Andre Cronje: DeFi artıq mərkəzsiz deyil, sənaye “circuit breaker” mexanizmi ətrafında təhlükəsizlik istiqamətində fikir ayrılığı yaşayır

Odaily xəbər verir ki, Andre Cronje hazırda əksər mərkəzsiz maliyyə (DeFi) protokollarının artıq “sərt anlamda DeFi” sayılmadığını, daha çox komanda tərəfindən idarə olunan kommersiya sistemlərinə bənzədiyini bildirib və “circuit breakers” (əritmə mexanizmi) kimi risklərə qarşı müdafiə alətlərinin tətbiqi məsələsində sənayedə fikir ayrılığı yaranıb.

Müsahibəsində Andre Cronje qeyd edib ki, ilkin mərhələdə DeFi dəyişdirilə bilməyən ağıllı müqavilələrə əsaslanırdı, lakin bu gün bir çox protokollar yenilənə bilən müqavilələrə, multisig səlahiyyətlərinə, zəncirdənkənar infrastruktura və insan əməliyyat proseslərinə güvənir, mahiyyət etibarilə “dəyişməz ictimai məhsuldan” “idarə olunan gəlir yönümlü biznesə” çevrilmişdir. O bildirib ki, son dövrlərdə baş verən bir neçə təhlükəsizlik hadisəsi fonunda, o cümlədən təxminən 280 milyon dollar və 293 milyon dollar həcmində DeFi hücumları ilə, sənaye riskləri sadəcə ağıllı müqavilə boşluqlarından çıxaraq infrastruktur, səlahiyyət nəzarəti və sosial mühəndisliyə əsaslanan “Web2 tipli risklərə” də yayılıb.

Risklərin idarə olunmasına gəlincə, Andre Cronjenin təmsil etdiyi Flying Tulip yaxınlarda əritmə mexanizmini tətbiq edib — burada qeyri-adi vəsait çıxarışı zamanı çəkilmələr gecikdirilir və ya növbəyə qoyulur, bu da təxminən 6 saatlıq fövqəladə reaksiya pəncərəsi təmin edir və sistemli panikanın və əlavə itkilərin qarşısını almağa imkan verir.

Lakin bu mexanizm də mübahisələrə səbəb olub. Michael Egorov bildirib ki, əritmə mexanizmi yeni mərkəzləşdirilmiş hücum səthi yarada bilər; əgər bu, imza sahibləri və ya administratorlar tərəfindən idarə olunarsa, əksinə, yeni təhlükəsizlik boşluqları və ya dondurma riskinin mənbəyinə çevrilə bilər. O vurğulayıb ki, DeFi dizaynı maksimum dərəcədə insan müdaxiləsini azaltmalı, deyil, süni nəzarət nöqtələrini artırmamalıdır. Sənaye analitikləri qeyd edir ki, bu mübahisə mahiyyət etibarilə DeFi-nin “kod qanundur” adlı ideal modelindən tədricən “hibrid idarəetmə + əməliyyat nəzarəti” reallıq arxitekturasına keçdiyini və təhlükəsizlik hədlərinin yenidən müəyyənləşdirildiyini əks etdirir.