Yên Nhật lại tiếp tục giảm xuống mức thấp kỷ lục, Bộ Tài chính bất lực than thở

Morning FX

Không ngoài dự đoán, tỷ giá đồng yên tiếp tục phá vỡ ngưỡng 162, xuống mức thấp nhất trong 40 năm qua. Kể từ sau Hiệp định Plaza năm 1985, đồng yên chưa từng mất giá đến vị trí cực đoan như vậy.

Các nhân tố tỷ giá truyền thống đã mất hiệu lực, khiến Bộ Tài chính Nhật Bản gặp khó khăn trong can thiệp. Dù xét từ chênh lệch lãi suất danh nghĩa, chênh lệch lãi suất thực tế hay cán cân thanh toán quốc tế thì cũng không thể giải thích nổi sự yếu kém của đồng yên. Áp lực bán mang tính cấu trúc buộc Nhật Bản phải nhìn nhận lại toàn bộ hệ thống tỷ giá.

Hình: Đồng yên ở mức thấp nhất trong 40 năm

1. Hiệu quả răn đe của việc can thiệp ngày càng thấp

Lần can thiệp gần nhất của Bộ Tài chính là vào cuối tháng 4, khoảng 10 nghìn tỷ yên (63 tỷ USD) đã được sử dụng, đẩy tỷ giá USDJPY từ 160 xuống thấp nhất là 155. Nhưng chỉ chưa đầy một tháng sau, đồng yên lại giảm giá trở lại.

Nguyên tắc can thiệp lần trước đó đã chuyển từ sự dao động mạnh trong thời gian ngắn sang ngưỡng điểm cụ thể, ngưỡng tâm lý của thị trường là 160 và thực tế hành động là bắt đầu khi vượt ngưỡng 160, đồng thời phân chia thành nhiều lần nhỏ để vào thị trường nhằm tạo hiệu ứng răn đe liên tục.

Lần này, khi tỷ giá lại phá ngưỡng 160, thị trường dự đoán khả năng tiếp tục can thiệp, nhưng Bộ Tài chính và Ngân hàng Trung ương Nhật đều rất kiềm chế, chỉ thể hiện mối quan tâm đến tỷ giá bằng lời nói. Nếu không truyền đi tín hiệu mạnh mẽ tại một mức điểm cố định, thị trường sẽ liên tục thử thách giới hạn, phe đầu cơ giá xuống ngày càng tự tin và chi phí can thiệp sau đó sẽ càng cao hơn.

Hình: Nỗi sợ can thiệp đã tiêu tan

Giá quyền chọn đảo chiều rủi ro đồng yên trong cả hai lần vượt mốc 160 đều giảm mạnh, thị trường từng đưa ra mức giá cho rủi ro can thiệp. Nhưng nỗi sợ này đã dần tan biến, giá RR trở lại bình thường.

2. Sự mất hiệu lực của yếu tố vĩ mô là nguy hiểm nhất

Dù đợt tăng USDJPY này có sự thúc đẩy từ việc FED chuyển sang cứng rắn hơn và đồng USD mạnh trở lại, nhưng các yếu tố truyền thống đã không còn lý giải được mức độ mất giá lớn như vậy.

Xét về chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật, năm 2024, khi lãi suất USD chạm đỉnh, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật tiếp tục thu hẹp. Chênh lệch ngắn hạn từ mức cao nhất 5% giảm xuống chỉ còn 2,5%; còn chênh lệch trái phiếu 10 năm, từ 4% còn 1,73%. Nếu như sự mất giá năm ngoái có thể đổ cho chênh lệch thực tăng, thì năm nay với lạm phát Mỹ-Nhật trái ngược, chênh lệch thực cũng đồng thời bị thu hẹp.

Hình: Chênh lệch lãi suất không thể lý giải đồng yên yếu

Thặng dư tài khoản vãng lai quý 1 khoảng 9,8 nghìn tỷ yên, tăng đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, dường như chỉ có luồng vốn chảy ra ở tài khoản vốn là đang chi phối tỷ giá. Tỷ lệ chuyển đổi thặng dư tài khoản vãng lai cực thấp, việc chênh lệch lãi suất thu hẹp không ảnh hưởng đến sức hút của giao dịch mang, áp lực bán đồng yên không hề giảm.

Sau khi các yếu tố vĩ mô mất hiệu lực, can thiệp giống như “lấy trứng chọi đá”, hơn nữa lại thiếu môi trường thuận lợi như dữ liệu kinh tế Mỹ xấu đi để có thể thực hiện. Nhất định phải thể hiện sức mạnh và quyết tâm đủ lớn thì mới có thể kiềm chế sự mất giá của đồng yên.

3. Tổng kết

(1) Đồng yên mất giá xuống mức thấp nhất trong 40 năm, sau khi vượt ngưỡng 160 thì liên tục giảm, sắp chạm tới vị trí cực đoan nhất kể từ sau Hiệp định Plaza.

(2) Sự yếu kém hiện tại của đồng yên không còn giải thích được bằng các yếu tố vĩ mô, áp lực bán mang tính cấu trúc khiến can thiệp của Bộ Tài chính Nhật ngày càng kém hiệu quả, nhưng vẫn phải đưa ra biện pháp răn đe đủ mạnh để tránh rơi vào vòng xoáy ác tính.