Đây mới là bong bóng chết người lớn nhất tại Mỹ

Bong bóng lớn nhất của Mỹ có thể chính là khoản nợ quốc gia không bao giờ phải hoàn trả. Từ khi lập quốc đến khoảng năm 1981, sau 192 năm, nợ công Mỹ mới lần đầu tiên vượt mốc 1 nghìn tỷ USD. Đến năm 2026, nợ công Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD, trong đó khoảng 33 nghìn tỷ USD tăng lên chủ yếu trong 25 năm qua. Nguyên nhân cũng rất rõ ràng:

Thời kỳ Bush con: Có chiến tranh (chống khủng bố) và khủng hoảng tài chính (cuộc giải cứu dưới khủng hoảng tài chính thứ cấp năm 2008 khiến nợ công Mỹ lần đầu vọt lên mức “nghìn tỷ”);

Thời kỳ Obama: Phải cứu ngân hàng, cứu nền kinh tế;

Trump: Tiếp tục giảm thuế, lại gặp đại dịch;

Thời kỳ Biden: Duy trì mức chi tiêu cao (các khoản chi cho xây dựng cơ sở hạ tầng quy mô lớn, Đạo luật Giảm lạm phát...), đồng thời phải gánh lãi suất khổng lồ do lãi suất cao mang lại.

Trong số đó, Trump là tổng thống làm tăng tổng số nợ công nhiều nhất trong lịch sử Mỹ.

Vấn đề sâu xa hơn là, dân số Mỹ già hóa khiến chi phí an sinh xã hội và y tế tăng cao, hai đảng lại đều không muốn tăng thuế mạnh hoặc cắt giảm phúc lợi, nên mỗi lần khủng hoảng lại vay nợ, kinh tế bình thường cũng vẫn tiếp tục thâm hụt. Dự kiến năm 2026, Mỹ vẫn sẽ có thâm hụt ngân sách 1,9 nghìn tỷ USD, tiền lãi nợ cũng tiếp tục tăng. Hôm nay vay tiền duy trì thịnh vượng, ngày mai lại phải vay thêm để trả lãi suất.

Nhìn lại đường cong tăng tốc của vài chục năm qua, bất kể đảng nào nắm quyền, nợ công Mỹ chưa bao giờ ngừng tăng phi mã. Khi tổng quy mô nợ gần đây phá vỡ cột mốc lịch sử 40 nghìn tỷ USD, chi phí trả lãi hàng năm đã trở thành hố đen nuốt chửng thu ngân sách. Các chủ nợ lớn ở nước ngoài như Trung Quốc, Nhật Bản đang từ từ bán tháo và rút lui, còn trong nước Mỹ vẫn phải dựa vào mô hình Ponzi vay mới trả cũ để cầm cự—và có lẽ đây mới là bong bóng lớn nhất của nước Mỹ.