Ấn Độ tái cấu trúc nhập khẩu năng lượng giữa bối cảnh BRICS thúc đẩy

Dầu thô Mỹ đang mất dần vị thế. Tuần này, Indian Oil Corporation (IOC), nhà máy lọc dầu công lớn nhất Ấn Độ, đã quay lưng với các lô hàng từ Hoa Kỳ để tập trung lại vào Trung Đông và Tây Phi. Sự cân bằng lại về hậu cần này, tưởng chừng chỉ mang tính kỹ thuật, thực chất phản ánh một sự chuyển dịch chiến lược: sự trỗi dậy của các liên minh năng lượng trong BRICS, sự suy giảm của đồng đô la trong giao dịch dầu mỏ, và sự khẳng định của một trật tự kinh tế mới.

Một lựa chọn kinh tế về hình thức, nhưng là tín hiệu chiến lược về bản chất

Quyết định của Indian Oil Corporation (IOC), nhà máy lọc dầu công lớn nhất Ấn Độ, không đưa dầu thô Mỹ vào đơn đặt hàng mới nhất là một tín hiệu mạnh mẽ, trong bối cảnh Nga và Saudi Arabia đã chọn tăng sản lượng bắt đầu từ tháng 10.

Trong khi tuần trước đó IOC đã mua năm triệu thùng West Texas Intermediate (WTI), lần này IOC lại ưu tiên các lô hàng từ Abu Dhabi (Das) và Nigeria (Agbami và Usan). Sự điều chỉnh này có thể có vẻ nhỏ về mặt vận hành, nhưng lại đánh dấu một bước ngoặt chiến lược.

Dưới đây là những yếu tố thực tế chính của hoạt động này:

• Dầu thô Mỹ (WTI) bị loại trừ để ưu tiên các thùng dầu từ Trung Đông và Tây Phi, đây là quyết định chủ động của IOC;

• Việc cân nhắc hướng về châu Á đã kết thúc: giá Murban và Dubai tăng, kết hợp với sự thay đổi chi phí vận chuyển, khiến các lựa chọn thay thế trở nên cạnh tranh hơn;

• Các quyết định của IOC dựa trên tính toán kinh tế nghiêm ngặt;

• Việc thay đổi nhà cung cấp không phải là tạm thời: tuần trước dầu thô Mỹ vẫn còn trong danh sách mua, nhưng hiện tại thì không;

• Đây không phải là phản ứng ngoại giao, mà là lựa chọn vì lợi nhuận, được thúc đẩy bởi yêu cầu về biên lợi nhuận và đơn giản hóa hậu cần.

Chuỗi yếu tố này cho thấy một sự chuyển dịch vượt ra ngoài các cân nhắc mang tính chu kỳ. Nguồn cung năng lượng của Ấn Độ bắt đầu phản ánh logic đa dạng hóa, trong đó sự liên kết với các nhà cung cấp BRICS ngày càng trở nên rõ rệt.

Dầu thô Mỹ, từng được xem là không thể thiếu, giờ chỉ là một lựa chọn trong số nhiều lựa chọn khác, phụ thuộc vào phân tích lợi nhuận cụ thể.

Một xu hướng được thúc đẩy bởi quá trình phi đô la hóa và căng thẳng thương mại

Trong khi đó, Trung Quốc, một trụ cột khác của BRICS, gần như đã ngừng nhập khẩu dầu thô Mỹ trong năm nay, sự sụt giảm này phần lớn do việc Washington áp đặt nhiều loại thuế quan. Các rào cản thuế quan này đã làm giảm biên lợi nhuận, khiến Bắc Kinh chuyển sang các nhà cung cấp ít hạn chế hơn, đặc biệt là Nga.

Tại Ấn Độ, nhập khẩu dầu Mỹ cũng giảm mạnh trong tháng 8, trong khi lượng dầu từ Nga lại tăng lên.

Vượt ra ngoài các dòng chảy thương mại, chính logic của các giao dịch dầu mỏ cũng đang thay đổi. Khuôn khổ truyền thống của petrodollar đang bị thách thức bởi việc khám phá các cơ chế thay thế trong liên minh BRICS: thanh toán bằng đồng nội tệ, các nền tảng thanh toán độc lập, và ý định rõ ràng rời xa đồng đô la trong một số giao dịch năng lượng.

Trump vô tình khiến BRICS xích lại gần nhau hơn với các lệnh trừng phạt của mình. Cách tiếp cận của IOC không phải là tẩy chay mang tính ý thức hệ, mà nằm trong bối cảnh tối ưu hóa chiến lược. Nếu điều kiện kinh tế và hậu cần thay đổi, dầu thô Mỹ có thể lại hấp dẫn. Trong khi đó, thị trường châu Á đang khám phá các lựa chọn khác, trực tiếp hơn, linh hoạt hơn và ít bị chính trị hóa hơn.