Cuộc chiến Perp DEX: Hyperliquid kỳ cựu đối mặt với đợt mở khóa hàng tỷ đô, thế lực mới dùng ưu đãi để “giành người dùng”

Tác giả: Nancy, PANews

Tiêu đề gốc: Cuộc cạnh tranh giữa các Perp DEX cũ và mới: Hyperliquid đối mặt áp lực unlock hàng chục tỷ, nền tảng mới dùng incentive để tranh giành lưu lượng

Ngày 22 tháng 9, tại một sự kiện bên lề của hội nghị KBW 2025 ở Hàn Quốc, một “trận đấu biểu diễn eSports” đặc biệt đã diễn ra, các trader hợp đồng đã trình diễn trực tiếp trong 10 phút việc sử dụng nền tảng hợp đồng phi tập trung để đánh cược đòn bẩy 100 lần, các nền tảng mới như Lighter, edgeX, GRVT cùng nhau tranh tài. Ngày 23 tháng 9, nhà sáng lập Hyperliquid xuất hiện tại hội trường KBW, trước đây ông rất ít khi xuất hiện công khai, nhiều fan của Hype đã vây quanh ông.

Hiện tại, cuộc chiến trên đường đua Perp DEX đang diễn ra vô cùng khốc liệt.

Ông lớn Hyperliquid đang đối mặt với rủi ro tiêu cực tiềm ẩn từ việc unlock lượng token khổng lồ, trong khi các đối thủ mới nổi như Aster, Lighter và edgeX lại nhanh chóng thu hút người dùng nhờ cơ chế incentive và hiệu ứng làm giàu, làm xáo trộn lại cục diện thị trường. Dưới sự cạnh tranh đa chiều về công nghệ, vốn và sự chú ý, không gian tăng trưởng của đường đua này đang được mở rộng hơn nữa.

Áp lực bán hàng chục tỷ sắp đến, đề xuất giảm nguồn cung gây tranh luận sôi nổi trong cộng đồng

Sự trỗi dậy của Hyperliquid, ngoài việc nhờ trải nghiệm giao dịch on-chain hiệu quả và chi phí thấp, còn không thể thiếu chiến lược tận dụng hiệu suất giá để thu hút người dùng và vốn ngay từ giai đoạn đầu. Chiến lược này không chỉ giúp Hyperliquid thống trị đường đua Perps DEX trong thời gian dài mà còn giúp họ dẫn đầu về khối lượng giao dịch on-chain và độ gắn bó của người dùng, khiến các đối thủ khác khó lòng theo kịp.

Tuy nhiên, việc unlock lượng token khổng lồ sắp tới đã khiến thị trường lo ngại. Hơn một tháng trước, đồng sáng lập BitMEX Arthur Hayes từng công khai lạc quan về HYPE, cho rằng token này có thể tăng trưởng 126 lần, doanh thu hàng năm năm 2028 có thể đạt 25.8 tỷ USD, trong khi lúc đó doanh thu dự kiến của Hyperliquid là 5.1 tỷ USD. Tuy nhiên, vào ngày 22 tháng 9, Hayes đã quyết định chốt toàn bộ vị thế, lý do là HYPE sắp đối mặt với áp lực unlock lớn. Dù vậy, ông vẫn khẳng định cơ hội tăng 126 lần vẫn còn, bởi 2028 vẫn còn xa.

Thực tế, theo dữ liệu theo dõi của Tokenomist, kể từ ngày 29 tháng 11, 238 triệu Hype từ các core contributor sẽ được unlock tuyến tính trong 24 tháng tới, giá trị unlock hiện tại đạt 10.8 tỷ USD, mỗi tháng có thể đối mặt với áp lực bán tiềm năng khoảng 450 triệu USD. Tuy nhiên, với quy mô buyback HYPE trong tháng 8 chỉ khoảng 110 triệu USD, rõ ràng không đủ để bù đắp áp lực bán tiềm năng này.

Quỹ gia đình Hayes, Maelstrom, đã đăng bài chỉ ra rằng đây là “bài kiểm tra thực sự đầu tiên” mà Hyperliquid phải đối mặt, việc unlock hàng tháng sẽ gây rủi ro lớn cho sự ổn định giá HYPE. “Hãy tưởng tượng bạn là một developer của Hyperliquid. Bạn đã nỗ lực rất nhiều năm, giờ đây sắp nhận được lượng token đủ để thay đổi cuộc đời, chỉ cần một cú click là có thể hiện thực hóa.”

Quỹ này cũng chỉ ra rằng, ngay cả chiến lược của DAT (công ty kho bạc crypto) cũng không thể so sánh với quy mô unlock token HYPE trong tương lai. Ví dụ, công ty công nghệ sinh học niêm yết trên Nasdaq là Sonnet BioTherapeutics sẽ dùng 305 triệu USD tiền mặt để mua thêm token HYPE.

Trước lo ngại của thị trường, đồng sáng lập DBA Jon Charbonneau và giám đốc chiến lược Flashbots Hasu đã đề xuất giảm tổng nguồn cung HYPE xuống 45%. Đề xuất này chỉ ra rằng, hiện Hyperliquid đang nắm giữ lượng lớn token chưa lưu thông được ủy quyền, do quỹ hỗ trợ (AF, khoảng 31 triệu HYPE) và phần phát thải tương lai và phần thưởng cộng đồng (FECR, khoảng 4.21 triệu HYPE) nắm giữ. Đề xuất khuyến nghị thay đổi mô hình kinh tế của Hyperliquid, bao gồm thu hồi toàn bộ quyền mint HYPE chưa phát hành dành cho FECR, đốt toàn bộ HYPE hiện có và sẽ nhận được trong AF, đồng thời loại bỏ giới hạn nguồn cung tối đa 1 tỷ HYPE, nhằm tối ưu hóa cấu trúc tài chính của protocol mà không ảnh hưởng đến quyền lợi của holder hiện tại hoặc khả năng hỗ trợ tài chính của protocol.

