Dunyoning eng yirik temir rudasi ishlab chiqaruvchilari zaxiralarni yangilashga ulgurmasdan tezroq tugatmoqda, chunki yangi zaxiralarni ishlab chiqish narxi va murakkabligi oshib bormoqda, deya xabar berdi Wood Mackenzie Ltd.
BHP Group va Rio Tinto Groupni o‘z ichiga olgan olti yirik temir rudasi ishlab chiqaruvchilari 2016 yildan 2025 yilgacha sotilishi mumkin bo‘lgan 11.1 milliard tonna ruda zaxirasini tugatgan, deyiladi konsalting kompaniyasi payshanba kuni chiqargan hisobotida. Faqat uch kompaniya ushbu davrda qazib olingan hajmni qayta to‘ldirgan, ba’zilari esa yangi zaxiralarni qo‘shish uchun boshqalariga nisbatan besh barobar ko‘p mablag‘ sarflagan.
Sanoatda ruda sifati yomonlashuvi muammosi tobora keskinlashmoqda, bu esa shaxtalardagi o‘rtacha temir kontsentratsiyasi vaqt o‘tishi bilan pasayib, operatorlarni chuqurroq qazishga va ruda olish uchun ko‘proq investitsiya kiritishga majbur qiladi. Konchilar hozirda rivojlanish emas, balki mavjud faoliyatni saqlab qolish nuqtasiga yetib kelishmoqda.
“Hozirgi temir rudasi sanoati uchun asosiy muammo mavjud ishlab chiqarishni saqlab qolish xarajatlarining oshib borayotganidir,” dedi Mihir Vora, Wood Mackenzie metall va konchilik bo‘yicha tadqiqot direktori. “Sanoat ishlab chiqarishni barqaror tutish uchun investitsiya qilmoqda, biroq barqaror turish uchun ko‘proq harakat qilmoqda.”
Wood Mackenzie’ning ma’lumotiga ko‘ra, asosiy konchilar uchun xarajatlar 2016 yildan buyon ayrim kompaniyalarda deyarli ikki baravar oshgan. Sanoatda pul oqimi marjalari 2021 yilda eng yuqori darajaga yetib, hozirda bir tonnasi uchun 50-60 dollar atrofida barqarorlashgan, bu esa oshib borayotgan xarajat va tushib borayotgan narxlarning o‘zlashtirilish imkoniyatini qisqartirgan.
Tahlil natijalariga ko‘ra, 2016 yildan beri ayrim konchilarda ruda sifati 1,6 foiz punktgacha pasaygan. Past darajadagi ruda tugashi ortidan, buni kompensatsiya qilish uchun yuqoriroq sifatli xomashyo tobora ko‘proq talab qilinmoqda, ba’zi mahsulotlarda esa, jumladan, alyuminiy miqdori oshib bormoqda.
(Muallif: Katharine Gemmell)
