Yaponiyaning yirik ishlab chiqaruvchilari ishonchi so‘nggi sakkiz yildagi eng yuqori darajaga yetdi, Yaponiyada markaziy bank foiz stavkalarini oshirish kutilyapti.

Zhihui Finance APP xabar berishicha, Yaponiya Markaziy banki payshanba kuni e’lon qilgan choraklik Tankan so‘rovi natijalariga ko‘ra, sentyabr oyida yirik ishlab chiqaruvchi korxonalar kayfiyati indeksi 22 dan 24 ga ko‘tarilib, ketma-ket oltinchi chorak yaxshilangan va so‘nggi sakkiz yildan ortiq vaqt ichida eng yuqori darajaga chiqdi. Biroq, bu ko‘rsatkich Bloomberg so‘rovida qatnashgan iqtisodchilarning 25 raqamli prognozidan bir oz past bo‘ldi. Ushbu so‘rov Yaponiya Markaziy bankining eng diqqat bilan kuzatiladigan ma’lumotlaridan biridir. Yirik non-ishlab chiqaruvchi korxonalar kayfiyati indeksi esa 37 dan ozgina pasayib, 35 ga tushdi. Indeks ijobiy bo‘lsa, bu "qulay" biznes muhitini ko‘rayotgan korxonalar soni "noqulay" deb hisoblaganlardan ko‘pligini anglatadi.

Eng so‘nggi Tankan hisobotida ko‘rsatilishicha, Yapon korxonalarining barqarorligi saqlanib qolmoqda. Global sun’iy intellektga bo‘lgan kuchli talab Yaqin Sharqdagi mojaro ta’sirini yumshatdi va natijada Yaponiya ishlab chiqarish PMI har oyda o‘sishni davom ettirdi; real ish haqi o‘sishi esa ishlab chiqarish bo‘lmagan sohalardagi xizmatlarga bo‘lgan talabni qo‘llab-quvvatladi. Ana shu sharoitda payshanba kungi so‘rov, ehtimol, Yaponiya Markaziy banki dekabr oyigacha yana bir marta foiz stavkasini oshirishi kutilyotganiga bozorga ishonchni kuchaytirishi mumkin. Markaziy bank, shuningdek, kompaniyalarning narxlar bo‘yicha prognozlarini diqqat bilan kuzatmoqda; kompaniyalar besh yildan so‘ng yillik inflyatsiya 2,5% bo‘ladi, deb taxmin qilmoqda — bu avvalgi hisobotdagi 2,6% ko‘rsatkichiga nisbatan bir oz pasaygan, lekin hali ham yuqoridir.

So‘rov e’lon qilingan vaqtda neft narxi AQSh va Eron muzokaralarining ijobiy natija bermasligidan xavotirlar tufayli qaytadan o‘sishni boshladi. Mavjud axborotga ko‘ra, Eron mulozimlari AQShda noyabr oyida o‘rtacha muddatli saylovlar oldidan dushmanlikni yakunlash va kanallarni qayta ochish bo‘yicha kelishuvga erishishga pessimistik yondashmoqda. Yenning doimiy zaifligi ham muhim omil bo‘lishi mumkin. AQSh va Yaponiya rasmiylari trendni o‘zgartirishga urinishlariga qaramay, yen 1 dollar = 160 yen atrofida muhim ko‘rsatkichni ushlab turibdi va payshanba kuni Tokio tongida taxminan 157,70 ni tashkil etdi.

AIga bo‘lgan kuchli talabdan tashqari, Yapon korxonalari narxlar va ish haqi doimiy va ildizsiz o‘sishi natijasida ham foyda ko‘rmoqda, natijada ular ko‘p yillar davom etgan xarajatlarni qisqartirish hamda ish haqi stagnatsiyasidan so‘ng narxlarni ko‘tarishda ko‘proq imkoniyatga ega. Yaponiyaning Moliya vazirligi o‘tgan oy xabar berishicha, ikkinchi chorakda korxona foydalari tarixiy eng yuqori darajaga yetdi. Teikoku Data Bank chorshanba kuni bergan hisobotda esa sentyabrda narxi oshgan oziq-ovqat va ichimlik mahsulotlari soni 4965 turga yetib, o‘tgan yilning shu davriga nisbatan ikki baravarga ko‘paygani qayd etildi.

Yapon Markaziy bankining ilgari pul-kredit siyosatini boshqargan ijrochi direktor Kazuo Momma o‘tgan hafta Bloomberg’ga bergan intervyusida, eng so‘nggi Tankan hisoboti Markaziy bank uchun oyning oxirida foizlarni oshirish yoki oshirmaslikda muhim mezon bo‘lishini aytdi. Uning fikricha, bank 30-oktabrda siyosat belgilashda foiz stavkasini oshirish ehtimoli 30% ga yetadi.