UBS xem xét hợp nhất với các ngân hàng nước ngoài để tránh sự quản lý của Thụy Sĩ, giá cổ phiếu tăng ngay lập tức

Quốc hội Thụy Sĩ đang thúc đẩy các yêu cầu vốn nghiêm ngặt, làm căng thẳng cuộc đối đầu giữa UBS và các cơ quan quản lý trong nước ngày càng leo thang.

Ngày 24/9, theo Semafor dẫn nguồn thạo tin, Ban lãnh đạo UBS đã khởi động lại các cuộc thảo luận về cách giúp ngân hàng này thoát ly khỏi sự kiểm soát của các cơ quan quản lý Thụy Sĩ, trong đó phương án hợp nhất là một lựa chọn được xem xét.

Sau khi thông tin được đăng tải, cổ phiếu UBS trên thị trường Mỹ đã có lúc tăng tới 1,9%. Cổ phiếu Morgan Stanley giảm mạnh trong thời gian ngắn rồi biên độ giảm thu hẹp, làm dấy lên suy đoán về các đối tượng hợp nhất tiềm năng trên thị trường.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến vòng thảo luận này là do quốc hội Thụy Sĩ trong tuần này đã thúc đẩy một dự luật yêu cầu UBS bổ sung tối đa khoảng 20 tỷ USD vốn bổ sung. Ban lãnh đạo UBS cho biết yêu cầu này sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng cho vay có lãi của ngân hàng. Giám đốc điều hành Sergio Ermotti đã bày tỏ sự không hài lòng bằng những từ ngữ gay gắt:

Chúng tôi có thể chịu được một cú đấm bầm mắt, nhưng hai cú bầm mắt cộng thêm một chiếc mũi gãy thì đã quá nhiều rồi.

Biểu quyết của Quốc hội: UBS gặp thất bại lớn

Kết quả bỏ phiếu của Thượng viện Liên bang Thụy Sĩ trong tuần này đánh dấu thất bại rõ ràng của UBS trong cuộc đối đầu kéo dài hơn một năm với các cơ quan quản lý trong nước.

Yêu cầu bao phủ 90% CET1 vừa được thông qua cao hơn hẳn so với phương án thay thế do UBS đề xuất - chỉ yêu cầu 50% bao phủ bằng CET1, phần còn lại có thể dùng thêm vốn cấp 1 (AT1) để thay thế.

Trước đó, chính phủ Thụy Sĩ đã đề xuất một yêu cầu nghiêm ngặt hơn: 100% CET1, nhưng đề xuất này đã bị Thượng nghị sĩ bác bỏ với tỷ số sát sao 23 phiếu thuận và 22 phiếu chống. Do đó, phương án 90% được thông qua gần như sát với quan điểm của chính phủ, xa rời kỳ vọng của UBS.

Dự luật sửa đổi rộng hơn về luật ngân hàng đã được Thượng viện thông qua với tỷ lệ 33 phiếu thuận và 10 phiếu chống, nhưng quy trình lập pháp vẫn chưa kết thúc. Dự luật này vẫn phải trình lên Hạ viện Thụy Sĩ (National Council) xem xét, nơi có quyền điều chỉnh hoặc làm mềm lại các điều khoản của Thượng viện.

Khi tiến trình lập pháp chuyển sang Hạ viện, UBS vẫn còn cơ hội vận động cho một phương án ít nghiêm ngặt hơn. Dự kiến, UBS sẽ tiếp tục vận động mạnh cho mô hình kết hợp CET1/AT1 tỷ lệ 50%/50%, trong khi chính phủ Thụy Sĩ vẫn giữ vững lập trường cứng rắn là 100% CET1.

Áp lực vốn: Giá thành cạnh tranh ẩn sau các con số

Trọng tâm của tranh chấp giám sát lần này nằm ở mức quy mô áp lực vốn tiềm ẩn mà UBS phải gánh chịu.

UBS ước tính, yêu cầu bao phủ 90% bằng CET1 sẽ làm tăng thêm khoảng 16 tỷ USD vốn cấp cao nhất. Cộng với các biện pháp quản lý khác trong năm nay làm tăng khoảng 2 tỷ USD, cùng với quy định hiện hành áp dụng sau thương vụ thâu tóm Credit Suisse yêu cầu tăng thêm khoảng 15 tỷ USD, tổng nhu cầu CET1 bổ sung của UBS tại cấp công ty mẹ ở Thụy Sĩ so với trước khi thâu tóm Credit Suisse có thể lên tới khoảng 33 tỷ USD.

