Thủ tướng Nhật Bản trực tiếp kêu gọi quỹ lương hưu GPIF tăng đầu tư vào cổ phiếu Nhật, đồng yên bật tăng và thị trường cổ phiếu Nhật lại có thêm không gian tưởng tượng.

Thủ tướng Nhật Bản Kōichi Sanae công khai kêu gọi Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ (GPIF) tăng cường phân bổ vào tài sản trong nước, khiến đồng yên tăng giá ngắn hạn. Tuy nhiên, tác động hỗ trợ từ tín hiệu chính sách này nhanh chóng bị lu mờ dưới làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ toàn cầu, khiến chỉ số Nikkei 225 chốt phiên giảm 4%, ghi nhận một trong những phiên giảm mạnh nhất từ đầu năm đến nay.

Trong phiên họp Quốc hội ngày thứ Sáu, Kōichi Sanae phát biểu rằng, việc khuyến khích các hộ gia đình và cả các quỹ hưu trí, bao gồm GPIF, tăng sở hữu tài sản tài chính Nhật Bản là "cực kỳ quan trọng", đồng thời nhấn mạnh động thái này nhằm tạo ra một vòng tuần hoàn lành mạnh giữa tăng trưởng kinh tế và tích lũy tài sản của người dân. Phát biểu này đã giúp tỷ giá yên Nhật tăng ngắn hạn so với đô la Mỹ, từ vùng 162,36 tăng lên 162,13.

Tuy nhiên, sau đó yên Nhật đã quay đầu giảm về gần 162,45, vẫn quanh mức thấp nhất trong vòng 40 năm. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn dài ghi nhận đà tăng rõ rệt, lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng 6 điểm cơ bản lên 3,89%, kỳ hạn 40 năm tăng 5,5 điểm cơ bản lên 3,88%, tâm lý thị trường nói chung bị áp lực đáng kể.

Trong phần phát biểu tại Quốc hội, Kōichi Sanae nhấn mạnh, khi thị trường chứng khoán Nhật Bản tiếp tục diễn biến tích cực, các biện pháp chính sách thúc đẩy người dân và các quỹ hưu trí tăng đầu tư vào tài sản tài chính trong nước là "vô cùng quan trọng", nhằm giúp công chúng cùng chia sẻ thành quả tăng trưởng kinh tế Nhật Bản.

Đây không phải là lần đầu tiên Chính phủ Nhật Bản đưa ra quan điểm này. Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama tuần trước cũng đã phát đi tín hiệu tương tự, bày tỏ mong muốn khuyến khích GPIF tăng cường đầu tư vào tài sản trong nước. Bà Katayama trong tuần này tiếp tục bổ sung, "Nếu chúng ta triển khai thành công chiến lược tăng trưởng, tài sản tính theo yên sẽ trở nên hấp dẫn hơn. Vì đây là định hướng chính sách mà Chính phủ hiện tại đang thúc đẩy, cơ cấu đầu tư của GPIF có khả năng được xem xét lại và điều chỉnh khi cần thiết."

Việc hai quan chức cấp cao liên tiếp phát biểu thể hiện rõ việc điều chỉnh cơ cấu đầu tư GPIF nghiêng về tài sản trong nước đã bắt đầu trở thành định hướng chính sách rõ ràng của Chính phủ Nhật Bản hiện nay, tạo cơ sở cho kỳ vọng của thị trường.

Dù tín hiệu chính sách tích cực được phát đi, biến động dữ dội của thị trường toàn cầu vẫn chi phối xu hướng trong ngày. Nhà đầu tư nghi ngờ về việc đà tăng do trí tuệ nhân tạo dẫn động có thể duy trì hay không, dẫn đến làn sóng bán tháo quy mô lớn, thị trường chứng khoán khu vực châu Á - Thái Bình Dương ngày 17/7 chứng kiến phiên giảm mạnh nhất từ đầu năm.

Chỉ số Nikkei 225 trong phiên có lúc giảm tới 6,2%, kết phiên giảm 4% xuống 64.141,12 điểm, ghi nhận mức giảm một ngày lớn nhất kể từ ngày 7/4/2025. Những tín hiệu hỗ trợ từ chính sách không đủ mạnh để chống lại áp lực bán tháo từ bên ngoài, mức độ rủi ro của toàn bộ thị trường sụt giảm mạnh khiến cổ phiếu và chỉ số đều chịu áp lực lớn.

Dù bài phát biểu của Kōichi Sanae giúp đồng yên Nhật tăng giá ngắn hạn, hiệu quả hỗ trợ không kéo dài. Sau đó động yên lại giảm, duy trì quanh mức 162,45, chỉ cách đáy 40 năm một khoảng nhỏ, cho thấy niềm tin của thị trường đối với tài sản yên Nhật vẫn khá mong manh.

Thị trường trái phiếu cũng phát tín hiệu chịu áp lực. Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 30 năm tăng 6 điểm cơ bản lên 3,89%, kỳ hạn 40 năm tăng 5,5 điểm cơ bản lên 3,88%, đà tăng rõ rệt của lãi suất dài hạn phản ánh việc thị trường tiếp tục theo dõi sát lộ trình tài khóa và chính sách tiền tệ của Nhật Bản.

Đối với các nhà đầu tư, khả năng GPIF điều chỉnh định hướng phân bổ là một biến số trung hạn không thể bỏ qua. Tuy nhiên, khi tâm lý rủi ro toàn cầu chưa ổn định, liệu các tín hiệu chính sách có thể thực sự chuyển hóa thành dòng tiền thực tế hay không, vẫn cần thị trường kiểm nghiệm thêm.