Anthropic cân nhắc IPO, yêu cầu tất cả nhân viên bán cổ phiếu theo kế hoạch cố định, phá vỡ thông lệ ngành

Kỳ lân AI Anthropic đang chuẩn bị niêm yết và đang xem xét một động thái hiếm gặp – yêu cầu nhân viên bình thường cũng phải tuân thủ kế hoạch giao dịch cổ phiếu đã được thiết lập trước khi bán cổ phần, nhằm tránh rủi ro giao dịch nội gián. Cách làm này gần như chưa từng có tiền lệ trong ngành công nghệ và sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tự do chuyển đổi tài sản của nhân viên.

Theo tin từ trang công nghệ The Information ngày 27/7, nguồn tin cho biết Anthropic đang cùng các cố vấn bên ngoài bàn thảo về giải pháp này, nhưng vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Chủ đề này dự kiến sẽ được đề cập trong các buổi gặp mặt nhà đầu tư tiềm năng tại IPO roadshow diễn ra vào cuối tuần này. IPO của công ty có thể hoàn thành sớm nhất vào tháng 9 năm nay.

Theo báo cáo, trọng tâm của cân nhắc này là: giá trị của Anthropic đã tăng vọt từ khoảng 4 tỷ USD lên 965 tỷ USD trong ba năm và có thể tiếp tục tăng sau khi IPO. Nhiều nhân viên gia nhập sớm sẽ nắm giữ khối tài sản khổng lồ, nếu ồ ạt bán ra có thể gây áp lực lớn lên giá cổ phiếu công ty. Việc bắt buộc áp dụng kế hoạch giao dịch định sẵn giúp hành động bán cổ phiếu của nhân viên được phân bổ đều hơn trong thời gian dài, từ đó làm dịu tác động lên thị trường.

Thông lệ ngành: Kế hoạch 10b5-1 thường chỉ dành cho lãnh đạo cấp cao

Kế hoạch 10b5-1 là một hình thức giao dịch tuân thủ theo luật chứng khoán Hoa Kỳ, yêu cầu những người tham gia phải bán cổ phiếu theo lịch trình, khối lượng và giá cả đã được xác định từ trước, nhằm tạo “bức tường lửa” với thông tin nội bộ khi giao dịch được thực hiện.

Hiện tại, cơ chế này được áp dụng rất hạn chế ở các công ty niêm yết. Báo cáo của hãng luật Gibson Dunn năm ngoái cho thấy trong các công ty thuộc chỉ số S&P 100, chỉ khoảng 13% yêu cầu hoặc khuyến khích thành viên hội đồng quản trị và lãnh đạo cấp cao giao dịch cổ phiếu thông qua kế hoạch 10b5-1 riêng biệt. Nói cách khác, việc áp dụng kế hoạch này một cách bắt buộc cho toàn bộ nhân viên bình thường gần như chưa có tiền lệ ở các công ty lớn.

Thông thường, các công ty niêm yết cho phép đa số nhân viên tự do mua bán cổ phiếu trong “khoảng thời gian giao dịch” vài tuần sau khi công bố báo cáo tài chính. Nếu Anthropic áp dụng kế hoạch định sẵn bắt buộc, nhân viên có thể giao dịch ngoài khoảng thời gian đó, nhưng sẽ mất đi tính linh hoạt trong việc tự quyết định thời điểm và khối lượng giao dịch.

Việc bố trí bán cổ phiếu cho nhân viên chỉ là một trong những vấn đề mà Anthropic cần làm rõ trước khi niêm yết. Theo nguồn tin, công ty cũng đang xem xét tỷ lệ cổ phần hiện có của các cổ đông được phép bán trong ngày đầu tiên giao dịch, cũng như thiết kế thời hạn khóa cổ phiếu sau IPO để hạn chế người nội bộ bán ra.

Đáng chú ý là ngay cả khi kế hoạch 10b5-1 được áp dụng bắt buộc, vẫn chưa thể giải quyết triệt để vấn đề khối lượng giao dịch trong ngày đầu và kỳ hạn khóa cổ phiếu, những điều này vẫn cần được thương lượng riêng biệt.

Luật sư: Xu hướng các startup công nghệ thúc đẩy áp dụng kế hoạch này

Các chuyên gia pháp lý cho rằng việc cân nhắc của Anthropic không phải cá biệt. Luật sư thị trường vốn Liz Walsh của Mayer Brown cho biết ngày càng nhiều công ty đang xem xét mở rộng kế hoạch 10b5-1 cho số đông nhân viên, “đặc biệt là các startup phát triển nhiều công nghệ bí mật”.

Walsh cho biết, các công ty kiểu này “không muốn nhân viên bị cuốn vào các cáo buộc giao dịch nội gián vì điều đó rất tốn kém, gây xao nhãng và để lại hậu quả tiêu cực cho tất cả các bên liên quan”. Tuy nhiên, cô cũng thừa nhận nhược điểm của phương án này đối với nhân viên:

Do phải tuân thủ kế hoạch giao dịch cố định, nhân viên sẽ mất khả năng “giao dịch linh hoạt theo ý mình”.

Ngoài ra, theo thông tin, Anthropic cân nhắc biện pháp phi truyền thống này còn liên quan mật thiết đến văn hóa nội bộ. Nguồn tin cho hay công ty mong muốn vẫn duy trì bầu không khí chia sẻ thông tin tự do giữa các nhân viên sau khi niêm yết.

CEO Dario Amodei nổi tiếng với phong cách minh bạch với nhân viên. Ông đều đặn phát biểu “bài nói tầm nhìn” dài hai lần mỗi tháng, đề cập đến nhiều chủ đề và thường xuyên bộc trực trên Slack. Tuy nhiên, văn hóa cởi mở này sẽ đối mặt với những quy định công bố thông tin nghiêm ngặt hơn khi công ty trở thành doanh nghiệp đại chúng – thông tin nội bộ càng nhiều, rủi ro tuân thủ giao dịch nội gián càng lớn.

Amodei từng cho biết trong một podcast năm 2023 rằng công ty sẽ phân loại và quản lý chặt chẽ những thông tin thực sự cần bảo vệ, đồng thời cố gắng giữ sự minh bạch với các thông tin khác. Nhưng quá trình tiến ra thị trường đại chúng sẽ khiến việc duy trì cân bằng đó càng trở nên khó khăn hơn.