Giá dầu thô vẫn duy trì ở mức cao: Gián đoạn xuất khẩu của Iran và tồn kho thắt chặt tiếp tục đẩy phần bù rủi ro tăng

Thị trường dầu thô toàn cầu gần đây tiếp tục được hỗ trợ bởi căng thẳng địa chính trị và rủi ro từ phía nguồn cung. Theo dữ liệu từ công ty tình báo năng lượng Vortexa, lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển của Iran đã nhanh chóng giảm về 0 sau tuần thứ hai của tháng 9 và chưa ghi nhận sự phục hồi đáng kể tính đến ngày 05/10. Trong khi đó, Saudi Aramco cảnh báo rằng tồn kho dầu toàn cầu đang tiến gần đến mức thấp nguy hiểm. Ngay cả khi các tuyến vận tải biển trọng yếu được mở cửa hoàn toàn trở lại trong thời gian tới, việc khôi phục tồn kho về mức bình thường vẫn có thể mất ít nhất hai năm.

Khi “gián đoạn xuất khẩu trên thực tế” xảy ra cùng lúc với “bộ đệm tồn kho thu hẹp”, cán cân cung cầu dầu toàn cầu trở nên mong manh hơn. Điều này làm tăng khả năng giá dầu thô tiếp tục biến động ở mức cao hoặc thậm chí tăng thêm.

Xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Iran giảm về 0 khi tình trạng gián đoạn chuyển từ lệnh trừng phạt sang phong tỏa thực tế

Trong vài năm qua, Hoa Kỳ đã áp đặt nhiều vòng trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng của Iran. Tuy nhiên, dầu thô Iran vẫn tiếp tục đến được thị trường quốc tế thông qua trung chuyển, đổi cờ tàu, chuyển hàng giữa các tàu và bán cho những bên mua phi truyền thống.

Nếu lệnh phong tỏa hàng hải ngăn dầu thô rời Vịnh Ba Tư trên thực tế, tác động sẽ không còn giới hạn ở các biện pháp trừng phạt tài chính hoặc pháp lý. Thay vào đó, đây sẽ trở thành tình trạng gián đoạn nguồn cung trực tiếp ở khâu logistics và vận tải biển.

Dữ liệu của Vortexa cho thấy lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển trung bình trong 14 ngày của Iran đạt khoảng 230.000 thùng/ngày vào đầu tháng 9 trước khi nhanh chóng giảm về 0. Điều này cho thấy nguồn cung vốn sẽ đến châu Á và các thị trường khác đã bị rút khỏi thị trường spot trong một thời gian ngắn.

Đối với thị trường dầu, những diễn biến này mang đến ba tác động lớn:

1. Nguồn cung spot co hẹp trong ngắn hạn

Iran không phải là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới, nhưng khi công suất dự phòng toàn cầu hạn chế và tồn kho ở mức thấp, bất kỳ đợt cắt giảm nguồn cung nào nữa cũng có thể gây tác động lớn bất thường đến giá.

2. Phần bù rủi ro vận tải biển gia tăng

Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz nằm trong số những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới. Nếu hoạt động lưu thông của tàu, bảo hiểm, bốc hàng hoặc lịch trình tại cảng bị gián đoạn, thị trường không chỉ định giá việc xuất khẩu của Iran sụt giảm mà còn cả tình trạng bất ổn trên toàn bộ chuỗi cung ứng trong khu vực.

3. Các lệnh trừng phạt chuyển thành cú sốc nguồn cung hữu hình

Các lệnh trừng phạt trước đây có thể đã dẫn đến việc bán hàng với giá chiết khấu và chuyển hướng dòng chảy thương mại. Tuy nhiên, nếu hoạt động xuất khẩu trở nên bất khả thi trên thực tế, tác động đến nguồn cung sẽ diễn ra tức thì hơn và có thể dễ dàng đẩy giá dầu thô kỳ hạn tháng gần nhất cùng phần bù giá spot tăng lên.