UBS cũng ước tính sự thay đổi về vốn này sau khi mua lại Credit Suisse có thể làm tăng chi phí tích lũy hàng năm lên khoảng 2,5 tỷ USD.

Đối với nhà đầu tư, lượng vốn bị buộc phải giữ lại ở công ty mẹ nghĩa là giảm đi lượng tiền có thể dùng cho mua lại cổ phiếu, trả cổ tức và mở rộng kinh doanh, kéo theo áp lực giảm lợi suất cổ đông dài hạn. Nếu không bù đắp được bằng cách tăng biên lợi nhuận, cắt giảm chi phí hoặc chuyển sang các mảng kinh doanh dùng ít vốn, việc nâng yêu cầu vốn sẽ làm giảm trực tiếp tỷ suất lợi nhuận trên vốn cổ phần (ROE).

UBS nhấn mạnh rằng, so với các ngân hàng Mỹ, môi trường giám sát này rõ ràng họ đang ở thế bất lợi. Chính quyền Trump đang thúc đẩy chính sách nới lỏng quy định, và các quy định về vốn đối với các tổ chức tài chính Mỹ cũng đang dần được nới lỏng.

Lý do giám sát: Bài học để lại từ khủng hoảng Credit Suisse

Các cơ quan quản lý Thụy Sĩ đẩy mạnh các yêu cầu vốn nghiêm ngặt bắt nguồn từ lỗ hổng hệ thống được bộc lộ bởi sự sụp đổ của Credit Suisse năm 2023.

Cơ quan giám sát kết luận rằng khi một ngân hàng toàn cầu rơi vào khủng hoảng, lượng vốn tích lũy ở các công ty con nước ngoài thường khó có thể được công ty mẹ ở Thụy Sĩ sử dụng kịp thời. Yêu cầu nâng cao tỷ lệ vốn chất lượng cao tại cấp công ty mẹ để bao phủ giá trị công ty con nước ngoài nhằm mục đích xây dựng bộ đệm tổn thất dày dặn hơn, giảm nguy cơ người nộp thuế phải gánh đỡ tổ chức gặp sự cố.

CET1 được ưa chuộng bởi các cơ quan quản lý, bởi nó bao gồm chủ yếu là vốn cổ phần phổ thông và thu nhập giữ lại, có thể hấp thụ lỗ ngay lập tức. Trái phiếu AT1 cũng có khả năng hấp thụ lỗ, nhưng vị thế của nó bị đặt dấu hỏi nghiêm trọng trong quá trình cứu Credit Suisse.

Khi đó, khoảng 16 tỷ franc Thụy Sĩ nợ AT1 đã bị xóa sạch, trong khi cổ đông vẫn nhận được một phần bù đắp giá trị, gây ra làn sóng chỉ trích mạnh mẽ trên thị trường.

UBS vẫn giữ quan điểm rằng AT1 nếu được thiết kế hợp lý vẫn là công cụ hấp thụ lỗ hiệu quả, còn việc quá phụ thuộc vào CET1 với chi phí cao hơn sẽ làm giảm sức cạnh tranh quốc tế của họ.

Tin đồn hợp nhất: Nhiều lộ trình rời Thụy Sĩ

Trước sự leo thang căng thẳng giám sát, theo Semafor, ban lãnh đạo UBS đã khởi động lại các cuộc thảo luận về việc chuyển trụ sở đăng ký ra khỏi Thụy Sĩ, trong đó phương án hợp nhất đang được quan tâm đặc biệt.

Tuy nhiên, với tài sản bảng cân đối kế toán lên tới 1,7 nghìn tỷ USD và vốn hóa thị trường 146 tỷ USD, rất ít đối tác tiềm năng có thể hợp nhất với UBS.

Phân tích của Semafor cho thấy, Morgan Stanley lâu nay đã được thị trường nhắc đến như một ứng viên tiềm năng. Đơn vị này từng bày tỏ mong muốn tiếp cận khối tài sản quản lý lên tới 7 nghìn tỷ USD của UBS.

Bên cạnh đó, Standard Chartered và Deutsche Bank cũng được xem là lựa chọn thay thế với chi phí thấp hơn. Đáng chú ý, Chủ tịch điều hành UBS Colm Kelleher từng làm việc tại Morgan Stanley.

Hiện tại, khả năng sinh lời của UBS vẫn rất mạnh và vốn dồi dào, nhưng cuộc đấu giám sát này đặt ra một vấn đề cốt lõi: Chính quyền Thụy Sĩ sẽ cho phép cổ đông hưởng bao nhiêu lợi nhuận từ dòng tiền của UBS trong tương lai.