Bain Capital rút vốn khoảng 2,5 nghìn tỷ yên khỏi Kioxia, SK Hynix lặng lẽ vươn lên thành cổ đông lớn thứ hai

Bain Capital đã hoàn tất đợt thoái vốn lớn đối với Kioxia, lập kỷ lục lợi nhuận đầu tư lớn nhất từ trước đến nay của một quỹ tại Nhật Bản, và đợt thoái vốn này đồng thời tái cấu trúc cục diện cổ đông của ông lớn NAND flash Nhật Bản này – Toshiba giành lại vị trí cổ đông lớn nhất, còn SK hynix thì thông qua trái phiếu chuyển đổi âm thầm trở thành cổ đông lớn thứ hai trên thực tế.

Theo tờ Nikkei ngày 26 tháng 7, Bain Capital thông qua bốn công ty mục đích đặc biệt (SPC) đã nắm giữ cổ phần Kioxia, trong khoảng một năm đã thoái toàn bộ cổ phần ở ba SPC, thu về tổng cộng khoảng 2,5 nghìn tỷ yên. Meritz Securities của Hàn Quốc ước tính, sau khi Bain hoàn tất thoái vốn, phần cổ phần SK hynix tham gia ở SPC1 cũng đã được xử lý, dự kiến SK hynix sẽ xác nhận khoản lãi lũy kế gần 40 nghìn tỷ won trong quý II năm 2026, đưa lợi nhuận trước thuế quý đó gần chạm mốc 100 nghìn tỷ won.

Đồng thời, SK hynix thông qua việc nắm giữ trái phiếu chuyển đổi của SPC2, về lý thuyết có thể chuyển đổi thành khoảng 14% cổ phần Kioxia. Tuy nhiên, việc chuyển đổi này còn phải chờ sự phê duyệt của các cơ quan chống độc quyền ở nhiều quốc gia, và Kioxia cùng chính phủ Nhật Bản khá thận trọng với việc đối thủ cạnh tranh trực tiếp nắm quyền biểu quyết, do đó khả năng chuyển đổi cuối cùng vẫn còn nhiều bất định.

Bain Capital vào năm 2018 đã liên danh Toshiba, Apple, Dell và SK hynix cùng thâu tóm Toshiba Storage (nay là Kioxia), với số tiền thoái vốn khoảng 2,5 nghìn tỷ yên đã lập kỷ lục về lợi nhuận một khoản đầu tư đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử các quỹ tại Nhật Bản.

Kioxia hoàn tất niêm yết vào tháng 12/2024. Thời điểm niêm yết, bốn SPC thuộc Bain Capital nắm tổng cộng khoảng 55% cổ phần, là cổ đông số một; Toshiba đứng vị trí thứ hai với khoảng 40%; công ty quang học Nhật Bản Hoya nắm khoảng 3%.

Kể từ mùa hè năm ngoái, giá cổ phiếu Kioxia liên tục tăng, Bain cùng Toshiba lần lượt chủ động giảm sở hữu. Bain đã bán toàn bộ cổ phần của ba SPC, bao gồm phần tham gia của Apple, Dell cũng như SK hynix góp vốn thông qua SPC (khoảng 26,6 tỷ yên đầu tư), tổng cộng thu về khoảng 2,5 nghìn tỷ yên. Toshiba cũng đã giảm tỷ lệ sở hữu từ khoảng 40% xuống còn 15%, đến tháng 3 năm ngoái đã thu về khoảng 800 tỷ yên từ việc bán cổ phiếu, gấp hơn 2 lần số vốn đầu tư ban đầu.

Sau khi hoàn tất thoái vốn, Toshiba với 15% cổ phần đã trở lại vị trí cổ đông lớn nhất.

Sau khi Bain thoái vốn ở ba SPC, còn lại một SPC vẫn nắm giữ khoảng 14% cổ phần Kioxia, đứng thứ hai trong danh sách cổ đông lớn. Theo ước tính của Meritz Securities, SK hynix sở hữu trái phiếu chuyển đổi (CB) kèm quyền mua cổ phần tại SPC này (tức SPC2), nếu hoàn tất chuyển đổi sẽ sở hữu khoảng 14% cổ phần Kioxia trên lý thuyết.

Khoản đầu tư ban đầu năm 2018 của SK hynix tổng cộng khoảng 395 tỷ yên, trong đó khoảng 26,6 tỷ yên tham gia SPC1 với mục đích bán cổ phần, còn khoảng 129 tỷ yên đầu tư vào SPC2 với mục tiêu nắm quyền điều hành. Ước tính đơn giản, SK hynix đã thu về khoảng 75 tỷ yên (khoảng 7 nghìn tỷ won) từ việc bán cổ phần tại SPC1.

Hiện tại, SK hynix không nắm giữ bất kỳ quyền biểu quyết hợp lệ nào tại Kioxia. Nếu hoàn thành chuyển đổi CB, cộng với việc Toshiba cuối cùng rút lui, SK hynix có thể vươn lên thành cổ đông lớn nhất – nhưng theo cam kết hiện tại, SK hynix không được sở hữu quá 15% tổng quyền biểu quyết ở Kioxia trước năm 2028.

Khả năng chuyển đổi CB thành công đối mặt thách thức thực chất. Kioxia và SK hynix cạnh tranh trực tiếp trên thị trường NAND flash, hiện SK hynix đang sở hữu khoảng 20% thị phần NAND toàn cầu. Báo cáo tháng 6/2024 của Kioxia đã nêu rõ: “Do quan hệ cạnh tranh, việc SK hynix thực hiện quyền biểu quyết có thể mâu thuẫn với lợi ích của các cổ đông phổ thông.”

Chính phủ Nhật Bản cũng rất nhạy cảm với việc quyền kiểm soát doanh nghiệp bán dẫn then chốt quốc gia chuyển giao ra nước ngoài. Nội bộ SK Group cũng đã có ý kiến lo ngại “trên thực tế, quá trình chuyển đổi trái phiếu sẽ gặp không ít khó khăn”.

Tuy vậy, cũng xuất hiện tín hiệu cho thấy quá trình chuyển đổi có thể đã được khởi động. Trong báo cáo gần đây, Kioxia cho biết “mặc dù SK hynix chưa hoàn tất chuyển đổi trái phiếu thành cổ phần, nhưng có thể đã bắt đầu quá trình xin phê duyệt cần thiết tại nhiều quốc gia căn cứ theo luật chống độc quyền, luật ngoại hối và luật giao dịch đối ngoại”.

Meritz Securities dự báo, SK hynix sẽ xác nhận khoản lợi nhuận cuối cùng từ việc xử lý SPC1 trong quý II năm 2026, cộng thêm lợi nhuận định giá SPC2 và các khoản đầu tư liên quan khác, thu nhập phi hoạt động trong quý dự kiến sẽ vượt 41,6 nghìn tỷ won, đẩy lợi nhuận trước thuế lên khoảng 100 nghìn tỷ won.

Meritz cũng chỉ ra, vụ kiện ly hôn của Chủ tịch Chey Tae-won của SK Group khiến nhu cầu tăng cổ tức từ dòng tiền lớn nhất của SK hynix tăng mạnh, dự kiến lợi nhuận liên quan sẽ được phân phối lên SK Square, khả năng tăng mạnh cổ tức trong thời gian tới là rất cao.