Kho lưu trữ nổi vẫn còn, nhưng áp lực nguồn cung chưa được giải quyết

Dữ liệu cũng cho thấy Iran vẫn còn một lượng lớn dầu thô mắc kẹt trên các tàu chở dầu, ước tính khoảng 83 triệu thùng. Trong số này, khoảng 43 triệu thùng nằm ở phía tây Eo biển Hormuz và có thể khó vận chuyển do các hạn chế liên quan đến phong tỏa hoặc lo ngại về an ninh hàng hải.

Lượng tồn kho nổi này không có nghĩa là thị trường đã mất vĩnh viễn số dầu thô đó. Thay vào đó, nguồn cung hiện chưa thể được đưa ra thị trường một cách hiệu quả. Đối với nhà giao dịch, điều này tạo ra một biến số quan trọng cần theo dõi:

• Nếu căng thẳng hạ nhiệt và hoạt động vận tải biển được nối lại, lượng dầu thô mắc kẹt có thể dần quay lại thị trường và làm giảm một phần phần bù rủi ro;

• Nếu lệnh phong tỏa hoặc các hạn chế vận tải biển tiếp diễn, kho lưu trữ nổi không thể chuyển thành nguồn cung có thể sử dụng, khiến thị trường spot tiếp tục thắt chặt;

• Nếu chi phí bảo hiểm, an ninh tuyến đường và hoạt động tại cảng xấu đi thêm, tác động có thể lan từ hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran sang các mặt hàng năng lượng xuất khẩu khác trong khu vực.

Tác động không chỉ giới hạn ở dầu thô. Theo báo cáo, xuất khẩu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) của Iran đã giảm mạnh trong tháng 9, cho thấy tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng đã lan sang các sản phẩm năng lượng khác. Khi dầu thô, sản phẩm tinh chế, LPG và chi phí vận tải biển cùng chịu áp lực, rủi ro lạm phát năng lượng có thể tiếp tục gia tăng.

Tồn kho dầu toàn cầu tiến gần mức thấp nghiêm trọng, khiến bộ đệm thị trường bị hạn chế

Đáng lo ngại hơn tình trạng gián đoạn xuất khẩu từ một quốc gia sản xuất riêng lẻ là việc tồn kho toàn cầu tiếp tục suy giảm.

Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành Saudi Aramco Amin Nasser cho biết tồn kho dầu thương mại trên bờ toàn cầu đã giảm xuống dưới 6 tỷ thùng và mô tả đây là “bộ đệm cuối cùng còn lại” của thị trường. Ngay cả khi tồn kho vẫn tồn tại trên giấy tờ, phần lớn dầu thô có thể không sẵn sàng để sử dụng do vị trí, chất lượng, cam kết hợp đồng, yêu cầu của nhà máy lọc dầu và hạn chế vận chuyển.

Điều này giúp lý giải vì sao giá dầu có thể tăng mạnh. Khi tồn kho ở mức cao, thị trường có thể giải phóng lượng dự trữ thương mại để bù đắp tình trạng gián đoạn nguồn cung ngắn hạn. Nhưng khi tồn kho ở mức thấp, bất kỳ sự cố nguồn cung bất ngờ nào cũng có thể nhanh chóng kích hoạt cạnh tranh giành nguồn hàng, khiến cước vận tải tăng, phần bù giá spot nới rộng và giá futures đi lên.

Nasser cũng nhận định rằng ngay cả khi Eo biển Hormuz được mở cửa hoàn toàn trở lại trong ngắn hạn, việc khôi phục tồn kho toàn cầu về mức bình thường vẫn có thể cần hai năm tăng cường sản xuất và bổ sung tồn kho. Điều này có nghĩa là câu hỏi trọng tâm không chỉ là “khi nào các tuyến vận tải biển sẽ mở cửa trở lại?” mà còn là “hệ thống cung ứng toàn cầu có đủ công suất để tái thiết một bộ đệm an toàn đáng kể hay không?”

Ba biến số chính đối với triển vọng giá dầu

Xu hướng tăng giá của dầu thô có thể tiếp diễn hay không nhiều khả năng sẽ phụ thuộc vào ba yếu tố sau:

1. Điều kiện vận tải biển tại Eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư

Hoạt động bình thường của các tuyến vận tải biển, những thay đổi về phí bảo hiểm tàu chở dầu, việc đổi tuyến tàu và hiệu quả bốc hàng tại các cảng trọng yếu đều sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung thực tế cũng như phần bù rủi ro của thị trường.

