MongoDB CEO'ni jalb qilish bilan Wall Street'ni hayratga solgan Meta, korporativ AI biznesiga katta qadam tashladi

Meta dushanba kuni yangi biznes bo‘limi – "Meta Enterprise Platform" tashkil etilayotganini e’lon qildi, u korporativ mijozlarga AI asboblari va xizmatlarini taqdim etadi.

Yangi bo‘lim Meta’ning Muse shaxsiy yordamchisi, dasturlash vositalari va ilg‘or sun’iy intellekt modellari uchun kirishni birlashtiradi. Ushbu bo‘limga boshchilik qiluvchi – MongoDB’danoq taklif qilib olingan, hozirgi bosh direktor Chirantan CJ Desai, u bevosita Zuckerberg’ga hisobot beradi. Tahlilchilarga ko‘ra, bu soha ahamiyatiga urg‘u berish uchun Zuckerberg, ataylab ro‘yxatga olingan kompaniya rahbarini ishga olib keldi. Desai ketishi haqida xabar investorlar kuni arafasida paydo bo‘ldi va bu vaqt tanlovi hammani hayratda qoldirdi.

Xabar tarqalganidan so‘ng, Meta aksiyalari shu kun 4% ga pasaydi; MongoDB aksiyalari esa Desai ketishi tufayli 18% ga tushib ketdi.

Zuckerberg: Bu "navbatdagi muhim ustun"

Zuckerberg bayonotida shunday dedi: "Biz biznesimizning navbatdagi muhim ustuni – Meta Enterprise Platform’ni ishga tushiryapmiz, bu yordamida kompaniyalar AI orqali yangi yo‘sinda o‘sish va transformatsiyani amalga oshiradi."

U Desai haqida shunday fikr bildirdi: "CJ – tajribali korporativ rahbar, u dasturiy ta’minotni to‘liq to‘plamda yaratish, AI, infratuzilma, biznes ilovalari va xavfsizlik sohalarida amalga oshirilgan loyihalarga egadir."

Ushbu harakat ortida Meta’ning AI sohasidagi doimiy investitsiyasi turibdi. Kompaniyaning joriy yildagi kapital xarajatlar rejasi 145 milliard dollarni tashkil qiladi va uning asosiy qismi ma’lumot markazlari infratuzilmasi hamda AI modellariga qaratiladi.

Zuckerberg ilgariroq aytganidek, Meta’ning AI investitsiyasi asosiy reklama biznesini kuchaytirib, yangi daromad manbalarini ochadi. Yaqinda ishga tushirilgan Muse shaxsiy yordamchi AI ilovasi sentabr boshidan beri AQSH Apple va Android ilovalar do‘konlarida eng ko‘p yuklab olingan dasturga aylandi.

Wall Street hayratda: Investorlar kuni arafasida iste’fo e’lon qilindi

Desai o‘tgan yil noyabrida MongoDB’ga qo‘shilgan edi va bir yil ham o‘tmay, juda nozik bir vaqtda, ya’ni MongoDB Investorlar kunidan bir kun oldin lavozimini tark etishini e’lon qildi.

Needham tahlilchisi Mike Cikos ochiqchasiga shunday dedi: "Biz uchun ushbu e’lonning aynan ushbu vaqtda bo‘lishi afsusli, chunki MongoDB Investorlar kunidan bir kun oldin Desai ismi kompaniya saytida yirik harflar bilan turgan edi."

Cikos ham shuni ta’kidladi: Desai iste’fosi "MongoDB’ning o‘sish logikasini aks ettirmaydi," "agar nimanidir aytish kerak bo‘lsa, u ketayotganda kompaniya dastlabki davriga nisbatan kuchliroq edi – sales tizimi mukammal, moliya direktori Mike Berry esa investor ishonchini va rentabellikni oshirishga katta hissa qo‘shdi."

Lekin u tan oldi: "Noqulay vaqt tanlovi salbiy taassurot qoldirishi mumkin va natijada, bozorda, raqobatchilar (masalan, Postgres) yoki MongoDB AI orqali daromad imkoniyatlaridan foydalanish bo‘yicha biroz pessimistik savollar tug‘ilishi mumkin."

