Bloomberg đánh giá SpaceX IPO 2.000 tỷ: Yếu tố cơ bản mất tác dụng, Elon Musk phá vỡ thế bí nhờ “bán ước mơ”

Phượng Hoàng Net Technology tại Đông Khu vực 8 ngày 7 tháng 4, theo Bloomberg, những người am hiểu cho biết SpaceX sẽ tổ chức cuộc họp với các cố vấn ngân hàng đầu tư để kiểm tra áp lực đối với mục tiêu định giá 2 nghìn tỷ đô la của công ty này, đây là bước quan trọng trong quá trình thúc đẩy IPO lớn nhất lịch sử.

Sau khi SpaceX hợp nhất với xAI hai tháng trước, các ngân hàng lão luyện đang chuẩn bị đàm phán về IPO của công ty tên lửa này nhằm xác định liệu định giá cao như vậy vẫn có thể thu hút nhà đầu tư hay không. Những người am hiểu cho biết hiện tại định giá thị trường của công ty dự kiến sẽ vượt 2 nghìn tỷ đô la, trong khi chỉ chưa đầy hai tuần trước dự kiến này chỉ là 1,75 nghìn tỷ đô la.

"Bạn phải tin rằng Musk sẽ tiếp tục bán giấc mơ, đó là điều họ vẫn luôn làm trước khi nộp hồ sơ IPO, không ai giỏi bán giấc mơ hơn Musk." Giáo sư bán thời gian tại Columbia Business School, cựu đồng Chủ tịch Thị trường Vốn cổ phiếu Toàn cầu tại Barclays, David Erickson cho biết.

Không dựa vào nền tảng cơ bản

Theo mức định giá trên 2 nghìn tỷ đô la, SpaceX sẽ vượt qua tất cả các doanh nghiệp trong chỉ số S&P 500 ngoại trừ năm công ty, chỉ đứng sau Nvidia, Apple, Alphabet, Microsoft và Amazon. Mặc dù doanh thu của SpaceX chỉ là phần nhỏ so với các công ty này, nhưng định giá cao sẽ khiến hai công ty còn lại trong "Bộ bảy công nghệ" là Meta và Tesla trở nên mờ nhạt.

Các nhà phân tích ước tính, mức định giá này đồng nghĩa với tỷ lệ P/S vượt hơn 100 lần so với doanh thu lịch sử, vượt xa Palantir (khoảng 79 lần), công ty có tỷ lệ P/S cao nhất hiện tại trong chỉ số S&P 500 và được các nhà đầu tư nhỏ lẻ yêu thích.

SpaceX xếp hạng định giá thứ sáu

Theo Bloomberg Industry Research, các dự án phóng tên lửa và vệ tinh Starlink của SpaceX sẽ đóng góp phần lớn doanh thu, dự kiến năm 2026 có thể gần 20 tỷ đô la, còn doanh thu của xAI có thể chưa đến 1 tỷ đô la.

"Thực tế, vấn đề không liên quan đến nền tảng cơ bản, xét về mặt toán học, không ai có thể dựa vào nền tảng cơ bản để đạt được định giá đó, bởi toán học không hợp lý." Erickson cho biết.

Hai lần phóng thử quan trọng

Những người am hiểu tiết lộ với Bloomberg rằng trước khi IPO dự kiến vào tháng 6, SpaceX sẽ thực hiện hai lần phóng thử tên lửa. Nhà phân tích cấp cao của công ty dữ liệu tài chính PitchBook, Franco Granda cho biết, hai lần phóng này "cực kỳ quan trọng đối với thành công hay thất bại của IPO".

"Nếu bất kỳ một trong hai lần thử này thất bại, IPO thậm chí có thể không diễn ra. Điều này sẽ quyết định thái độ của mọi người đối với IPO." Granda nói.

Musk tuần trước đăng trên X rằng, chuyến bay đầu tiên của loại tên lửa siêu nặng mới nhất có khả năng tái sử dụng của SpaceX dự kiến sẽ diễn ra trong khoảng bốn đến sáu tuần tới.

