Michigan Universitetinin oktyabr ayı üçün istehlakçı inam indeksi beş ayın ən aşağı səviyyəsinə düşüb, cari iqtisadi vəziyyət göstəricisi isə tarixi minimuma çatıb.

Amerika Birləşmiş Ştatlarında istehlakçı inamı oktyabrın əvvəlində yenidən aşağı düşdü; inflyasiyanın davamlı təzyiqi ailələrin iqtisadi durumunu indiyədək qeyd olunan ən pis səviyyəyə çatdırıb və ABŞ iqtisadiyyatının perspektivlərinə yeni narahatlıq gətirib.

Michigan Universiteti cümə günü yayımladığı ilkin məlumatlara əsasən, oktyabr istehlakçı inamı indeksi 46,3-ə düşüb, bu, may ayından bəri ən aşağı səviyyədir və iqtisadçılar tərəfindən sorğu olunan orta gözlənilən 47,6-dan aşağıdır. Hazırkı iqtisadi vəziyyəti əks etdirən alt göstərici sentyabrdakı 50,9-dan sürətlə 44,7-ə düşüb və bu, indiyədək qeydə alınan ən aşağı dəyərdir.

Gözlənilən alt göstərici sentyabrda 46,3-dən biraz artaraq 47,3-ə çatıb, bu, iyuldan bəri ilk yüksəlişdir və bəzi istehlakçıların gələcək iqtisadi dinamika ilə bağlı qiymətləndirməsinin tamamilə pisləşmədiyini göstərir.

İstehlakçıların gələcək bir il üçün inflyasiya gözləməsi sentyabrda 4,6%-dan cüzi artaraq 4,7%-ə çatdı — bu, İran münaqişəsi başlamazdan əvvəl fevralda olan 3,4%-dən xeyli yüksəkdir və həmçinin 2024-cü ilin bütün gözlənilən göstəricilərindən yüksəkdir. 5-10 illik inflyasiya gözləməsi də sentyabrda 3,4%-dən 3,5%-ə yüksəldi.

Bununla yanaşı, xüsusi bir araşdırma göstərir ki, yalnız təxminən 31% istehlakçı gələcək bir ildə xərclərinin normal səviyyədə olacağını gözləyir; sorğu iştirakçılarının yarısından çoxu isə məişət məhsulları, avtomobil, restoran və tətil kimi sahələrdə xərclərini azaldacağını bildirib.

Benzin qiymətləri və yüksək faiz dərəcələri əsas səbəblərdir

İstehlakçı inamının davamlı pisləşməsinin arxasında benzin qiymətlərinin yüksəkliyi, borclanma xərclərinin artması və məşğulluq artımının ləngiməsi əsas təsir edən faktorlardır.

Yüksək yanacaq qiymətləri inflyasiya və yaşayış xərclərinin artmasından narazı olan istehlakçılar üçün əlavə çətinlik yaradıb. Son aylarda ümumi qiymət artımı əmək haqqı artımını üstələdiyinə görə, ailələrin sərəncamında olan gəlir daha da azalıb.

İstehlakçılar uzunmüddətli məhsulları almaq üçün şəraitin tarixdə ən aşağı səviyyədə olduğunu qiymətləndiriblər və bunun əsas səbəbi yüksək faiz dərəcələri ilə bağlı narahatlığın artmasıdır. Lakin istehlakçılar bu ay öz cari maliyyə vəziyyətlərini stabil olaraq qiymətləndiriblər.

Aşağı gəlirli təbəqə və müstəqil seçicilər arasında inam kəskin azalıb

Michigan Universitetinin sorğu müdiri Joanne Hsu bəyanatında qeyd edib ki, aşağıgəlirli istehlakçılar və kiçik həcmli aksiyalar portfeli olanlar arasında bu ay inamda ciddi düşüş müşahidə olunub.

Demokrat və Respublikaçı istehlakçılar arasında inamda kiçik irəliləyiş müstəqillərin hiss etdikləri azalma ilə balanslaşdırılıb.

Hsu bildirib: "Siyasi mövqelər fərqli olsa da, bütün partiyalardan olan istehlakçılar iqtisadi perspektivin ilin əvvəlindən bəri zəiflədiyini qəbul edir."

Yuxarıda qeyd olunan məlumatlar 22 sentyabr–5 oktyabr tarixləri arasında toplanmışdır.

Bu il ərzində inam göstəriciləri əsasən zəif olsa da, istehlakçıların real xərcləri sağlam səviyyədə qalıb. Sabit əmək bazarı və yüksək səviyyədə olan fond bazarı, istehlakçıların mallara və xidmətlərə davamlı xərcləməsinə dəstək verir.