Hindistanda bir neçə fond böyük həcmdə qızıl ETF alqı-satqısını dayandırdı: Bayram mövsümü yaxınlaşır, tənzimləyici orqanlar idxalın kəskin artmasının qarşısını əvvəlcədən alır

Reuters-ə görə, Hindistanın bir neçə böyük fond şirkəti ənənəvi qızıl istehlakı üçün yüksək mövsüm başlamadan əvvəl qızıl ETF-lərin böyük miqdarda alınmasını dayandırıb.

Kotak Mahindra Mutual Fund, UTI Mutual Fund və HDFC Mutual Fund daxil olmaqla qurumlar cümə axşamı axşamı elan etdilər ki, qızıl ETF-lərə toplu alınmaya məhdudiyyət qoyulur, lakin mövcud fond paylarının geri alınmasına heç bir məhdudiyyət tətbiq edilməyib.

Reuters fond sektoru üzrə yüksək vəzifəli işçi və iki qızıl sənayesi nümayəndəsinə istinadən bildirir ki, bu dəyişiklik Hindistan Qiymətli Kağızlar və Birja Komissiyası (SEBI) ilə sənaye arasında aparılan məsləhətləşmələrdən sonra baş verib. Bir neçə fond şirkətinin ictimai elanlarında konkret səbəb göstərilməyib və SEBI bu xəbərin yayımlandığı anadək şərh verməyib.

Sənaye nümayəndələri hesab edirlər ki, politika daha çox qabaqlayıcı tədbirdir, məqsəd oktyabr və noyabrda bayram tələbatının qızıl idxalını qəfil artırmasının qarşısını almaqdır. Beynəlxalq neft qiymətlərinin yüksək olması və Hindistan rupisinin zəiflədiyi şəraitdə, tənzimləyici qurumlar qızıl tələbinin idxal balansı və valyuta bazarına təsirinə daha çox diqqət ayırır.

Bayram mövsümü yaxınlaşır, ETF vəsaiti faktiki idxal tələbinə çevrilə bilər

Hindistan oktyabrda Dushera və noyabrın əvvəlində Diwali bayramını qeyd edəcək. Qızıl Hindistan toyu və dini bayramlarında mühüm yerə sahibdir, bu dövr ildə fiziki qızıl tələbinin ən yüksək olduğu zamanlardan biridir.

Ötən ilin eyni dövründə Hindistanın qızıl və gümüş ETF-lərinə böyük həcmdə maliyyə axını müşahidə edilmişdi. Səhmlər bazarı zəif olanda, bəzi investorlar qiymətli metallar məhsullarına yönəlir, bu da fondların fiziki qızıl və əlaqəli aktivlərə tələbinin eyni anda artmasına səbəb olur.

Qızıl ETF-lərə geniş miqyaslı yeni alınmalar olduqdan sonra fond idarəçiləri məhsulun qızıl qiymətinə uyğunluğunu qorumaq üçün müvafiq şəkildə qızıl aktivlərini artırmalıdır. Hindistanda daxili mədən ehtiyatı məhduddur və əksər qızıl istehlakı xaricdən asılıdır, bu səbəbdən ETF vəsaitlərinin kütləvi axını son nəticədə idxal tələbinin artmasına gətirib çıxara bilər.

Hindistan dünyanın ikinci ən böyük qızıl istehlakçısı və ən böyük gümüş istehlakçılarından biridir. Qiymətli metalların tələbi həddindən artıq yüksək olduqda, bu yalnız idxal xərclərini artırmır, həm də dollar tələbinin artmasına, rupiyə əlavə təzyiq göstərməsinə səbəb olur.

Bu il Hindistan rupisi beynəlxalq neft qiymətlərinin artımı və xarici investorların Hindistan səhm bazarını ardıcıl satması səbəbindən ikili təsirlərə məruz qalıb. Enerji idxalının xərcləri artdıqca, hökumət qızıl kimi qeyri-zəruri malların idxalından yaranan valyuta tələbinə daha həssas yanaşır və bu ilin əvvəlində qızıl və gümüşün idxal vergisini artırıb.

Qızıl idxalı son vaxtlar əslində azalır

Böyük miqdarda alınmaların dayandırılması bazarın diqqətini çəkib, çünki Hindistanda son vaxtlar qızıl idxalı gözlənilən həddə çatmayıb.

Məlumatlara görə, Hindistanın sentyabr ayı qızıl idxalı 1.8 milyard dollar olub və avqust ayına nisbətdə (2.3 milyard dollar) aşağıdır. Son iki ayda qızıl və gümüş idxalı ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb və bu dönəmdə Hindistanın ticarət balansının genişlənməsinin əsas səbəblərindən biri olmayıb.

ETF-ə qızıl təchiz edən Hindistanın bir özəl bankının treyderi bildirib ki, bu tədbir “oktyabrda idxalın qəfil artmasının qarşısını almaq üçün qabaqlayıcı addım kimi görünür”.

Başqa sözlə, tənzimləyici qurumlar hazırda bayram mövsümündə yeni tələbin yarada biləcəyi təsirlərə hazırlaşır, artıq baş vermiş qızıl idxalının artımına deyil.

Bundan əvvəl Hindistan banklar və dövlət tərəfindən təyin edilmiş institutlar üçün qızıl, gümüş və platin idxalında 3% İnteqrasiya edilmiş Mal və Xidmət Vergisi (IGST) güzəştini ləğv etmişdi. Müvafiq güzəşt mart ayının sonunda bitdikdən sonra yenilənməyib və bu əsas rəsmi qızıl idxal kanallarında daha çox əməliyyat kapitalı tələb edir.

İdxal xərclərinin artması və ETF-yə böyük vəsait axınının məhdudlaşdırılması göstərir ki, neft qiymətləri idxal balansını artırdığı və rupiyə təzyiq göstərdiyi şəraitdə, Hindistan qızıl tələbinin yarada biləcəyi valyuta təzyiqini daha ehtiyatlı şəkildə idarə edir.

Dayandırılan böyük miqdarda alınmadır, geri alma dəyişməz qalıb

Bu tədbir qızıl ETF-lərin bağlanması deyil, investorların bu məhsullardan çıxışının məhdudlaşdırılması da deyil. Reuters təsdiqləyib ki, hazırda fondlar geri almağa məhdudiyyət qoymayıb, dəyişiklik əsasən böyük miqdarda yeni alınmalara yönəldilib.

Fond şirkətləri məhdudiyyətin nə qədər davam edəcəyini açıqlamayıb və normal alışın bərpası üçün hansı şərtlərin lazım olduğunu bildirməyib. Poltikanın davam müddəti bayram mövsümündə maliyyə axını, fiziki qızıl idxalı və rupinin vəziyyətindən asılı ola bilər.

Hindistan qızıl bazarında növbəti həftələrdə əsas dəyişiklik ənənəvi bayram tələbinin idxalı yenidən artırıb-artırmayacağı olacaq. Əgər qızıl ETF-lərdə ötən mövsümdə olduğu kimi böyük miqdarda maliyyə axını təkrar olarsa, toplu alınmalara qoyulan məhdudiyyət fondların qısa müddətdə çoxlu qızıl aktivləri əldə etmək ehtiyacını azaltmış olacaq.