SpaceX lần này có thể huy động tối đa 75 tỷ đô la, vượt xa kỷ lục 29 tỷ đô la khi Saudi Aramco niêm yết năm 2019. Công ty sẽ sử dụng vốn huy động được từ IPO để phục vụ tầm nhìn xây dựng Trung tâm dữ liệu AI ngoài không gian và nhà máy trên mặt trăng của Musk.

Kế hoạch lớn

Kế hoạch lớn của Musk sẽ cần nguồn vốn chưa từng có cũng như tài nguyên từ nhiều công ty ông sở hữu. Tháng 3 vừa rồi, Musk cho biết dự án Terafab của ông sẽ được vận hành chung bởi Tesla và SpaceX, cuối cùng sẽ sản xuất chip riêng phục vụ cho robot, AI và trung tâm dữ liệu không gian.

PitchBook phân tích viên Granda một tháng trước từng cho rằng định giá mục tiêu của SpaceX là "hợp lý", nhưng ông cũng nhắc rằng tầm nhìn liên tục mở rộng của Musk có thể tạo đà tăng giá trị cho định giá, nhưng cũng làm tăng rủi ro ngày càng nhiều.

"Khi định giá vượt mốc 1,75 nghìn tỷ đô la, vấn đề lớn là: Họ có thể dựa vào hình ảnh công chúng của Musk để nâng cao định giá đến mức nào?" ông nói.

So với 1,25 nghìn tỷ đô la khi hợp nhất với xAI, hiện tại định giá của SpaceX đã nhảy vọt lên 2 nghìn tỷ đô la, cũng gấp hơn hai lần mức 800 tỷ đô la khi một số nhân viên nội bộ bán cổ phần qua tender offer vào tháng 12 năm ngoái.

Tuy nhiên, trước khi SpaceX bí mật nộp hồ sơ niêm yết, các hoạt động giao dịch liên quan đến SpaceX trên thị trường tư nhân thông qua SPV (phương tiện đặc biệt) mờ ám đã tăng vọt. Theo dữ liệu từ Caplight Technologies, công ty dữ liệu thị trường tư nhân, chỉ trong ba tháng đầu năm nay, hoạt động giao dịch qua các SPV này đã đạt giá trị hàng trăm triệu đô la.

Caplight cho biết tổng khối lượng giao dịch gấp đôi lượng họ quan sát được trong sáu tháng cuối năm trước. Caplight theo dõi dữ liệu giao dịch do mạng lưới hàng trăm nhà môi giới, cố vấn đầu tư đăng ký và các tổ chức đầu tư đủ điều kiện khác báo cáo.

Những người am hiểu cho biết Bank of America, Citigroup, Goldman Sachs, JP Morgan và Morgan Stanley là các đơn vị dẫn đầu IPO lần này, SpaceX cũng bổ sung thêm nhiều ngân hàng vào nhóm bảo lãnh phát hành.

Một người am hiểu tiết lộ, công ty đã lên lịch họp điện thoại với nhóm liên danh lớn hơn vào thứ Hai, đồng thời tổ chức buổi thông báo cho nhà phân tích vào cuối tháng 4. Kết quả cuối cùng của các cuộc họp này có thể phụ thuộc vào khả năng Musk giữ cho nhà đầu tư tập trung vào tầm nhìn hơn là con số.

"Nó từng là câu chuyện về một công ty ưu tú cần nhiều vốn. Bây giờ bạn bắt đầu thêm vào những kế hoạch thật sự mang tính viễn tưởng, và dữ liệu tài chính không thuận lợi cho họ." Granda phát biểu.

Đối với định giá 2 nghìn tỷ đô la do Bloomberg đưa tin, Musk dường như đã bác bỏ trong bài đăng ngày 3 tháng 4, nói rằng "đừng tin những gì bạn đọc được". (Tác giả/Xiao Yu)