Giao tranh quy mô lớn nhất kể từ khi ngừng bắn! Kuwait cho biết các cuộc tấn công của Iran khiến 63 người bị thương, Trump "xoa dịu": Đàm phán diễn ra thuận lợi, thỏa thuận có thể đạt được vào cuối tuần

Kể từ khi Mỹ và Iran đạt được “thỏa thuận ngừng bắn” vào tháng Tư, đây có thể là lần giao tranh ác liệt nhất giữa hai bên.

Theo các phương tiện truyền thông, từ ngày 2 đến 3 tháng 6, hai bên Mỹ-Iran đã nổ ra vòng giao tranh ác liệt nhất kể từ sau lệnh ngừng bắn tháng Tư, nguyên nhân xuất phát từ việc quân đội Mỹ tấn công một tàu chở dầu Iran cố gắng phá vỡ phong tỏa. Iran sau đó đã phóng tên lửa đạn đạo vào Kuwait và Bahrain - hai quốc gia có căn cứ quân sự Mỹ, sân bay quốc tế Kuwait bị tàn phá nặng nề, 1 người thiệt mạng và 63 người bị thương.

Theo Tân Hoa Xã ngày 4 tháng 6 đưa tin, khuya ngày 3, quân đội Iran đã ra tuyên bố nói rằng hải quân Iran đã tấn công một tàu khu trục của Mỹ ở vịnh Oman, mục tiêu là trung tâm chỉ huy kiểm soát trên tàu này chuyên thực hiện các hoạt động thù địch chống lại Iran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ ngay sau đó đã đăng tải trên mạng xã hội bác bỏ, cho rằng “Lực lượng quân sự hải quân Mỹ hiện vẫn hoạt động an toàn, thông suốt cả trên không, trên biển cũng như các hoạt động khác.”

Nguyên nhân bùng phát: Một tàu chở dầu kích hoạt phản ứng dây chuyền

Điểm bắt đầu cuộc giao tranh này là một tàu chở dầu có tên "Lexi".

Theo báo cáo, vào ngày 2 tháng 6 theo giờ Đông Mỹ, một máy bay của Mỹ đã phóng tên lửa “Hellfire” vào phòng máy của tàu Lexi, khiến nó bị thương hỏng và tê liệt. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết, con tàu này đang cố gắng di chuyển tới đảo Kharg của Iran để nhận dầu mỏ, ý đồ phá vỡ vòng phong tỏa của Mỹ. Con tàu này trước đó đã bị Bộ Tài chính Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt vào tháng 3 năm nay vì từng vận chuyển hàng triệu thùng dầu thô Iran.

Con tàu sau đó đã phát tín hiệu cầu cứu. Một thủy thủ trên tàu gọi qua bộ đàm: "Chúng tôi bị tên lửa Mỹ bắn trúng, phòng máy bị cháy."

Sau khi Mỹ tấn công “Lexi”, Iran đã ngay lập tức đáp trả. Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc trích dẫn thông báo của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, Iran lấy lý do “hành động xâm lược lần này và vi phạm quy tắc Eo biển Hormuz”, đã dùng tên lửa tấn công tàu “Panaya” – được cho là của Mỹ và Israel. Sau đó, Iran tiếp tục phóng tên lửa đạn đạo về phía Kuwait và Bahrain, hai quốc gia đều có căn cứ quân sự của Mỹ.

Kuwait: 13 tên lửa đạn đạo, 17 máy bay không người lái, tấn công trước bình minh

Rạng sáng ngày 3 tháng 6, Kuwait đã chịu tác động trực tiếp nhất trong vòng giao tranh này.

Theo Tân Hoa Xã, cơ quan y tế Kuwait ngày 3 cho biết, các cuộc tấn công của Iran vào Kuwait trong ngày đã làm 63 người bị thương, các cơ quan liên quan đã kích hoạt kế hoạch ứng phó khẩn cấp và điều động lực lượng y tế toàn quốc để cứu chữa. Bộ Ngoại giao Kuwait tuyên bố sân bay quốc tế Kuwait cùng nhiều cơ sở dân sự khác bị tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran tấn công, khiến 1 người thiệt mạng và nhiều người bị thương.

Phía Kuwait cho biết, đã phải đối phó với 13 tên lửa đạn đạo và 17 máy bay không người lái. Sân bay quốc tế Kuwait từng có lúc phải đóng cửa, các chuyến bay buộc phải chuyển hướng.

Đối với Kuwait, đây không phải là lần đầu tiên. Trong tháng 3 và đầu tháng 4 năm nay, sân bay Kuwait gần như ngày nào cũng bị tấn công bằng máy bay không người lái, phá hủy nhiều bồn chứa nhiên liệu và một hệ thống radar. Sân bay phải tới cuối tháng 4 mới dần hoạt động trở lại, muộn hơn vài tuần so với các nước láng giềng.

