiến doanh số CPU server trong nửa năm tới tăng hơn 80% và năm sau hơn 70%. Bộ dự báo mới nhất này chắc chắn củng cố xu hướng mở rộng năng lực tính toán, nhưng chủ yếu dựa trên việc khách hàng điều chỉnh tăng mạnh dự báo nhu cầu, chứ chưa hẳn là các đơn đặt hàng hạ tầng AI không thể thu hồi đã được thực thi. Helios là hệ thống tính toán AI cấp rack của AMD, trong đó Meta (Facebook) là khách hàng tiêu thụ chủ lực.

Cần lưu ý, AMD dự báo tới năm 2030 tổng thị trường điện toán gần 2 nghìn tỷ USD gồm trung tâm dữ liệu, PC, biên mạng và nhúng, riêng AI tăng tốc trong trung tâm dữ liệu khoảng 1,4 nghìn tỷ USD và CPU server khoảng 220 tỷ USD.

Đáng chú ý nhất về việc hiện thực hóa nhu cầu tính toán AI ngày càng mạnh: ban lãnh đạo AMD tiết lộ tại hội nghị Citi rằng ba khách hàng nòng cốt là Meta, OpenAI, Anthropic đều đưa ra dự báo nhu cầu vượt kỳ vọng hợp tác ban đầu, đồng thời quy mô nhu cầu Helios năm 2027 cũng vượt kế hoạch ban đầu. Ban quản lý dự đoán MI450 và hệ thống Helios bắt đầu giao hàng giai đoạn đầu vào cuối quý III, mở rộng thêm trong quý IV và 2027; đồng thời, doanh thu trung tâm dữ liệu dự kiến năm 2027 tăng hơn 100% so với cùng kỳ, doanh thu CPU server tăng hơn 80% năm 2026 và hơn 70% năm 2027. Dòng CPU lợi nhuận cao sẽ hỗ trợ tổng lợi nhuận, hợp tác với Cerebras bổ sung khả năng suy luận độ trễ thấp.

Muse và Astra ứng dụng cho AI agent, là nền tảng tác vụ của cú mở rộng này: một lệnh có thể kích hoạt thao tác trình duyệt, thực thi code, truy vấn tài liệu, nhiều bước suy luận và kiểm tra kết quả. GPU chịu tải tính toán mô hình, CPU hỗ trợ máy ảo, điều phối nhiệm vụ và thực thi công cụ, bộ nhớ - lưu trữ gìn giữ ngữ cảnh, tệp và trạng thái vận hành. Khi nền tảng AI ứng dụng siêu năng lực từ trong màn hình tiến ra thực địa và môi trường vật lý, sinh tạo không gian 3D, mô phỏng môi trường cùng đánh giá nhiều phương án hành động lại sinh ra nhu cầu tính toán mới; tốc độ tăng trưởng thực tế còn phụ thuộc quy mô công việc, độ hiệu quả mô hình và cách triển khai.

Muse thực hiện tác vụ đa ứng dụng qua máy ảo đám mây chuyên biệt và trình duyệt, vẫn tiếp tục xử lý khi người dùng đóng app; Astra gia tăng thao tác máy tính, kỹ năng kỹ thuật phần mềm và công việc nhiều bước chuyên nghiệp. Khi AI thực hiện được nghiên cứu, lập trình, mua sắm, vận hành văn phòng... thì giá trị thu phí mở rộng từ trả lời câu hỏi thành hoàn thành kết quả công việc. Từ logic thương mại, tỷ lệ tác vụ thành công cao và chi phí hoàn thành thấp sẽ kéo doanh nghiệp, người dùng mở rộng quy mô sử dụng, hỗ trợ tăng trưởng thu nhập cơ bản từ đăng ký, trả phí theo sử dụng và hạ tầng liên quan.

Ứng dụng mở rộng sẽ truyền tải đến đầu bên năng lực tính toán, cần hệ thống đầy đủ: GPU và các bộ gia tốc AI khác xử lý tính toán mô hình, CPU phụ trách trình duyệt, chạy code, máy ảo, gọi công cụ, điều phối nhiệm vụ; tăng số lượng trọng số mô hình, ngữ cảnh và luồng đồng thời kéo theo yêu cầu cao về bộ nhớ tốc độ; tệp tác vụ, bộ nhớ dài hạn, cache phù hợp phân tầng yêu cầu DRAM và SSD doanh nghiệp. Theo phân tích của Nvidia, tốc độ thực thi công cụ trên CPU ảnh hưởng đến lưu lượng tác vụ agent, trong khi cache KV có thể phân tầng quản lý giữa bộ nhớ GPU, bộ nhớ CPU và ổ lưu trữ tùy mức sử dụng.

Đó cũng là lý do Goldman Sachs, Jefferies và các đại gia phố Wall đánh giá tích cực tiềm năng mở rộng ứng dụng AI và cơn sốt năng lực AI sẽ thúc đẩy tăng trưởng lợi nhuận mạnh mẽ cho chứng khoán Mỹ. AI agent phủ rộng sẽ đồng thời gia tăng nhu cầu cốt lõi với tính toán, bộ nhớ, lưu trữ và mạng quang AI.

Jefferies gần đây dự báo dưới tác động kép của làn sóng đầu tư AI và lợi nhuận doanh nghiệp AI vượt xa kỳ vọng, chỉ số S&P 500 sẽ vọt lên 8.000 điểm cuối năm 2026 và có thể chạm 9.000 điểm trong năm 2027. Luận điểm Jefferies rất rõ ràng: ở một chu kỳ tăng trưởng lợi nhuận thúc đẩy bởi AI cao hơn mức trung bình lịch sử trên hai lần, hành động trái chiều với xu hướng này là quá rủi ro. Dự báo 8.000 điểm S&P 500 cho 2026 dựa trên EPS đạt 373 USD/cổ phiếu (tăng trưởng 35%, cao hơn nhiều dự báo thị trường là 29%) và P/E 21,5 lần.

Nhìn từ góc độ kỹ thuật và đầu tư, thương vụ mua lại này có thể được xem là nỗ lực của AMD chiếm lấy “quyền định nghĩa nền tảng tính toán AI” mà Nvidia đang dẫn dắt – tức sớm làm chủ nhu cầu phần cứng của mô hình. Atlas sử dụng kiến trúc khuếch tán hồi quy đa mô hình, đòi hỏi năng lực khác nhau về tính toán ma trận, quản lý không gian ngữ cảnh và sinh diễn lặp, với yêu cầu về thông lượng, băng thông bộ nhớ và hiệu quả điều phối riêng; AMD có thể đưa các yêu cầu thực này phản hồi vào Instinct GPU, EPYC CPU, ROCm software và thiết kế hệ rack. Đôi bên từng hợp tác tối ưu hóa tính toán, tác vụ xung quanh Instinct, giao dịch này giúp phản hồi thực tế nhanh hơn. Giá trị dài hạn cho cổ đông và nhà đầu tư phụ thuộc việc năng lực R&D này có thể chuyển hóa thành chi phí hoàn thành tác vụ thấp hơn, triển khai khách hàng nhanh hơn và tỷ lệ sử dụng sản phẩm cao hơn hay không.