Đợt IPO lớn nhất lịch sử bị "nuốt chửng": VIX giảm xuống dưới 16, tâm lý hoảng loạn trên Wall Street nhanh chóng lắng xuống

Chỉ trong 10 ngày giao dịch ngắn ngủi, tâm lý thị trường đã hoàn thành sự đảo chiều kịch tính từ "bán tháo hoảng loạn" sang "hào hứng bắt đáy".

Theo Kinh tế Thông minh, cùng với việc đợt IPO khổng lồ gần 2 nghìn tỷ USD của SpaceX được thị trường hấp thụ một cách ổn định, chỉ số sợ hãi VIX đã giảm mạnh từ mức cao xuống dưới 16, dòng vốn quy mô lớn đang quay trở lại với các tài sản rủi ro. Đợt IPO lớn nhất lịch sử này không những không hút cạn thanh khoản mà còn trở thành chất xúc tác cho thị trường—chứng khoán Mỹ tăng mạnh trên diện rộng, nhóm bán dẫn lập đỉnh mới, hơn nữa giao dịch quyền chọn bán mạnh với VIX còn ngầm ám chỉ: thị trường đang đặt cược vào sự giảm tiếp tục của biến động.

Chỉ số sợ hãi “lao dốc”: VIX giảm từ vùng đỉnh xuống dưới 16

Chỉ mới 10 ngày trước, cổ phiếu công nghệ vẫn đang “rơi tự do”, thị trường chứng khoán Mỹ ghi nhận phiên giao dịch tệ nhất kể từ tháng 10 năm 2025, chỉ số biến động Chicago (VIX)—chỉ báo “sợ hãi” nổi tiếng nhất phố Wall—đã tăng vọt, có lúc vượt ngưỡng 20, một phần nguyên nhân là do nhà đầu tư lo ngại liệu thị trường có thể hấp thụ được cú sốc đến từ đợt IPO khổng lồ của SpaceX (SPCX.US) hay không.

Nhưng hiện nay, sau khi đợt IPO lớn nhất lịch sử được hấp thụ êm xuôi, không tạo ra sóng gió nào, nhà đầu tư đang ồ ạt quay lại các cổ phiếu đã bán trước đó, chỉ số “sợ hãi” VIX trên phố Wall đã giảm về dưới mức trung bình dài hạn, trong phiên thứ Hai, VIX có thời điểm hạ xuống dưới 16.

Ông Ed Tom, Giám đốc cấp cao mảng thông tin thị trường phái sinh của Cboe cho biết trong một báo cáo gửi khách hàng: "Mặc dù chỉ số S&P 500 chỉ tăng nhẹ 0,7% tuần trước, nhưng mức giảm của VIX vượt xa dự đoán, chủ yếu do lượng lớn hợp đồng bảo vệ phòng ngừa rủi ro trong 12 tháng tới cũng như các vị thế bán khống lớn đã được đóng lại".

Nói cách khác, lượng "bảo hiểm" mà nhà đầu tư từng mua để phòng ngừa đà giảm sâu của thị trường đang được tập trung đóng vị thế, dòng tiền quay trở lại các tài sản rủi ro.

Đợt IPO lớn nhất lịch sử được “nuốt trọn”

Nhân tố xúc tác cốt lõi cho sự đảo chiều tâm lý lần này chính là đợt IPO sử thi của SpaceX. Đợt phát hành này thiết lập kỷ lục lịch sử, nhà đầu tư đã hấp thụ gần 2 nghìn tỷ USD cổ phiếu mới phát hành (bao gồm cả giao dịch trên thị trường thứ cấp).

Giá cổ phiếu SpaceX tiếp tục tăng thêm 13% trong phiên thứ Hai, vốn hóa thị trường đã gần chạm mốc 2,5 nghìn tỷ USD, vượt qua Saudi Aramco để trở thành công ty niêm yết lớn thứ ba toàn cầu, chỉ sau Apple (AAPL.US) và Nvidia (NVDA.US).