Bộ Ngoại giao Kuwait sau đó đã triệu tập đại diện ngoại giao Iran cao nhất tại Kuwait để chính thức phản đối, đồng thời trục xuất hai nhà ngoại giao Iran có cấp bậc thấp hơn.

Bahrain cũng là mục tiêu trong loạt tấn công này.

Quân đội Bahrain ngày 3 tháng 6 ra thông báo cho biết, hệ thống phòng không “đã đánh chặn và tiêu diệt ba tên lửa cùng một số máy bay không người lái”, mục tiêu nhắm vào các công trình dân sự trong nước, chưa có báo cáo ngay về thương vong hay thiệt hại tài sản.

Theo Tân Hoa Xã, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết, hai tên lửa phóng về phía Kuwait “không tới được khu vực mục tiêu hoặc đã rơi khi đang bay”, ba tên lửa phóng về phía Bahrain đã bị lực lượng phòng không của Mỹ và Bahrain đánh chặn, tất cả đều không trúng đích.

Mỹ đồng thời xác nhận đã bắn hạ ba máy bay không người lái tấn công một chiều do Iran phóng đi trước đó, các UAV này “nhằm vào tàu và thủy thủ dân sự đang di chuyển hợp pháp trong vùng biển khu vực”; phía Mỹ cũng tiến hành không kích “tự vệ” vào một trạm kiểm soát trên mặt đất của quân đội Iran ở đảo Qeshm.

Đảo Qeshm nằm ở cửa ngõ Eo biển Hormuz, là điểm then chốt để Iran giám sát và kiểm soát tàu thuyền qua lại.

Mỹ cho biết không có thương vong trong vụ này. Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ cũng phủ nhận tuyên bố của Vệ binh Cách mạng Iran về việc đã tấn công trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ và một căn cứ không quân ở Trung Đông, khẳng định “tất cả các cuộc tấn công của phía Iran vào quân đội Mỹ đều thất bại”.

Về vòng giao tranh này, theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc đưa tin, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran trong thông báo đã khẳng định rõ: pháo binh Mỹ đã bắn trúng tàu chở dầu Iran gần Eo biển Hormuz, làm hỏng phòng máy là “hành động xâm lược và vi phạm các quy tắc của Eo biển Hormuz”, mọi động thái của Iran đều là để đáp trả.

Vệ binh Cách mạng còn cho biết, Mỹ tiếp đó đã tấn công một tháp thông tin ở phía Nam đảo Qeshm, do đó Iran mới dùng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào căn cứ không quân của Mỹ và trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ tại khu vực này.

Iran tiếp tục cảnh báo: phá vỡ an ninh Eo biển Hormuz sẽ khiến Mỹ phải trả giá đắt.

Ngừng bắn chỉ còn trên danh nghĩa, nhưng hai bên đều không dồn hết sức

Từ sau lệnh ngừng bắn tháng Tư đến nay, xung đột giữa Mỹ và Iran chưa bao giờ thực sự chấm dứt, chỉ duy trì ở trạng thái “đánh mà không mở rộng chiến tranh” đầy tế nhị.

Theo các phương tiện truyền thông, trong tuyên bố tối 2 tháng 6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ vẫn nói rằng thỏa thuận ngừng bắn mong manh “vẫn còn hiệu lực”. Hai bên đã nhiều lần giao tranh trong thời kỳ ngừng bắn nhưng đều cố ý tránh khơi mào một cuộc chiến tổng lực.

Tình trạng này giống như hai người đang ngồi đàm phán trên bàn, nhưng dưới gầm bàn thì đá nhau – không ai muốn lật bàn, nhưng cũng chẳng ai ngừng tay.

Trump lên tiếng “hạ nhiệt”: thỏa thuận có thể đạt trong cuối tuần

Giữa tiếng súng vang dội nhất, Trump chọn công khai phát biểu để hạ nhiệt tình hình.

Trump cho biết tiến trình đàm phán đang diễn ra thuận lợi, thỏa thuận có thể đạt được trong cuối tuần này. Tuyên bố này được thị trường xem là dấu hiệu các kênh đàm phán giữa hai bên vẫn còn tồn tại.

Tuy nhiên thực tế là, đợt giao tranh này diễn ra đúng lúc nỗ lực ngoại giao lâm vào bế tắc. Vòng bắn phá ác liệt nhất kể từ sau lệnh ngừng bắn lại xuất hiện cùng lúc với tuyên bố lạc quan “thỏa thuận sắp đạt được”, tự nó đã nói lên sự bất định của tình hình lớn tới mức nào.

Đối với thị trường năng lượng và vận tải biển, an ninh lưu thông qua Eo biển Hormuz luôn là biến số cốt lõi. Đảo Qeshm bị không kích, sân bay Kuwait đóng cửa, vịnh Oman lại vang tiếng súng – từng điểm nóng đều nhắc nhở thị trường rằng: tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới này vẫn đang trong tình trạng cực kỳ căng thẳng.