Raymond James tahlilchisi Mark Cash esa bozor shuning uchun ham keskin reaksiya bildirganini aytdi: "Investorlar Desai’ni MongoDB’ning navbatdagi o‘sish bosqichini yurituvchi asosiy shaxs deb bilishgan, xususan, kengayish va korporativ hamkorlik orqali yangi ish yuklamalarini ochishda. Uning ketishi, endi kompaniyada keyingi tashkiliy o‘zgarishlar davom etadimi yoki yo‘qmi – savol tug‘diradi."

Shundan so‘ng MongoDB, sobiq CEO Dev Ittycheria (2014 yil sentabr – 2025 yil noyabr) vaqtincha birinchi rahbar va CEO sifatida qaytishini va doimiy CEO uchun qidiruv boshlanishini ma’lum qildi.

Ushbu kadrlar transferi nimani anglatadi?

D.A. Davidson tahlilchisi Gil Luria bunday tushuntirish beradi: "U, buni jiddiy ko‘rayotganini hammaga ko‘rsatish uchun, butun boshli birjaga chiqarilgan kompaniya bosh direktorini ushbu biznesga jalb qildi."

Desai ilgari ServiceNow, Cloudflare, undan keyin esa MongoDB’da ishlagan, tipik korporativ dasturiy ta’minot mutaxassisi hisoblanadi.

Lekin Meta korporativ bozorga birinchi marta kirayotgan emas. Avval ishga tushirilgan Workplace hamkorlik vositasi Slack bilan raqobat turolmagani uchun bir necha yil avval yopilgan. Salesforce’dan taklif qilingan Clara Shih esa korporativ AI bozorida bir yil ishlagach ketgani ma’lum bo‘lgan.

The Information tahlilchisi Martin Peers ta’kidlashicha, Meta’ning kuchli tomoni – u allaqachon ko‘plab kompaniyalar bilan reklama hamkorligiga ega, bu yilning birinchi yarmida reklama daromadi 114 milliard dollarni tashkil etdi. "Biror kompaniya bilan hamkorlik mavjud bo‘lsa, ularga yangi mahsulot sotish ancha oson kechadi."

Lekin u ham qiyinchiliklarni eslatib o‘tdi: "Meta oldida asosiy muammo – bu soha juda gavjum: global bulut qurilish kompaniyalari, korporativ dasturiy ta’minot kompaniyalari va shuningdek, Anthropic, OpenAI kabi AI kompaniyalari hamkorlarni talashmoqda. Meta ijtimoiy media reklama sohasida peshqadam, biroq korporativ AI sohasida raqobat ancha kuchliroq."

Meta SpaceX namunasi bo‘yicha, ortiqcha ma’lumot markazlari quvvatini tashqi mijozlarga sotsa-yo‘qmi – Zuckerberg dushanba kuni "afzalliklarimizdan foydalanamiz" dedi-xolos va hozircha hisoblash quvvatini zudlik bilan sotish reja bor-yo‘qligini aniq bayon qilmadi.

Ma’lumot markazlari daromad manbaiga aylana oladimi, hanuz noaniq

Korporativ biznesning aniq ko‘rinishi haqida Zuckerberg dushanba kuni investorlar oldida, Meta o‘zining katta ma’lumot markazlari infratuzilmasidan foydalangan holda kompaniya mijozlariga xizmat ko‘rsatishini ma’lum qildi.

Lekin u hali ham kompaniya mijozlariga bo‘sh turgan ma’lumot markazlari quvvatini darhol sotish rejalari bor-yo‘qligini aniq aytmadi — avvalroq SpaceX bu yo‘l bilan, Anthropic va Google bilan shartnomalar tuzgani haqida xabarlar tarqalgan edi.

Desai esa yangi bo‘limning vazifasini aniq belgilab berdi: "Meta Enterprise Platform Meta AI texnologiyalarini korporativlar deploy qilishlari mumkin bo‘lgan mahsulot va xizmatlarga aylantirishga e’tibor qaratadi. Maqsadimiz – kompaniyalar uchun biznesini kengaytirishga eng yaxshi platforma bo‘lishdir."