Sunud-sunod na inatake ng Houthi ang Saudi, muling inatake ang oil tanker sa Hormuz, pero ayon sa Saudi, mahigit 80% na ibinalik ang kapasidad ng mahalagang oil pipeline
Ayon sa mga armadong grupo ng Houthi sa Yemen, nagsagawa sila ng tatlong magkakasunod na pag-atake noong Lunes laban sa Saudi Arabia, kabilang ang pag-atake sa paliparan ng kabisera nito; noong Martes naman, ilang dosenang pag-atake ang isinagawa laban sa lugar kung saan nagkakatipon ang mga armadong grupo na sinuportahan ng Saudi, na nagdulot ng mahigit 200 patay at sugatan sa kabilang panig. Ayon sa Saudi Arabia, dalawang paliparan ang inatake. Sinabi ng Ministro ng Enerhiya ng Saudi na hanggang nitong Martes, ang dami ng langis na dumadaloy sa east-west pipeline ng bansa ay bumalik na sa 5.8 milyong bariles bawat araw. Iniulat ng Opisina ng Maritime Trade ng United Kingdom noong Martes na isang oil tanker na aalis mula sa Strait of Hormuz ay tinamaan ng hindi pa kilalang lumilipad na bagay. Ayon sa CEO ng Shell, ang daloy ng langis mula sa Gitnang Silangan ay bumalik sa halos 80% ng normal na antas bago ang digmaan ng Iran.
Nagpapatuloy pa rin ang digmaan sa Gitnang Silangan, ngunit nagkaroon ng pagbabago sa transportasyon ng enerhiya na naiiba sa sitwasyon sa labanan: Sa isang banda, ilang araw nang sunod-sunod na inaatake ng Houthi armed forces ng Yemen ang Saudi Arabia, at may mga naitalang insidente ng pag-atake sa mga oil tanker sa Hormuz Strait; sa kabilang banda, ang mahalagang oil pipeline ng Saudi na pansamantalang itinigil noong nakaraang buwan ay naibalik na sa mahigit 80% ng pinakamataas nitong kapasidad sa transportasyon, at sinabi ng enerhiya giant na Shell na ang daloy ng langis mula Gitnang Silangan ay bumalik na rin sa mga halos 80% ng lebel bago magsimula ang digmaan sa Iran.
Noong ika-6 ng Oktubre, Martes, ayon sa local time, sinabi ng Saudi General Authority for Civil Aviation na inatake ng Houthi armed forces ang mga paliparan ng Jeddah at Najran noong nakaraang gabi, na nagdulot ng tatlong sugatan. Ayon sa balita mula sa Central Television ng China na sumipi sa ulat ng United Kingdom Maritime Trade Office (UKMTO) noong ika-6, isang oil tanker ang natamaan ng hindi natukoy na lumilipad na bagay malapit sa Hormuz Strait, ngunit hindi pa tiyak ang eksaktong oras ng insidente.
Katuwang ng ulat noong Martes, ayon sa balita mula sa Central Television ng China, sinabi ni Saudi Arabian Energy Minister Abdulaziz bin Salman na kasalukuyan, ang dami ng langis na naipapadala araw-araw sa East-West oil pipeline ng Saudi ay naibalik na sa 5.8 milyong bariles. Ang pipeline na ito ay nag-uugnay sa pangunahing lugar ng produksyon ng langis sa silangan ng Saudi at sa Yanbu Port sa baybayin ng Red Sea, na may pinakamataas na kapasidad na humigit-kumulang 7 milyong bariles kada araw, at nagsilbing mahalagang alternatibo sa ruta ng pag-eksport ng Saudi crude oil upang maiwasan ang Hormuz Strait. Noong Setyembre, pansamantalang huminto ito sa operasyon dahil sa drone attack.
Ipinapahiwatig ng mga impormasyong ito na kahit nakakaranas pa rin ng panganib ng pag-atake ang transportasyon at imprastruktura ng Gitnang Silangan, unti-unting naisaayos ang regional oil supply chain, at sa kasalukuyan, wala pang nangyayaring malawakang pagputol ng suplay kasabay ng eskalasyon ng sagupaan.
