Avropa Mərkəzi Bankında faiz artımı ilə bağlı daxili debat: İqtisadçılar dekabrda “sonuncu artım” gözləyirlər, rəsmilər isə artıq məhdudlaşdırıcı zona yaxın olduğunu bildirirlər.

Marja xəbər verir ki, Avropa Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin üzvü Primož Dolenc bildirib ki, maliyyə şərtlərinin sərtləşməsi Avropa Mərkəzi Bankının pul siyasəti tədbirləri görmək zərurətini azalda bilər. O, yerli vaxtla Beynəlxalq Valyuta Fondu (IMF) illik toplantısında verdiyi müsahibədə qeyd edib: “Biz bazarda kifayət qədər əhəmiyyətli yenidən qiymətlənmə müşahidə etdik”, “Əgər maliyyə bazarları sərtləşərsə, bəlkə əvvəlki qədər tədbir görməyə ehtiyac qalmayacaq”.

İki dəfə faiz artımından sonra, siyasətçilər inflyasiyanı demək olar ki, 4%-ə yaxın səviyyədən hədəfə qaytarmaq üçün faizlərin nə qədər artırılmasının lazım olduğunu müzakirə edirlər. Sentyabrda qiymət təzyiqləri gözləniləndən daha güclü oldu və iqtisadi müqavimət də gözlənildiyindən yüksək çıxdı.

İqtisadçılar proqnozlaşdırırlar ki, Avropa Mərkəzi Bankı dekabrda sonuncu faiz artımını edəcək və o zaman depozit faiz dərəcəsi 2.75%-ə qalxacaq — bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, bu səviyyə artıq iqtisadi fəaliyyəti sıxışdırmağa başlaya bilər.

Bu perspektiv barədə soruşulduqda, Dolenc bildirib ki, Avropa Mərkəzi Bankı “məhdudlaşdırıcı bölgəyə yaxınlaşır — bəlkə tam çatmayıb, amma artıq sərhədindədir”.

Avropa Mərkəzi Bankının İdarə Heyətinin üzvləri, Belçika Mərkəzi Bankının başçısı Pierre Wunsch və Litva Mərkəzi Bankının rəhbəri Gediminas Šimkus ayrı-ayrı müsahibələrdə son inflyasiya göstəricilərini vurğulayıb, daha da sərtləşmənin lazım ola biləcəyini qeyd ediblər. Šimkus bildirib ki, dekabrdakı qərar əlavə məlumatlara əsaslanacaq, amma bu ay da əlavə tədbir istisna olunmur.

“Bizim vəziyyətimiz budur ki, ikinci raund effektləri hələ baş verməyib və ya hələ aydın görünmür”, — Dolenc qeyd edib. Bu açıqlama Šimkusun və Avropa Mərkəzi Bankının rəhbəri Christine Lagarde-ın bu həftə əvvəlki bənzər fikirlərini təkrarlayır.

Portuqaliya Mərkəzi Bankının rəhbəri Álvaro Santos Pereira isə əlavə edib: “Yaxşı xəbər odur ki, indiyə qədər Avropada inflyasiya yayılmayıb” və əlavə edib ki, “şübhəsiz” Avropa Mərkəzi Bankı qiymət sabitliyi hədəfinə nail olacaq.

Hər hansı qərar investorların Fransa və avrozonanın digər yüksək borclu üzv ölkələrinin maliyyə vəziyyəti ilə bağlı narahatlığı səbəbindən daha mürəkkəb olacaq. Fransa son vaxtlar istiqraz bazarında satışa rəhbərlik etdi və 10 illik dövlət istiqrazlarının gəliri son iyirmi beş ildə görülməyən səviyyəyə yüksəldi.

Fransa Mərkəzi Bankının rəhbəri Emmanuel Moulin hesab edir ki, daha yüksək dövlət borclanma xərcləri maliyyə şərtlərinə təzyiq göstərir, tələbə və inflyasiyaya da maneə ola bilər.

Eyni zamanda, iqtisadçılar və investorlar düşünürlər ki, bazar şərtlərinin pisləşməsi hansı həddə çatanda Avropa Mərkəzi Bankı müdaxilə etməyə hazır olacaq.

“Alətlərimiz arasında müxtəlif pul siyasəti vasitələri, hətta Transmission Protection Instrument (TPI) kimi alətlər var,” — Dolenc bildirib. “Əgər zəruri olarsa və şərtlər yerinə yetirilərsə, onlar istifadə olunacaq və ya istifadə edilə bilər. Hazırda fərqli alətlərin nə vaxt, necə və niyə istifadə olunacağına dair proqnoz vermək çətindir.”

Avstriya Mərkəzi Bankının rəhbəri Robert Holzmann bu fikirlərlə razılaşıb.

“Əvvəlcədən öhdəlik götürmək əlverişli deyil,” — o deyib. “Avropa Mərkəzi Bankının bir alətlər qutusu var. Bu alətlər qutusu kifayət qədər çox vasitə ilə təmin olunub, məncə, biz hələ onların hər hansı biri barədə danışmaq mərhələsində deyilik. Amma ehtiyac olarsa, o alətlər ordadır.”

Holzmann əlavə edib ki, bəzi Avropa Mərkəzi Bankı müşahidəçiləri bazar təzyiqlərinin qarşısını almaq üçün kəmiyyətcə sərtliyin (QT) dayandırılmasını təklif edirlər, amma kəmiyyətcə sərtləşmə “əslində tədricidir”.

“O passivdir və olduqca proqnozlaşdırılandır”, — o deyib. “İstiqraz qiymətləri və istiqraz gəlirliliyi baxımından, bazarda bu siyasətin tənzimlənməsini tələb edə biləcək hər hansı inkişaf baş verə bilərmi? Biz bilmirik.”

Lagarde özü fransızdır və o, topu Prezident Emmanuel Macron-un hökumətinə ötürərək siyasətçiləri artıq Avropa İttifaqı qaydalarına yaxın iki dəfə artmış kəsiri azaltmağa çağırıb. O, həmçinin bir qrup maliyyə nazirinə bildirib ki, Avropa Mərkəzi Bankı lazım gəldikdə vəziyyətə müdaxilə üçün vasitələrə malikdir.

Avropa, ABŞ və digər regionlarda hökumətlərin borclanma xərclərinin artması, qlobal maliyyə məmurlarının Bangkok görüşündə əsas müzakirə mövzusu olub. IMF rəhbəri Kristalina Georgieva ötən həftə siyasətçiləri yüksək borc və büdcə kəsirim azaldılması üçün təcili tədbirlər görməyə çağırıb.