Trước đó, phần lớn nhà đầu tư lo ngại nguồn cung cổ phiếu mới khổng lồ như vậy sẽ hút cạn thanh khoản thị trường, khiến định giá cổ phiếu công nghệ chịu áp lực. Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại—IPO diễn ra suôn sẻ, không tạo ra sóng gió nào, thậm chí còn kích thích lực cầu mạnh hơn.

Các nhà đầu tư bán khống trước đây từng tuyên bố "dòng tiền đầu cơ đã cạn kiệt", nhưng hiện nay vốn hóa gần 2,5 nghìn tỷ USD khiến phe bán khống phải câm nín, bị buộc phải mua lại vị thế, càng đẩy chỉ số chứng khoán lên cao hơn nữa.

Với sự thúc đẩy từ việc hấp thụ suôn sẻ IPO SpaceX, cả ba chỉ số chính của chứng khoán Mỹ đều tăng mạnh trong phiên thứ Hai: Nasdaq 100 tăng mạnh 3%, dẫn đầu các chỉ số chủ chốt. S&P 500 tăng khoảng 1,7%, tiến sát đỉnh lịch sử lập đầu tháng này.

Chỉ số ETF bán dẫn VanEck (SMH) bứt phá hơn 4%, xác lập đỉnh cao mới, hoàn toàn lấy lại hơn 10% đà giảm kể từ ngày 5/6.

Quyền chọn bán chi phối VIX, nhưng có thực là tín hiệu “mua” cổ phiếu?

Dù dòng tiền quyền chọn với cổ phiếu chip vẫn thể hiện hoạt động phòng ngừa rủi ro rõ rệt, nhưng giao dịch xung quanh VIX lại cho thấy triển vọng tăng giá cho thị trường chứng khoán.

Theo dữ liệu từ ThinkOrSwim, phiên thứ Hai, khối lượng giao dịch quyền chọn bán VIX vượt trội so với quyền chọn mua, trong khi lượng bán quyền chọn mua cũng gần cân bằng với mua vào. Theo SpotGamma, trong 93 triệu USD phí quyền chọn đã giao dịch thì hơn 70 triệu USD liên quan đến quyền chọn bán. Hợp đồng có khối lượng lớn nhất là quyền chọn bán VIX giá thực hiện 16, hết hạn vào thứ Tư, với tổng cộng 46.000 hợp đồng. Điều này cho thấy thị trường đang đồng lòng đặt cược “biến động sẽ tiếp tục giảm”, đúng kiểu chiến lược kỳ vọng chứng khoán tăng giá.

Đối với SMH, dòng tiền quyền chọn nghiêng về vị thế bán suốt nhiều tuần, dù nhóm bán dẫn vừa xác lập đỉnh lịch sử. Do tỷ trọng cổ phiếu bán dẫn trong chỉ số chứng khoán hiện ở mức chưa từng có, biến động mạnh trong tháng này có thể khiến nhà đầu tư phải bỏ chi phí phòng ngừa cao hơn.

Dù có khoảng 60% chi phí quyền chọn SMH dồn vào quyền chọn bán, nhưng trên thị trường lại xuất hiện lực bán các quyền chọn bán chênh lệch giá rất đáng kể. Điển hình như giao dịch lớn nhất phiên, một nhà đầu tư đã bán hai quyền chọn bán chênh lệch giá hết hạn ngày 17/7, thu lời 5 triệu USD, sau đó tiếp tục chi 2,7 triệu USD mua quyền chọn bán chênh lệch giá 600/550 hết hạn cùng ngày.

Đáng chú ý, nhà đầu tư quyền chọn ngày thứ Ba sẽ có thêm sản phẩm mới để giao dịch—quyền chọn SpaceX chính thức lên sàn. Nhìn lại lịch sử, quyền chọn Tesla từ lâu đã là mã yêu thích của các nhà đầu tư cá nhân, liên tục nằm trong top sản phẩm phái sinh đơn lẻ sôi động nhất. Thị trường kỳ vọng rộng rãi rằng quyền chọn SpaceX sẽ lặp lại sức hút này, trở thành chiến trường mới cho giao dịch biến động và đầu cơ đòn bẩy.