Tatlong magkakasunod na strike ng Houthi armed forces, dalawang paliparan ng Saudi inatake
Ayon sa balita mula sa Central Television ng China, sinabi ng Saudi General Authority for Civil Aviation noong ika-6 ng Oktubre na noong gabi ng ika-5 ng Oktubre, inatake ng Houthi armed forces ng Yemen ang King Abdulaziz International Airport sa Jeddah at Najran International Airport, na nagresulta sa tatlong sugatan at "limitadong materyal na pinsala".
Ayon pa rin sa nasabing news outlet, naglabas ng pahayag sa video ang tagapagsalita ng Houthi armed forces noong gabi ng ika-5 ng Oktubre na nagsasabing nagsagawa sila ng tatlong magkakahiwalay na strike laban sa Saudi, kabilang ang King Khalid International Airport sa kabisera ng Riyadh.
Ayon sa Xinhua News Agency, naglabas ng pahayag sa social media noong ika-6 si Yahya Saree, tagapagsalita ng militar ng Houthi armed forces ng Yemen, na nagsasabing nagsagawa sila ng dose-dosenang pag-atake sa "assembly area ng mga tauhang sinusuportahan ng Saudi" sa southern Lahij province ng Yemen, na nagresulta ng mahigit 200 casualties sa panig ng kalaban.
Ipinunto ng media na ang serye ng pag-atake ay naganap habang nagsasagawa rin ng opensiba pabalik ang Saudi at mga kaalyadong tropa mula sa gobyerno ng Yemen laban sa Houthi armed forces. Kamakailan, nagtulak patungong baybayin ng Red Sea at Bab el-Mandeb Strait ang mga tropang sinusuportahan ng Saudi, umaasang muling kontrolin ang mahalagang daanan na ito, habang tumutugon naman ang Houthi armed forces sa pamamagitan ng mga missile at drone attack sa mga target ng Saudi.
Noon pa man, ang mga tropa ng Yemen na kasangga ng Saudi ay nagtulak na malapit sa lugar ng Bab el-Mandeb Strait. Ang Bab el-Mandeb Strait ay nag-uugnay sa Red Sea at sa Gulf of Aden, at ito ay mahalagang ruta ng transportasyon ng enerhiya at kalakalan sa pagitan ng Middle East at Europa-Asia.
Kaya, ang mga pag-atakeng isinasagawa kamakailan ng Houthi armed forces laban sa mga paliparan at imprastruktura sa Saudi ay nagpapahiwatig na nananatiling mataas ang panganib sa sistema ng transportasyon ng enerhiya sa kanlurang bahagi ng Saudi.
Hanggang Martes, ibinalik sa 5.8 milyong bariles/araw ang East-West oil pipeline
Kabalintunaan sa pag-atake sa mga paliparan, mabilis namang umaayos ang pinakamahalagang alternatibong ruta ng transportasyon ng crude oil ng Saudi.
Ipinahayag ni Saudi Energy Minister Abdulaziz bin Salman noong ika-6 ng Oktubre sa isang kaganapan sa Bahrain na hanggang noong umaga, umabot na sa 5.8 milyong bariles bawat araw ang volume ng langis na naililipat ng East-West oil pipeline.
Ayon sa mga ulat, ang naturang pipeline sa Saudi ay nagsara noong Setyembre 10 dahil sa drone attack, ngunit naibalik ito makalipas ang halos 5 hanggang 6 na araw kahit nakaranas ng "major blow". Pagsapit ng nakaraang weekend, naitaas na ng Saudi Aramco ang volume ng pag-transport ng langis sa halos 6 milyong bariles/araw.
Kumokonekta ang East-West oil pipeline sa pangunahing produksyon ng langis sa silangang bahagi ng Saudi at sa Yanbu Port sa baybayin ng Red Sea, ka may pinakamataas na kapasidad na tinatayang 7 milyong bariles/araw. Sa kasalukuyang 5.8 milyong bariles/araw, nangangahulugan ito na naibalik na sa higit 80% ang operasyon kung ibabase sa maximum na kapasidad nito.
Kabilang dito, tinatayang 4.5 milyong bariles/araw ng crude oil ay maaaring ma-export sa pamamagitan ng Yanbu Port.
