Bộ Tài chính Mỹ dự định mua lại tối đa 6 tỷ USD trái phiếu dài hạn, lợi suất kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2007

Để kiềm chế chi phí vay mượn tăng cao gần đây, Bộ Tài chính Mỹ tiếp tục hỗ trợ thanh khoản cho thị trường thông qua hoạt động mua lại (repo). Đợt tăng cường repo lần đầu cách đây hai tuần của Bộ Tài chính có tác động hạn chế đến việc đè nén lợi suất trái phiếu dài hạn, và kế hoạch hiện tại dường như cũng chưa làm thay đổi đà tăng cao của lãi suất trái phiếu dài hạn.

Ngày 23 theo giờ miền Đông Mỹ, Bộ Tài chính Mỹ thông báo sẽ thực hiện một vòng mua lại trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài hạn nữa, mua tối đa trái phiếu kỳ hạn 20 năm đến 30 năm trị giá lên tới 6 tỷ USD, với ngày đáo hạn trái phiếu từ ngày 15/11/2046 tới 15/8/2056. Thời gian thực hiện là từ 13:40 đến 14:00 ngày 24/9, theo giờ miền Đông, ngày thanh toán là 25/9.

Đây là đợt mua lại thứ hai tối đa 6 tỷ USD của Bộ Tài chính. Ngày 10/9, Bộ Tài chính Mỹ lần đầu tiên mở rộng quy mô mua lại trái phiếu dài hạn, cũng đặt mục tiêu tối đa là 6 tỷ USD, nhưng cuối cùng chỉ mua lại khoảng 5,2 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm, chưa sử dụng hết hạn mức. Truyền thông cho biết, điều này cho thấy tại mức giá thị trường khi đó, số lượng người sở hữu sẵn sàng bán trái phiếu là không đủ.

Sau khi Bộ Tài chính Mỹ công bố giới hạn cho kế hoạch mua lại ngày thứ Năm, trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài trên thị trường thứ cấp tiếp tục giảm giá, lợi suất tăng thêm. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm từng tăng lên trên 5,41%, lập đỉnh cao mới kể từ năm 2007 vào thứ Ba tuần trước, tăng hơn 10 điểm cơ bản trong ngày.

Kể từ cuối tháng 2 khi Mỹ và Israel tiến hành các hoạt động quân sự đối với Iran, chi phí năng lượng tăng đã thúc đẩy lợi suất trái phiếu toàn cầu lên cao, làm gia tăng lo ngại về lạm phát và lãi suất. Tại cuộc họp tuần trước, Fed đã quyết định tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, toàn bộ các thành viên có quyền biểu quyết về chính sách tiền tệ đều nhất trí tăng lãi suất lần đầu tiên trong ba năm trở lại đây, và biểu đồ dot plot công bố sau cuộc họp cho thấy đa số các nhà hoạch định chính sách dự báo sẽ còn một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay, thể hiện quyết tâm kiểm soát áp lực giá của Fed.

Trước những chỉ trích rằng việc mở rộng quy mô mua lại trái phiếu là can thiệp thị trường và không thể giải quyết vấn đề cơ bản của tài chính Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Yellen đã lên tiếng bảo vệ động thái này. Trong cuộc phỏng vấn hôm thứ Hai, ông cho rằng tăng quy mô mua lại là hành động ông thực hiện khi giá thị trường “lệch khỏi cân bằng”.

Lúc đó, Yellen cũng chỉ ra rằng sau khi mở rộng kế hoạch mua lại, thay đổi về lợi suất trái phiếu dài hạn là tương đối hạn chế. Ông nói, từ ngày 19/8 công bố kế hoạch đến ngày 21/9, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Mỹ chỉ tăng khoảng 1 điểm cơ bản.

Hiệp hội Tài chính Quốc tế cảnh báo: Repo không thể giải quyết vấn đề cơ bản về nợ của Mỹ

Trước đó vào thứ Tư, Hiệp hội Tài chính Quốc tế (IIF) – một trong những hiệp hội ngành tài chính lớn nhất thế giới – cảnh báo rằng nỗ lực giải quyết vấn đề nợ của Mỹ thông qua các “công cụ kỹ thuật tài chính” không thể giải quyết căn nguyên của vấn đề này.

IIF cho biết trong một báo cáo, các biện pháp can thiệp như mua chứng khoán trên thị trường thứ cấp “có thể chỉ mang tính tạm thời, không thể giải quyết các yếu tố mang tính cấu trúc đằng sau việc nợ tăng liên tục”.

Bộ Tài chính Mỹ lần gần nhất thông báo mở rộng quy mô repo là ngày 9/9. Thời điểm đó, bộ cho biết hạn mức mua lại là 6 tỷ USD. Mặc dù quy mô này gấp ba lần mức 2 tỷ USD công bố ban đầu, nhưng với hướng dẫn “ít nhất tăng gấp đôi” đề ra ngày 19/8 vốn không có mức trần rõ ràng, một số thành viên thị trường từng dự đoán thực tế sẽ lớn hơn.

Cuối cùng, Bộ Tài chính không sử dụng hết hạn mức 6 tỷ USD mà chỉ mua vào khoảng 5,2 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10-20 năm. Quan chức Bộ Tài chính cho biết nguyên nhân là do có quá ít báo giá cạnh tranh trên thị trường. Trong đợt này, nhà đầu tư đã gửi tổng cộng khoảng 10,5 tỷ USD trái phiếu.

Xét việc đợt đầu ngày 10/9 không đạt được hạn mức tối đa do thiếu báo giá cạnh tranh đáp ứng yêu cầu, hiện tại, thị trường đang chuyển trọng tâm sang việc đợt mua lại 6 tỷ USD lần hai này có thực sự được sử dụng hết không.

Điều này có nghĩa, trong bối cảnh lợi suất kỳ hạn dài tiếp tục áp sát đỉnh cũ, việc Bộ Tài chính có thể thu hút đủ người giữ trái phiếu bán ra và hạn mức 6 tỷ USD có được thực hiện triệt để hay không sẽ là thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả thực tế của công cụ repo này.