2. Liệu lượng dầu thô Iran mắc kẹt có thể quay lại thị trường hay không

Nếu dầu thô trong kho lưu trữ nổi dần quay lại các kênh giao hàng, điều này có thể giảm bớt tình trạng thắt chặt nguồn cung ngắn hạn. Ngược lại, nếu gián đoạn xuất khẩu tiếp diễn, giá dầu thô có thể tiếp tục được hỗ trợ.

3. Năng lực sản xuất của OPEC+ và các quốc gia sản xuất dầu lớn

Thị trường sẽ theo dõi sát sao liệu Ả Rập Xê Út và các quốc gia sản xuất lớn khác có tăng nguồn cung hay không, cũng như liệu công suất dự phòng của họ có thể bù đắp khoảng thiếu hụt một cách hiệu quả hay không. Nếu mức tăng sản lượng vẫn hạn chế, áp lực tăng giá dầu có thể trở nên rõ rệt hơn.

Kết luận: Thị trường dầu đã bước vào giai đoạn “tồn kho thấp, rủi ro cao”

Tình trạng gián đoạn xuất khẩu của Iran, rủi ro vận tải biển gia tăng quanh Eo biển Hormuz và tồn kho toàn cầu tiến gần mức thấp đang cùng nhau hỗ trợ thị trường dầu duy trì ở mức cao. Ngay cả khi một phần nguồn cung vẫn được lưu trữ ngoài khơi trên các tàu chở dầu, lượng dầu này cũng không thể giảm đáng kể tình trạng thắt chặt trên thị trường spot trừ khi được vận chuyển thông suốt đến các thị trường tiêu thụ cuối cùng.

Trong môi trường tồn kho thấp, giá dầu trở nên nhạy cảm hơn đáng kể với các tin tức địa chính trị, diễn biến vận tải biển và chính sách của các quốc gia sản xuất. Ngoài việc theo dõi biến động giá dầu thô WTI và Brent, nhà giao dịch nên chú ý đến dữ liệu tồn kho, cấu trúc đường cong futures, đồng đô la Mỹ và diễn biến vận chuyển năng lượng thay vì chỉ dựa vào một sự kiện tin tức duy nhất để xác định hướng đi của thị trường.

Nắm bắt cơ hội trên thị trường dầu với Bitget CFD

Thị trường dầu thô thường biến động mạnh hơn trong thời gian xảy ra gián đoạn nguồn cung, xung đột địa chính trị và công bố dữ liệu tồn kho. Nếu bạn muốn tham gia vào các biến động tăng hoặc giảm tiềm năng trên những thị trường như dầu thô WTI và Brent, Bitget CFD có thể giúp bạn theo dõi và giao dịch hợp đồng chênh lệch dầu thô, qua đó khám phá các chiến lược trong cả điều kiện thị trường tăng giá lẫn giảm giá.

Giao dịch CFD sử dụng đòn bẩy, có thể khuếch đại cả lợi nhuận tiềm năng lẫn khoản lỗ tiềm ẩn. Trước khi giao dịch, hãy đảm bảo bạn hiểu đầy đủ các quy tắc sản phẩm, chênh lệch giá, yêu cầu ký quỹ và cơ chế thanh lý. Hãy cân nhắc sử dụng lệnh cắt lỗ, quản lý quy mô vị thế và kiểm soát tổng mức độ tiếp xúc rủi ro.

Truy cập Bitget CFD ngay hôm nay để theo dõi thị trường dầu thô và khám phá các cơ hội giao dịch được tạo ra từ biến động của thị trường năng lượng.

Toàn bộ nội dung đào tạo giao dịch do Bitget cung cấp chỉ nhằm mục đích giáo dục và không nên được xem là lời khuyên tài chính. Các chiến lược và ví dụ được chia sẻ chỉ mang tính tham khảo và có thể không phản ánh điều kiện thị trường thực tế. Giao dịch CFD tiềm ẩn rủi ro đáng kể, bao gồm khả năng mất vốn. Hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai. Vui lòng nghiên cứu kỹ lưỡng và đảm bảo bạn hiểu các rủi ro liên quan. Bitget không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định giao dịch nào của người dùng.