Naging mas mahalaga ang stratehikong papel ng pipeline na ito mula ng tumaas ang panganib sa Hormuz Strait. Naitatawid ng Saudi, sa pamamagitan ng East-West oil pipeline, ang langis mula silangan patungong Red Sea at naihahain sa Yanbu Port para sa export, kaya nababawasan ang kanilang pag-asa sa Hormuz Strait na isang kritikal na shipping channel.
Ipinunto ng media na ang East-West oil pipeline ay minsang napatigil, na nagresulta para ang ilang export ng langis sa Saudi ay muling dumaan sa Hormuz Strait; subalit sa pagbabalik sa operasyon ng pipeline at muling pagganap ng Yanbu Port, unti-unting nasosolusyunan ang eksportasyon ng langis ng Saudi.
Isang oil tanker na paalis mula Hormuz Strait ang tinamaan, panganib sa transportasyon nananatili
Gayunpaman, ang pagbabalik ng alternative route ng Saudi para sa langis ay hindi nangangahulugan na tapos na ang panganib ng transportasyon ng langis sa gitnang silangan.
Noong ika-6 ng Oktubre, iniulat ng United Kingdom Maritime Trade Office na nakatanggap sila ng delayed report tungkol sa insidente sa Hormuz Strait noong ika-5. Isang oil tanker na paalis sa strait ang tinamaan ng hindi matukoy na lumilipad na bagay. Hindi pa kumpirmado ang eksaktong oras ng insidente at kasalukuyang iniimbestigahan ito ng mga awtoridad.
Hindi isiniwalat ng UKMTO ang pagkakakilanlan ng tanker, lawak ng pinsala, o ang pinagmulan ng atake, ngunit nagbigay ng babala sa mga dumadaang sasakyang-dagat na mag-ingat at agad iulat ang anumang kahina-hinalang aktibidad.
Para sa oil market, ang insidente ng isang tanker na naatake ay hindi agad nangangahulugang magaganap muli ang malawakang pagkaantala sa transportasyon sa Hormuz Strait; subalit kung mapapadalas ang ganitong mga insidente, maaaring tumaas ang gastos sa insurance ng mga ruta ng barko sa lugar at maudyok ang mga may-ari ng barko na bawasan ang pagpapadaan ng mga sasakyan sa kanal na ito.
Ito ang kasalukuyang mahalagang pagbabago sa oil market ng Gitnang Silangan: tuloy ang pag-ayos ng produksyon at pipeline, ngunit mataas pa rin ang panganib ng maritimong transportasyon.
Shell CEO: Daloy ng langis mula Gitnang Silangan, bumalik sa halos 80% ng pre-Iran conflict na lebel
Mula sa buong rehiyon ng Gitnang Silangan, kapansin-pansin din ang pagbuti ng daloy ng langis.
Sinabi ni Shell CEO Wael Sawan noong ika-6 ng Oktubre sa London Energy Intelligence Forum na, kahit nagpapatuloy ang mga salungatan, ang daloy ng langis sa Gitnang Silangan ay naibalik na sa mahigit 80% ng antas bago magsimula ang sagupaan.
"Sa kabila ng lahat ng mga pangyayaring ito, nalalapit na tayo sa mahigit 80% ng antas bago ang digmaan," sabi ni Sawan. Naniniwala siya na ipinapakita nito na nagsisikap pa rin ang mga bansang prodyuser ng langis sa Gitnang Silangan na tuparin ang pangakong magsuplay ng enerhiya sa mundo.
Gayunpaman, binigyang-diin din niya na bagaman bahagyang naibalik ang daloy ng langis sa Hormuz Strait, hindi pa rin ito bumabalik sa normal. Ang kakayahan ng market na maibsan ang pinakamatinding epekto sa suplay ay may kaugnayan din sa pagbaba ng demand sa China at pagtaas ng produksyon sa ibang rehiyon.
Binalaan ni Sawan na habang tumatagal ang kaguluhan, mas mahihirapan ang merkado na patuloy na saluhin ang mga epekto ng mga pangyayaring ito. Sinabi niya, "Maaaring nabawasan na natin ang pinakamalubhang epekto sa krisis, ngunit hindi maaaring walang hanggan itong kondisyon," at posible pa ring mangyari ang panibagong pagkaantala sa suplay.
Ito ang isang tampok na dapat pagtuunan: kahit hindi nawawala ang panganib ng digmaan, pansamantalang bumibilis ang pag-ayos ng supply chain kumpara sa paglawak ng epekto ng digmaan.