Được biết, quỹ do DBA quản lý và hai người đề xuất đều nắm giữ vị thế lớn với HYPE, nếu đề xuất này được đưa ra bỏ phiếu quản trị chính thức, các bên liên quan đều dự định bỏ phiếu ủng hộ. Hiện tại, đề xuất này đã thu hút sự thảo luận và chú ý rộng rãi trong cộng đồng.

Thị trường bước vào giai đoạn phân hóa tăng tốc, incentive thúc đẩy làn sóng lưu lượng ngắn hạn

Những ngày gần đây, Aster nhờ hiệu ứng làm giàu đã thu hút người dùng và sự chú ý đến nhiều nền tảng mới nổi. Khi cuộc chiến Perp DEX bùng nổ trở lại, người dùng đổ xô đi săn airdrop, các nền tảng thì tung ra đủ chiêu trò để tranh giành thanh khoản.

Hiện tại, Perp DEX đang thể hiện cấu trúc thị trường tập trung cao nhưng phân hóa tăng tốc, trong đó tốc độ tăng trưởng của ông lớn đã có dấu hiệu chậm lại, các nền tảng mới nổi lên nhanh chóng nhờ kỳ vọng incentive.

Theo dữ liệu Dune, tính đến ngày 23 tháng 9, trong Top10 thị trường hợp đồng vĩnh cửu, Hyperliquid dẫn đầu với 38.1% thị phần; tiếp theo là Lighter (16.8%), Aster (14.9%) và edgeX (12.3%). Tuy nhiên, dữ liệu Dune cũng cho thấy, thị phần của Hyperliquid đã giảm từ 49.3% cách đây 90 ngày xuống còn 38%, cho thấy xu hướng giảm nhẹ trong ngắn hạn. Ngược lại, các nền tảng mới nổi tăng trưởng mạnh mẽ, ví dụ Paradex có khối lượng giao dịch 7 ngày gần nhất tăng 235.8% so với tuần trước; Aster tăng 146% trong 7 ngày gần nhất; Lighter tăng khoảng 166.7% trong 90 ngày qua; edgeX tăng trưởng khối lượng giao dịch tới 544.2% trong 90 ngày qua. Điều này cho thấy phần tăng trưởng gần đây của thị trường chủ yếu bị các nền tảng mới chiếm lĩnh.

Xét về khối lượng giao dịch hàng ngày, dữ liệu PerpetualPulse cho thấy, trong 24 giờ qua, tổng khối lượng giao dịch của các Perp DEX chủ đạo khoảng 42.9 tỷ USD, trong đó Hyperliquid đóng góp 15.2 tỷ USD, Aster, Lighter và edgeX lần lượt là 8.6 tỷ USD, 6.3 tỷ USD và 5.9 tỷ USD. Bốn nền tảng này chiếm tổng cộng tới 84.1%, càng chứng minh mức độ tập trung của thị trường vẫn rất cao, nhưng phân hóa thị phần đang tăng tốc.

Chỉ dựa vào khối lượng giao dịch thì khó phản ánh đầy đủ tình hình thực tế của thị trường, tỷ lệ hợp đồng mở/khối lượng giao dịch (OI/Volume) được cho là chỉ số đo lường tốt hơn về mức độ hoạt động của người dùng và sức khỏe thị trường. Theo thống kê của Haseeb Qureshi, đối tác quản lý Dragonfly (ngày 22 tháng 9), tỷ lệ cao (>100%) nghĩa là nền tảng có nhiều người dùng thực sự nắm giữ vị thế, sử dụng đòn bẩy tích cực, thị trường khỏe mạnh, ví dụ Hyperliquid đạt 287%, Jupiter đạt 395%; tỷ lệ trung bình thấp (10–65%) cho thấy giao dịch chủ yếu là ngắn hạn hoặc arbitrage, mức độ hoạt động thực sự của người dùng hạn chế, ví dụ Lighter và Orderly đều là 29%...; tỷ lệ cực thấp (<20%) ám chỉ wash trading hoặc incentive drive, thiếu sự lưu giữ lâu dài, như Aster là 12%, paradex là 13%...

Thực tế, khối lượng giao dịch và quy mô vị thế của các nền tảng này tăng vọt trong thời gian gần đây thực sự liên quan chặt chẽ đến cơ chế incentive và kỳ vọng thị trường. Ví dụ, Aster nhờ hiệu ứng làm giàu và đợt airdrop phase 2 đã thúc đẩy khối lượng giao dịch tăng vọt trong ngắn hạn; Lighter, edgeX... được kỳ vọng phát hành token trong Q4 nên người dùng tập trung cày điểm.

Tuy nhiên, quy mô thị trường tổng thể của Perp DEX đang bước vào giai đoạn mới. Theo dữ liệu DeFillama, tính đến ngày 23 tháng 9, khối lượng giao dịch hàng ngày của Perp DEX đã vượt 43.21 tỷ USD, tăng khoảng 530.7% so với đầu năm.

Tổng thể mà nói, cốt lõi của cạnh tranh Perp DEX hiện nay là cuộc chiến xoay quanh sự chú ý và incentive. Trong ngắn hạn, kỳ vọng airdrop và phát hành token có thể tiếp tục dẫn dắt cuộc đua lưu lượng, thúc đẩy các đợt bùng nổ giao dịch và di chuyển người dùng theo chu kỳ. Nhưng điều then chốt thực sự là liệu các nền tảng có thể chuyển hóa lượng lưu lượng ngắn hạn này thành sự lưu giữ thực sự và hoạt động giao dịch lâu dài hay không.