Ang pagbawi ng East-West oil pipeline sa 5.8 milyong bariles/araw ay nagbigay ng mahalagang buffer sa pandaigdigang oil market; ganun din, ang pangkalahatang daloy ng langis sa Gitnang Silangan ay bumalik na sa halos 80% ng pre-war level. Ngunit kasabay nito, ang mga atake ng Houthi armed forces sa imprastruktura ng Saudi, ang galaw-militar sa paligid ng Bab el-Mandeb Strait, at ang nagkakasunod na insidente ng panganib sa mga komersyal na barko sa Hormuz Strait ay nagpapakita na nananatili ang pagbawi ng operasyon sa ilalim ng mataas na panganib.
Para sa oil market, hindi lang mahalaga kung "gaano karaming crude oil ang muling bumabalik sa merkado," kundi kung kayang maseguro at mapanatili ang ligtas na pagdating nito sa mga bumibili. Sa ngayon, ang pagbawi ng supply ay tumutulong na bumalanse sa ilang epekto ng sagupaan, ngunit hangga't patuloy na umiiral ang risk sa Hormuz at Bab el-Mandeb Strait, mahirap para sa pamilihan ng langis ng Gitnang Silangan na lubusang makabalik sa normal nalagayan.
Disclaimer: Ang nilalaman ng artikulong ito ay sumasalamin lamang sa opinyon ng author at hindi kumakatawan sa platform sa anumang kapasidad. Ang artikulong ito ay hindi nilayon na magsilbi bilang isang sanggunian para sa paggawa ng mga desisyon sa investment.
Baka magustuhan mo rin
Muling binanggit ni Besent ang lumang paksa ng "pagbawas ng utang", puna ng mga tao sa merkado: Ang bisyon ay hindi isang plano
Sinabi ni Treasury Secretary Besent na ang patuloy na paglago ng GDP ng higit sa 3% ay makakatulong upang mapababa ang ratio ng utang sa GDP. Ayon sa mga eksperto sa merkado, kapag mataas ang depisit, mahirap malutas ang pangunahing problema sa pamamagitan lamang ng paglago ng ekonomiya. Upang maabot ang layunin ni Besent na pababain ang depisit sa 3% ng GDP, kailangang umabot sa 4.5% ang bilis ng paglago ng ekonomiya ng Estados Unidos. Bukod pa rito, ang kapangyarihan sa paggawa ng mga patakaran ng pananalapi ay nasa Kongreso, hindi sa Treasury.
Tinuligsa ng Republican ang panganib ng AI, kinuwestiyon ng Democratic ang impluwensya ng mga "malaking kumpanya" sa AI na patakaran ng administrasyon ni Trump, at humiling na ilantad ang proseso ng pagbabago ng regulatory framework.
Isang senador mula sa Republican Party ang sumulat ng liham sa CEO ng Anthropic, na nagbabala na huwag magkaroon ng “mapanlinlang na takot” hinggil sa AI. Hinimok niya itong bigyang-diin ang potensyal ng AI na mapabuti ang buhay ng publiko, mapalakas ang pambansang seguridad, at tugunan ang mga banta ng AI. Samantala, dalawang senador mula sa Democratic Party ang sumulat naman sa Kalihim ng Pananalapi ng Estados Unidos at iba pang matataas na opisyal ng pamahalaan, hinihiling na ipaliwanag kung naapektuhan ba ng lobbying ng mga higanteng kumpanya ng teknolohiya ang proseso ng pagbabago ng regulasyon ng AI mula Mayo hanggang Hunyo ngayong taon, at hiling na isapubliko ang mga rekord ng komunikasyon sa pagitan ng mga kumpanya at ng pamahalaan.

AI intelligence agents sumiklab ang demand para sa CPU! Inaasahan ng Mizuho na aabot sa $209 bilyon ang laki ng merkado pagsapit ng 2030, tinaas ang target price para sa AMD (AMD.US), Intel (INTC.US) at iba pa.
Ayon sa Mizuho, habang mabilis na dumadami ang mga aplikasyon ng AI agents, inaasahan ang malaking pagtaas sa demand para sa server CPU, at higit pang magpapasigla sa demand para sa DRAM, NAND, at mga server equipment.

